błyskawiczny przełew płucny
Błyskawiczny przełew płucny (ang. flash pulmonary edema) to ostry stan medyczny charakteryzujący się nagłym i gwałtownym gromadzeniem się płynu w pęcherzykach płucnych i przestrzeni śródmiąższowej płuc. W przeciwieństwie do klasycznego obrzęku płuc, forma błyskawiczna rozwija się w ciągu minut do kilku godzin i stanowi bezpośrednie zagrożenie życia.
Najczęstszą przyczyną błyskawicznego przełewu płucnego jest ostra niewydolność lewej komory serca, często związana z ostrym zespołem wieńcowym, przełomem nadciśnieniowym lub ciężką stenozą zastawki aortalnej. Stan ten może być również wywołany przez obustronną stenozę tętnic nerkowych, która prowadzi do ostrej retencji płynów poprzez aktywację układu renina-angiotensyna-aldosteron.
Objawy kliniczne obejmują nagłą, nasiloną duszność, orthopnoe, kaszel z odkrztuszaniem pienistej plwociny, czasem podbarwionej krwią, sinicę oraz objawy hipoksemii. W badaniu fizykalnym stwierdza się trzeszczenia nad polami płucnymi, a w badaniach obrazowych widoczne są cechy obrzęku śródmiąższowego i pęcherzykowego płuc.
Leczenie błyskawicznego przełewu płucnego wymaga natychmiastowej interwencji i obejmuje tlenoterapię, pozycję siedzącą, diuretyki pętlowe (najczęściej furosemid podawany dożylnie), nitroglicerynę, morfiny oraz w ciężkich przypadkach – wspomaganie oddechowe z zastosowaniem nieinwazyjnej lub inwazyjnej wentylacji mechanicznej. Kluczowe jest również leczenie przyczynowe, zależne od czynnika wywołującego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Przelew płucny – Etiologia i przyczyny
Przełew płucny to patologiczne nagromadzenie płynu w pęcherzykach płucnych i przestrzeni śródmiąższowej, prowadzące do zaburzeń wymiany gazowej. Etiologia dzieli się na kardiogenną, wynikającą ze wzrostu ciśnienia hydrostatycznego w naczyniach płucnych (np. niewydolność lewokomorowa, ostry zespół wieńcowy, wady zastawkowe, arytmie, nadciśnienie tętnicze), oraz niekardiogenną, związaną ze zwiększoną przepuszczalnością bariery pęcherzykowo-włośniczkowej (np. ARDS, infekcje, wysokościowy przełew płucny, neurogenny przełew, zatorowość płucna, toksyny). W kardiogennym przelewie płucnym ciśnienie w naczyniach włosowatych przekracza około 18 mmHg (norma 4-12 mmHg), co powoduje przesączanie płynu o charakterze przesięku (stosunek białka w płynie do osocza <0,5). W niekardiogennym mechanizm opiera się na uszkodzeniu śródbłonka i zwiększonej przepuszczalności, skutkując wysiękiem (stosunek białka >0,5). Specyficzne formy to m.in. błyskawiczny przełew płucny (SCAPE), wysokościowy przełew płucny (HAPE) oraz neurogenny przełew płucny.
ARDS, bezdech senny, błyskawiczny przełew płucny, choroba wieńcowa, ciśnienie hydrostatyczne, dysfunkcja rozkurczowa, dysfunkcja skurczowa, infekcja płucna, kardiogenny przelew płucny, kardiomiopatia, krwawienie śródczaszkowe, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, niedomykalność mitralna, niekardiogenny przełew płucny, niewydolność lewokomorowa, niewydolność nerek, niewydolność serca, obstrukcyjny bezdech senny, ostry zespół wieńcowy, przelew płucny, przełom nadciśnieniowy, stan padaczkowy, stenoza aortalna, stenoza mitralna, TRALI, układ renina-angiotensyna-aldosteron, uraz głowy, wada zastawkowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie płuc, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej