choriokarcynoma

Choriokarcynoma (kosmówczak złośliwy) to rzadki, wysoce agresywny nowotwór wywodzący się z trofoblastu – tkanki, która w warunkach prawidłowych tworzy łożysko. Należy do grupy nowotworów trofoblastycznych ciąży (GTD – Gestational Trophoblastic Disease).

Nowotwór ten może rozwinąć się po ciąży prawidłowej, poronieniu, ciąży ektopowej, a najczęściej po zaśniadzie groniastym. Charakteryzuje się szybkim wzrostem, wczesnym rozsiewem drogą krwionośną i wysokim poziomem gonadotropiny kosmówkowej (β-hCG) w surowicy. Typowe lokalizacje przerzutów to płuca, pochwa, mózg, wątroba i nerki.

Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych (USG, MRI, CT), oznaczaniu poziomu β-hCG oraz badaniu histopatologicznym. W obrazie mikroskopowym choriokarcynoma cechuje się obecnością atypowych komórek cyto- i syncytiotrofoblastu, bez kosmków kosmówkowych, z licznymi figurami podziału i obszarami martwicy oraz krwawień.

Leczenie choriokarcynoma jest głównie chemioterapeutyczne, z zastosowaniem metotreksatu, aktynomycyny D, etopozydu, cyklofosfamidu i winkrystyny w różnych schematach, w zależności od grupy ryzyka. Przy właściwym leczeniu, nawet w przypadku przerzutów, rokowanie jest stosunkowo dobre – odsetek wyleczeń sięga 90%. Kluczowa jest długoterminowa obserwacja z regularnym monitorowaniem poziomu β-hCG.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba trofoblastyczna i choriokarcynoma – Objawy

Przewlekła choroba trofoblastyczna (PTD) oraz choriokarcynoma to rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu nowotwory z grupy ciążowej choroby trofoblastycznej (GTD), charakteryzujące się wysokim odsetkiem wyleczeń (98-100% dla PTD i 87,5-98% dla choriokarcynomy) przy wczesnym rozpoznaniu i leczeniu. PTD rozwija się na skutek utrzymania i wzrostu tkanki trofoblastycznej w macicy po usunięciu ciąży zaśniadowej, manifestując się najczęściej nieprawidłowym krwawieniem z pochwy (około 90% przypadków), powiększeniem macicy, bólem miednicy oraz niedokrwistością. Choriokarcynoma, występująca w około 1 na 50 000 ciąż, cechuje się szybkim wzrostem i wczesnym tworzeniem przerzutów, najczęściej do płuc, mózgu, wątroby, nerek i pochwy, co objawia się m.in. krwiopluciem, bólami głowy, żółtaczką czy krwawieniami z pochwy. Diagnostyka opiera się na monitorowaniu poziomu hCG, badaniach obrazowych (USG, TK, MRI) oraz histopatologii, a kryteria rozpoznania obejmują plateau lub wzrost hCG w kolejnych pomiarach oraz obecność przerzutów.
badanie histopatologiczne, ból głowy, chemioterapia, choriokarcynoma, ciąża zaśniadowa, ciążowa choroba trofoblastyczna, drgawki, duszność, gonadotropina kosmówkowa, hipertyreoza, krew w stolcu, krwawienie z pochwy, krwiomocz, krwioplucie, nadczynność tarczycy, niedokrwistość, powiększenie macicy, poziom hCG, przerzuty do mózgu, przerzuty do płuc, przerzuty do wątroby, przerzuty nowotworowe, przetrwała choroba trofoblastyczna, przewlekła choroba trofoblastyczna, USG miednicy, wodobrzusze, zaburzenia widzenia, żółtaczka
Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba trofoblastyczna i choriokarcynoma – Leczenie

