narząd krytyczny

Narząd krytyczny w medycynie, szczególnie w radioterapii onkologicznej, to struktura anatomiczna o szczególnej wrażliwości na promieniowanie jonizujące, której uszkodzenie może prowadzić do poważnych powikłań lub znaczącego pogorszenia jakości życia pacjenta. Identyfikacja narządów krytycznych stanowi kluczowy element planowania leczenia onkologicznego.

Podczas planowania radioterapii, narządy krytyczne (OAR – Organs At Risk) muszą być precyzyjnie konturowane, a dawka promieniowania na te struktury ściśle kontrolowana. Typowymi przykładami narządów krytycznych są rdzeń kręgowy, serce, płuca, nerwy wzrokowe, soczewki oka, ślinianki, nerki czy jelita – w zależności od lokalizacji guza nowotworowego.

Dla każdego narządu krytycznego określone są dopuszczalne dawki tolerancji, których przekroczenie wiąże się z istotnym ryzykiem powikłań popromiennych. Nowoczesne techniki radioterapii, takie jak IMRT (radioterapia z modulacją intensywności wiązki) czy VMAT (objętościowa łukowa terapia modulowana), umożliwiają precyzyjne dostarczenie wysokiej dawki promieniowania do obszaru guza przy jednoczesnym maksymalnym oszczędzaniu narządów krytycznych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl