działanie letalne na zarodek
Działanie letalne na zarodek odnosi się do procesów lub czynników, które prowadzą do śmierci zarodka na wczesnym etapie rozwoju. W kontekście medycznym, dotyczy to różnych czynników, które mogą powodować obumarcie zarodka przed implantacją lub we wczesnym okresie ciąży.
Czynniki o działaniu letalnym na zarodek obejmują toksyny środowiskowe, niektóre leki i substancje chemiczne, infekcje, zaburzenia chromosomalne, wady genetyczne, nieprawidłowości macicy oraz zaburzenia hormonalne. Substancje teratogenne mogą nie tylko powodować wady rozwojowe, ale w odpowiednio wysokim stężeniu mogą działać letalnie na rozwijający się zarodek.
W praktyce klinicznej, ocena ryzyka działania letalnego na zarodek jest istotna przy kwalifikacji pacjentek do technik wspomaganego rozrodu, a także przy doborze farmakoterapii u kobiet w wieku rozrodczym i kobiet ciężarnych. Znajomość czynników o potencjalnym działaniu letalnym na zarodek pomaga w prewencji poronień wczesnych oraz umożliwia odpowiednie poradnictwo przedkoncepcyjne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Diaflix 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa dapagliflozyny wskazują na brak potencjału rakotwórczego w badaniach 2-letnich na myszach i szczurach przy dawkach terapeutycznych. Jednakże obserwowano istotne zmiany morfologiczne w układzie moczowym młodych szczurów, w tym rozszerzenie miedniczek i kanalików nerkowych, które utrzymywały się po zakończeniu podawania leku. Ekspozycja w tych badaniach była wielokrotnie wyższa niż maksymalna zalecana dawka u ludzi (≥15-krotność MRHD). W badaniach rozwoju przed- i poporodowego u szczurów, przy ekspozycji do 1415-krotności MRHD u matek i 137-krotności u młodych, zaobserwowano nasilenie zmian nerkowych oraz toksyczność rozwojową objawiającą się redukcją masy ciała młodocianych przy dawkach ≥15 mg/kg/dobę (≥29-krotność MRHD). Wysoki margines bezpieczeństwa potwierdzono w badaniach teratogenności u królików i szczurów, gdzie nie stwierdzono toksyczności macierzyńskiej ani rozwojowej przy ekspozycjach do 1191- i 1441-krotności MRHD odpowiednio.
dapagliflozyna, działanie letalne na zarodek, działanie teratogenne, in utero, margines bezpieczeństwa, NOAEL, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, poziom bez obserwowanego działania niepożądanego, rozszerzenie kanalików nerkowych, rozwój nerek, rozwój zarodka i płodu, toksyczność macierzyńska, toksyczność rozwojowa, toksyczność wielokrotnych dawek, trymestr ciąży, układ moczowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Diaflix 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa dapagliflozyny, substancji czynnej leku Diaflix, wykazały brak istotnych zagrożeń farmakologicznych i genotoksycznych przy standardowych parametrach. Dwuletnie testy rakotwórczości nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów u myszy i szczurów. Jednakże ekspozycja na dapagliflozynę w okresie rozwojowym u szczurów wiązała się z nefrotoksycznością, objawiającą się rozszerzeniem miedniczek i kanalików nerkowych oraz zwiększeniem masy nerek, przy ekspozycji ≥15-krotnie wyższej niż u ludzi przy maksymalnej zalecanej dawce (MRHD). Zmiany te nie ulegały pełnej regresji po zaprzestaniu podawania leku. W badaniach rozwoju przed- i poporodowego, ekspozycja potomstwa poprzez matki była związana z podobnymi zmianami nerkowymi oraz zależnym od dawki zmniejszeniem masy ciała młodocianych przy dawkach ≥15 mg/kg/dobę, co odpowiada ekspozycji 137-krotnie wyższej niż u ludzi (MRHD). NOAEL dla toksyczności rozwojowej u matek wynosił około 19-krotnej ekspozycji w stosunku do MRHD.