Przewlekła choroba trofoblastyczna (PTD) oraz choriokarcinoma to gestacyjne nowotwory trofoblastyczne o wysokiej złośliwości, lecz z bardzo dobrym rokowaniem dzięki skutecznej terapii. Diagnostyka i monitorowanie opierają się na oznaczaniu poziomu β-hCG, który jest czułym markerem choroby. Leczenie zależy od klasyfikacji ryzyka wg skali FIGO/WHO, gdzie wynik ≤6 oznacza niskie ryzyko, a ≥7 wysokie. W niskim ryzyku stosuje się monoterapię metotreksatem lub aktynomycyną D, z 72% odpowiedzią na leczenie pierwszej linii i 95% wyleczeń po terapii drugiej linii. W wysokim ryzyku standardem jest chemioterapia wielolekowa, najczęściej schemat EMA/CO lub EMA/EP, z powtarzaniem cykli co 2 tygodnie do uzyskania remisji i kontynuacją 3-4 cykli konsolidacyjnych. Wskazania do leczenia obejmują m.in. wzrost β-hCG przez 2 tygodnie, obecność przerzutów oraz wykrywalny poziom β-hCG 6 miesięcy po ewakuacji zaśniadu.
aktynomycyna D, avelumab, bleomycyna, chemioterapia indukcyjna, choriokarcynoma, choroba trofoblastyczna, ciąża zaśniadowa, cisplatyna, cyklofosfamid, deksametazon, etopozyd, fluorouracyl, gestacyjna choroba trofoblastyczna, guz trofoblastyczny miejsca łożyskowego, histerektomia, ifosfamid, immunoterapia, inhibitor PD-1, komórka trofoblastu, kortykosteroid, kwas folinowy, leukoworyna, ludzka gonadotropina kosmówkowa, łyżeczkowanie, marker choroby, metotreksat, napromienianie mózgu, paklitaksel, pembrolizumab, przerzut do wątroby, salpingektomia, schemat BEP, stratyfikacja ryzyka, tkanka trofoblastyczna, torakotomia, winkrystyna
Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba trofoblastyczna i choriokarcynoma – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Przewlekła choroba trofoblastyczna (GTN) oraz choriokarcinoma cechują się bardzo dobrym rokowaniem, z niemal 100% wskaźnikiem wyleczeń przy odpowiednim leczeniu, co czyni je jednymi z najlepiej rokujących nowotworów złośliwych. Kluczowym narzędziem w ocenie rokowania i planowaniu terapii jest system prognostyczny FIGO 2000, z aktualizacją z 2015 roku wprowadzającą kategorię ultra wysokiego ryzyka (wynik FIGO ≥12), co poprawiło precyzję klasyfikacji pacjentek z rozległymi przerzutami. Pacjentki dzielone są na trzy grupy ryzyka: niskie (wynik ≤6) z 100% przeżywalnością, wysokie (wynik ≥7) z przeżywalnością powyżej 90% w ośrodkach specjalistycznych oraz ultra wysokie ryzyko, gdzie wskaźnik wyleczeń wynosi około 75%. Retrospektywna analiza wykazała 5-letnią śmiertelność 38,4% u pacjentek z wynikiem ≥13, podkreślając znaczenie dokładnej stratyfikacji ryzyka.
badania obrazowe, beta-hCG, chemioterapia, choriokarcynoma, nabłonkowy guz trofoblastyczny, nawrót choroby, oporność na chemioterapię, oporność na leczenie, PET-CT, płodność, poziom hCG, przerzuty, przerzuty do płuc, remisja, rezonans magnetyczny mózgu, śmiertelność, system FIGO, tomografia komputerowa, wskaźnik przeżywalności
Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba trofoblastyczna i choriokarcynoma – Patofizjologia i mechanizm

Przewlekła choroba trofoblastyczna (PTD) oraz choriokarcinoma to złośliwe formy choroby trofoblastycznej ciążowej (GTD), charakteryzujące się nieprawidłową proliferacją trofoblastu pochodzącego z tkanki płodowej. PTD rozwija się na podłożu resztkowej tkanki zaśniadowej po leczeniu ciąży zaśniadowej, z niemal 100% wskaźnikiem wyleczenia, natomiast choriokarcinoma to agresywny nowotwór złośliwy, wykazujący inwazję naczyń i przerzuty, najczęściej do płuc (~80%), pochwy (~30%), miednicy (20%) oraz wątroby i mózgu (~10%). Genetycznie choriokarcinoma po ciąży zaśniadowej jest androgenetyczne, a po ciąży donoszonej biparentalne. Patogeneza obejmuje nadekspresję genów takich jak p53, MDM2, c-myc, EGFR oraz zaburzenia szlaku Wnt i ekspresję metaloproteinaz macierzy (MMP-1, MMP-2) z obniżoną ekspresją ich inhibitorów (TIMP-1), co sprzyja inwazji i przerzutom. Immunohistochemicznie guzy wykazują wysoką ekspresję HLA-G i PD-L1, co umożliwia ucieczkę przed odpowiedzią immunologiczną gospodarza i stanowi podstawę do stosowania immunoterapii inhibitorami punktów kontrolnych (np. pembrolizumab) w opornych przypadkach.
badanie cytogenetyczne, chemioterapia, choriokarcynoma, choroba trofoblastyczna ciążowa, ciąża zaśniadowa, długie niekodujące RNA, genotypowanie, guz, hCG, hiperplazja trofoblastu, immunoterapia, inwazyjny zaśniad, komórka nowotworowa, metaloproteinaza macierzy, nawrót choroby, nowotwór trofoblastyczny, onkogen, onkogeneza, przerzut, przetrwała choroba trofoblastyczna, przewlekła choroba trofoblastyczna, receptor czynnika wzrostu naskórka, syncytiotrofoblast, szlak sygnałowy Wnt, zaśniad groniasty
Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba trofoblastyczna i choriokarcynoma – Epidemiologia