bezpieczeństwo farmakologiczne, dapagliflozyna, dawka NOAEL, działanie letalne na zarodek, działanie teratogenne, ekspozycja układowa, genotoksyczność, guz nowotworowy, kancerogenność, makroskopowy rozrost narządu, organogeneza, potencjał rakotwórczy, rozszerzenie kanalików nerkowych, rozwój nerek, rozwój poporodowy, rozwój zarodka i płodu, substancja czynna, toksyczność macierzyńska, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność rozwojowa, życie płodowe - Leksykon substancji czynnych
Noretysteron – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Noretysteron, syntetyczny progestagen, jest szeroko stosowany w terapii estrogenowo-progestagenowej oraz samodzielnie w ginekologii. Badania przedkliniczne obejmujące toksyczność wielokrotną, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi poza opisanym w Charakterystyce Produktu Leczniczego. Octan noretysteronu szybko przekształca się do aktywnego metabolitu, a badania toksyczności ostrej nie ujawniły objawów toksycznych. Długotrwałe badania na myszach (1,5 roku), psach (7 lat) i małpach (10 lat) wykazały efekty typowe dla działania hormonalnego. W badaniach reprodukcyjnych zaobserwowano wirylizację żeńskich płodów, szczególnie przy podawaniu wysokich dawek w okresie krytycznego różnicowania płci (od 45 dnia ciąży), co potwierdzają również dane epidemiologiczne u ludzi. Ponadto, większe dawki noretysteronu wykazywały letalne działanie na zarodki oraz zahamowanie wzrostu potomstwa w modelach szczurzych.
badanie toksykologiczne, działanie letalne na zarodek, działanie maskulinizujące, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, guz jajnika, guz piersi, guz przysadki, guz wątroby, noretysteron, nowotwór zależny od hormonów, octan noretysteronu, potencjał karcinogenny, progestagen syntetyczny, regulacja hormonalna, steroid płciowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przed- i poporodowa, toksyczność przewlekła, wirylizacja, wirylizacja płodu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Topotecanum Accord 1 mg/ml
Topotekan, jako lek cytotoksyczny, wykazuje działanie letalne na zarodek i płód oraz indukuje wady rozwojowe, co potwierdzają badania przedkliniczne. Kobietom w wieku rozrodczym zaleca się stosowanie skutecznych metod antykoncepcji podczas terapii, a także partnerkom mężczyzn leczonych topotekanem. W przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia, pacjentka powinna być w pełni poinformowana o potencjalnym ryzyku dla płodu. Lek jest przeciwwskazany w okresie karmienia piersią, a w razie konieczności terapii należy przerwać karmienie ze względu na potencjalne toksyczne działanie na dziecko.
antykoncepcja, chemioterapia cytotoksyczna, działanie cytotoksyczne, działanie letalne na zarodek, karmienie piersią, kobieta w ciąży, kobieta w wieku rozrodczym, lek cytotoksyczny, płodność u ludzi, potencjał cytotoksyczny, przeciwwskazanie w okresie karmienia piersią, przenikanie leku do mleka, toksyczność reprodukcyjna, topotekan, wada rozwojowa płodu, właściwość genotoksyczna, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dagrafors 10 mg
Ocena bezpieczeństwa dapagliflozyny w badaniach przedklinicznych wykazała brak istotnego ryzyka dla człowieka przy stosowaniu terapeutycznych dawek. Dwuletnie badania rakotwórczości nie wykazały indukcji guzów u myszy i szczurów. Jednakże, ekspozycja młodocianych szczurów na dapagliflozynę (od 21 do 90 doby życia) powodowała zależne od dawki rozszerzenie miedniczek i kanalików nerkowych, makroskopowy rozrost nerek oraz zwiększenie ich masy, przy ekspozycji do 15-krotności maksymalnej dawki zalecanej u ludzi. Zmiany te nie ulegały pełnej regresji po około miesiącu okresu zdrowienia. Podobne zmiany obserwowano u potomstwa szczurów narażonych in utero i podczas laktacji, jednak tylko przy najwyższych dawkach, gdzie ekspozycja matki wynosiła 1415-krotność, a młodych 137-krotność maksymalnej dawki ludzkiej.