Przewlekła choroba trofoblastyczna (PTD) oraz choriokarcinoma należą do złośliwych form ciążowej choroby trofoblastycznej (GTD), wywodzących się z tkanki trofoblastycznej. Epidemiologia tych nowotworów wykazuje znaczne zróżnicowanie geograficzne, z częstością występowania GTD od 23 do 1299 na 100 000 ciąż, a choriokarcinoma od 0,18 do 9,2 na 40 000 ciąż w zależności od regionu. Najważniejszym czynnikiem ryzyka jest wcześniejsza ciąża zaśniadowa, zwiększająca ryzyko rozwoju choriokarcinoma 1000-2000-krotnie. Inne czynniki ryzyka to wiek matki (<15 i >40 lat), pochodzenie etniczne (azjatyckie, rdzennych Amerykanek, czarnoskóre), niski status socjoekonomiczny, długotrwałe stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych (RR=1,9; 95% CI 1,2-3,0) oraz liczba partnerów seksualnych. Diagnostyka i monitorowanie opierają się na oznaczaniu poziomu β-hCG, który jest czułym markerem aktywnej tkanki nowotworowej, z protokołem obejmującym cotygodniowe pomiary do uzyskania trzech prawidłowych wyników oraz dalsze monitorowanie przez co najmniej 6 miesięcy po normalizacji.
całkowity zaśniad groniasty, chemioterapia, choriokarcynoma, ciąża pozamaciczna, ciąża zaśniadowa, ciążowa choroba trofoblastyczna, częściowy zaśniad groniasty, diagnostyka obrazowa, gonadotropina kosmówkowa, guz miejsca łożyskowego, inwazyjny zaśniad groniasty, łożysko, ludzka gonadotropina kosmówkowa, łyżeczkowanie, marker biologiczny, nabłonkowy guz trofoblastyczny, nawrót choroby, przerzut, przewlekła choroba trofoblastyczna, remisja, tkanka trofoblastyczna, wskaźnik śmiertelności, zaśniad groniasty, złośliwa choroba trofoblastyczna, złośliwy nowotwór
Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba trofoblastyczna i choriokarcynoma – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Przewlekła choroba trofoblastyczna (PTD) oraz choriokarcinoma to rzadkie nowotwory złośliwe wywodzące się z tkanki trofoblastycznej łożyska, należące do gestacyjnej choroby trofoblastycznej (GTD). PTD rozwija się najczęściej po całkowitym zaśniadzie groniastym (15-20% przypadków), a choriokarcinoma może wystąpić po różnych typach ciąży, w tym po ciąży prawidłowej. Diagnostyka opiera się na monitorowaniu poziomu hCG, gdzie kryteria FIGO obejmują plateau hCG w 4 kolejnych oznaczeniach w ciągu 3 tygodni, wzrost hCG o ≥10% w 3 oznaczeniach w 2 tygodnie lub utrzymywanie się wykrywalnego hCG przez ≥6 miesięcy. Obrazowanie (USG z Dopplerem, TK lub MRI) służy do oceny zaawansowania i przerzutów, które najczęściej dotyczą płuc, mózgu i wątroby. Klasyfikacja wg FIGO/WHO pozwala na podział na grupy niskiego (wynik ≤6) i wysokiego ryzyka (wynik ≥7), co determinuje strategię leczenia.
aktynomycyna D, anemia, całkowity zaśniad groniasty, chemioterapia indukcyjna, choriokarcynoma, cisplatyna, cyklofosfamid, częściowy zaśniad groniasty, deksametazon, embolizacja tętnicy macicznej, etopozyd, gestacyjna choroba trofoblastyczna, histerektomia, inhibitor punktu kontrolnego immunologicznego, inwazyjny zaśniad groniasty, kortykosteroid, krwioplucie, ludzka gonadotropina kosmówkowa, łyżeczkowanie, metotreksat, metotreksat dokanałowy, napromienianie mózgu, neoplazja trofoblastyczna ciążowa, oksytocyna, pembrolizumab, prostaglandyna, przerzut do mózgu, przerzut do płuca, przewlekła choroba trofoblastyczna, rezonans magnetyczny, tkanka trofoblastyczna, tomografia komputerowa, torbiel tekaluteinowa, ultrasonografia miednicy, winkrystyna, zaśniad groniasty
Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba trofoblastyczna i choriokarcynoma – Diagnostyka i diagnoza

Przewlekła choroba trofoblastyczna (PTD) oraz choriokarcinoma stanowią rzadkie, ale istotne nowotwory związane z ciążą, należące do gestacyjnej choroby trofoblastycznej (GTD). Diagnostyka opiera się na oznaczeniu poziomu hCG w surowicy i moczu, gdzie utrzymujący się plateau (±10%) w czterech pomiarach przez co najmniej 3 tygodnie, wzrost hCG (>10%) w trzech kolejnych tygodniowych pomiarach lub podwyższony poziom przez 6 miesięcy wskazują na rozwój PTD. Badania obrazowe, takie jak USG, RTG klatki piersiowej, TK, MR oraz PET, służą do oceny lokalizacji i rozległości zmian oraz wykrywania przerzutów, z płucami jako najczęstszym miejscem przerzutów. Diagnostyka histopatologiczna, choć istotna, wymaga ostrożności ze względu na ryzyko krwawienia, a nowoczesne metody molekularne i genotypowanie DNA wspomagają różnicowanie i klasyfikację zmian.
badanie dopplerowskie, badanie funkcji tarczycy, choriokarcynoma, ciąża pozamaciczna, cytotrofoblast, enzym wątrobowy, gestacyjna choroba trofoblastyczna, guz miejsca łożyskowego, immunohistochemia, ludzka gonadotropina kosmówkowa, naciekanie mięśniówki macicy, nadczynność tarczycy, ośrodkowy układ nerwowy, poronienie samoistne, pozytonowa tomografia emisyjna, przerzut do mózgu, przerzut do płuc, przerzut do wątroby, przetrwała choroba trofoblastyczna, przewlekła choroba trofoblastyczna, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, ultrasonografia przezpochwowa, wyłyżeczkowanie jamy macicy, zaśniad inwazyjny
Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba trofoblastyczna i choriokarcynoma – Etiologia i przyczyny

Przewlekła choroba trofoblastyczna (PTD) oraz choriokarcinoma należą do rzadkich, ale istotnych nowotworów trofoblastycznych ciążowych (GTT), rozwijających się z nieprawidłowej proliferacji tkanki trofoblastycznej po zapłodnieniu. PTD, zwana inwazyjnym zaśniadem groniastym, oraz choriokarcinoma charakteryzują się inwazją miometrium i potencjałem do przerzutów, głównie drogą krwionośną do płuc (około 80% przypadków), pochwy (30%), miednicy (20%), wątroby i mózgu (10%). Ryzyko rozwoju tych nowotworów jest szczególnie wysokie po całkowitym zaśniadzie groniastym (15-20%), a także u kobiet poniżej 20. roku życia lub powyżej 35-40 lat, z historią zaśniadu, poronień lub ciąży ektopowej. Diagnostyka opiera się na utrzymujących się podwyższonych poziomach beta-hCG przez co najmniej 3-4 tygodnie, wzroście stężenia w kolejnych pomiarach oraz obecności przerzutów w badaniach obrazowych. Histologicznie choriokarcinoma wykazuje anaplazję, atypię cytologiczną i wysoką liczbę figur mitotycznych, a jej komórki wykazują silne powinowactwo do naczyń krwionośnych, co sprzyja agresywnej inwazji i przerzutom.
aktynomycyna D, atypia cytologiczna, beta-hCG, całkowity zaśniad groniasty, choriokarcynoma, choroba trofoblastyczna ciążowa, ciąża zaśniadowa, częściowy zaśniad groniasty, guz miejsca łożyskowego, imprinting matczyny, inwazyjny zaśniad groniasty, kosmek łożyskowy, ligand programowanej śmierci 1, metotreksat, mutacja germinalna, nowotwór trofoblastyczny ciążowy, przewlekła choroba trofoblastyczna, zaśniad groniasty
Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba trofoblastyczna i choriokarcynoma – Zapobieganie i profilaktyka

Przewlekła choroba trofoblastyczna (GTD) oraz choriokarcinoma to złośliwe formy choroby trofoblastycznej ciąży, które mogą rozwinąć się po zaśniadzie groniastym, poronieniu, ciąży donoszonej lub ektopowej. Ryzyko rozwoju GTD jest wyższe u pacjentek poniżej 20. i powyżej 35. roku życia, z historią zaśniadu groniastego lub silnym wywiadem rodzinnym. Profilaktyczna chemioterapia, głównie metotreksatem (MTX) w dawce około 70 mg doustnie przez 3 tygodnie, może zmniejszyć ryzyko rozwoju GTN o 38% u pacjentek z całkowitym zaśniadem groniastym (CHM) wysokiego ryzyka, jednak jej rutynowe stosowanie budzi kontrowersje ze względu na potencjalne działania niepożądane, ryzyko oporności oraz koszty leczenia. Wczesne rozpoznanie GTN dzięki ścisłemu monitorowaniu poziomów hCG w surowicy po ewakuacji zaśniadu pozostaje najskuteczniejszą metodą prewencji wtórnej.
chemioprofilaktyka, choriokarcynoma, choroba trofoblastyczna ciąży, ciąża ektopowa, ciąża zaśniadowa, daktynomycyna, diagnostyka ultrasonograficzna, endometrium, histerektomia, łyżeczkowanie, metotreksat, profilaktyczna chemioterapia, przetrwała choroba trofoblastyczna, przewlekła choroba trofoblastyczna, transformacja złośliwa, zaśniad groniasty