badanie farmakologiczne, dapagliflozyna, dawka NOAEL, dawka terapeutyczna, działanie letalne na zarodek, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja układowa, genotoksyczność, in utero, makroskopowy rozrost nerek, organogeneza, potencjał rakotwórczy, powstawanie guzów, rozwój przed- i poporodowy, rozwój zarodka i płodu, substancja czynna, toksyczność macierzyńska, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczny wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Daforbis 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące dapagliflozyny nie wykazały istotnego zagrożenia karcynogennego, co potwierdzają dwuletnie badania na myszach i szczurach, gdzie nie stwierdzono powstawania guzów nowotworowych przy ekspozycji wielokrotnie przekraczającej maksymalną zalecaną dawkę u ludzi (MRHD). Jednakże badania toksyczności u młodych szczurów (21-90 dzień po urodzeniu) wykazały rozszerzenie miedniczek i kanalików nerkowych oraz zwiększenie masy nerek przy dawkach ≥15-krotnie wyższych niż MRHD, z częściową nieodwracalnością zmian po okresie zdrowienia. W badaniach rozwoju przed- i poporodowego u szczurów, przy ekspozycji matczynej do 1415-krotności MRHD i młodych do 137-krotności MRHD, zaobserwowano podobne zmiany nerkowe oraz zależną od dawki redukcję masy ciała młodocianych przy dawkach ≥15 mg/kg/dobę (≥29-krotność ekspozycji względem MRHD). Toksyczność u samic matczynych była widoczna jedynie przy najwyższych dawkach i objawiała się przemijającym spadkiem masy ciała i spożycia pokarmu, przy czym NOAEL dla rozwoju wynosiła około 19-krotność ekspozycji względem MRHD.
badanie farmakologiczne, badanie karcynogenności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dapagliflozyna, działanie letalne na zarodek, działanie teratogenne, ekspozycja układowa, guz nowotworowy, kanalik nerkowy, makroskopowy rozrost narządu, NOAEL, organogeneza, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozszerzenie miedniczek nerkowych, rozwój nerek, rozwój przed- i poporodowy, toksyczność matczyna, toksyczność rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Dapagliflozyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dapagliflozyna przeszła kompleksowe badania przedkliniczne obejmujące ocenę bezpieczeństwa farmakologicznego, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję. W badaniach karcynogenności prowadzonych przez 2 lata na myszach i szczurach nie wykazano wzrostu ryzyka nowotworów przy stosowanych dawkach. W badaniach reprodukcyjnych i rozwojowych zaobserwowano jednak istotne zmiany nerkowe u potomstwa, takie jak rozszerzenie miedniczek i kanalików nerkowych, zarówno po bezpośrednim podaniu dapagliflozyny młodym szczurzym (21-90 doba życia) przy ekspozycji ≥15-krotnej względem maksymalnej dawki u ludzi, jak i po pośredniej ekspozycji w okresie okołoporodowym (od 6 dnia ciąży do 21 dnia po porodzie) przy ekspozycji u matek 1415-krotnej, a u młodocianych 137-krotnej. Zmiany te miały charakter trwały i wiązały się ze zwiększeniem masy nerek oraz makroskopowym rozrostem narządu.
badanie toksyczności, dapagliflozyna, działanie letalne na zarodek, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja układowa, farmakologiczne badanie bezpieczeństwa, genotoksyczność, maksymalna zalecana dawka, organogeneza, potencjał karcynogenny, poziom dawkowania bez obserwowanego działania niepożądanego, rozwój przed- i poporodowy, toksyczność macierzyńska, toksyczność rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dagrafors 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa dapagliflozyny, substancji czynnej leku Dagrafors, nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka w standardowych badaniach farmakologii bezpieczeństwa, toksyczności wielokrotnego dawkowania, genotoksyczności oraz karcynogenności. W dwuletnich badaniach na myszach i szczurach nie stwierdzono potencjału rakotwórczego. Jednakże ekspozycja na dapagliflozynę w okresie rozwoju płodowego i młodocianym wiązała się z toksycznym wpływem na układ moczowy, w tym rozszerzeniem miedniczek i kanalików nerkowych, zwiększeniem masy i rozrostem nerek u młodych szczurów, przy dawkach ≥ 15-krotnych względem maksymalnej zalecanej dawki u ludzi. Zmiany te nie ulegały pełnej regresji po około miesiącu od zakończenia ekspozycji.
badanie karcynogenności, badanie toksyczności, dapagliflozyna, dojrzewanie nerek, działanie letalne na zarodek, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, kanaliki nerkowe, makroskopowy rozrost nerek, NOAEL, organogeneza, potencjał rakotwórczy, powstawanie guzów, rozszerzenie miedniczek nerkowych, rozwój przedporodowy i poporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność macierzyńska, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego dawkowania, układ moczowy płodu