inhibitory CYP2C9
Inhibitory CYP2C9 to substancje, które hamują aktywność enzymu cytochromu P450 2C9, jednego z najważniejszych enzymów zaangażowanych w metabolizm leków w wątrobie. CYP2C9 uczestniczy w przemianach około 15-20% wszystkich leków, w tym niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), doustnych leków przeciwzakrzepowych (warfaryna), doustnych leków przeciwcukrzycowych (pochodne sulfonylomocznika) i wielu innych.
Inhibitory CYP2C9 dzielą się na silne (powodujące ponad 5-krotny wzrost AUC substratu lub ponad 80% redukcję klirensu), umiarkowane (2-5-krotny wzrost AUC lub 50-80% redukcję klirensu) oraz słabe (1,25-2-krotny wzrost AUC lub 20-50% redukcję klirensu). Do silnych inhibitorów należą m.in. amiodaron, flukonazol i mikonazol, do umiarkowanych – worikonazol, fluwastatyna i metronidazol, a do słabych – sulfametoksazol, cymetydyna i ranitydyna.
Hamowanie CYP2C9 może prowadzić do klinicznie istotnych interakcji lekowych, skutkujących zwiększonym stężeniem substratów tego enzymu w osoczu i nasileniem ich działania farmakologicznego oraz toksyczności. Szczególnie niebezpieczne są interakcje z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym, jak warfaryna, gdzie inhibicja CYP2C9 może powodować nadmierne przeciwzakrzepowe działanie i zwiększać ryzyko krwawień. Znajomość statusu inhibitora CYP2C9 jest kluczowa dla bezpiecznej farmakoterapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Diaril 4 mg
Glimepiryd, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP2C9, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą zarówno nasilać, jak i osłabiać jego działanie hipoglikemizujące. Inhibitory CYP2C9, takie jak flukonazol i mikonazol, mogą dwukrotnie zwiększać AUC glimepirydu, co znacząco podnosi ryzyko hipoglikemii. Z kolei induktory CYP2C9, np. ryfampicyna i barbiturany, osłabiają efekt hipoglikemizujący, potencjalnie pogarszając kontrolę glikemii. Leki nasilające hipoglikemię to m.in. niesteroidowe leki przeciwzapalne (fenylobutazon), inne leki przeciwcukrzycowe (insulina, metformina), salicylany, antybiotyki (chloramfenikol, sulfonamidy), inhibitory ACE oraz leki psychotropowe (fluoksetyna, inhibitory MAO). W przypadku leków osłabiających działanie glimepirydu wymienia się m.in. diuretyki tiazydowe, glikokortykosteroidy, hormony tarczycy, leki przeciwpsychotyczne i sympatykomimetyki. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki sympatykolityczne (β-blokery, klonidyna, rezerpina), które mogą maskować objawy hipoglikemii, co stanowi istotne zagrożenie kliniczne.
alkohol etylowy, beta-blokery, cytochrom P450 2C9, diuretyki tiazydowe, działanie hipoglikemizujące, fibraty, flukonazol, fluorochinolony, glikokortykosteroidy, glimepiryd, glukoneogeneza wątrobowa, hipoglikemia, induktory CYP2C9, inhibitory ACE, inhibitory anhydrazy węglanowej, inhibitory CYP2C9, inhibitory MAO, insulina, klonidyna, kwas acetylosalicylowy, leki cytostatyczne, leki przeciwcukrzycowe, leki przeciwgrzybicze, leki przeciwgrzybicze azolowe, leki sympatykolityczne, leki sympatykomimetyczne, metformina, mikonazol, moklobemid, niesteroidowe leki przeciwzapalne, pochodne kumaryny, pochodne sulfonylomocznika, rezerpina, ryfampicyna, steroidy anaboliczne, sulfonamidy, układ krzepnięcia, wydzielanie insuliny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Capecitabine Glenmark 150 mg
Capecitabine Glenmark, dostępny w dawkach 150 mg i 500 mg w postaci tabletek powlekanych, jest fluoropirymidyną stosowaną w terapii przeciwnowotworowej. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jego stosowania są: nadwrażliwość na kapecytabinę, fluorouracyl lub substancje pomocnicze (w tym laktozę bezwodną: 7,640 mg w tabletce 150 mg i 25,470 mg w tabletce 500 mg), całkowity niedobór dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD), ciąża i karmienie piersią, ciężka leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, ciężkie zaburzenia czynności wątroby oraz nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min). Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazanie do jednoczesnego lub niedawnego stosowania brywudyny ze względu na ryzyko śmiertelnej toksyczności wynikającej z hamowania metabolizmu fluoropirymidyn. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest pełna ocena morfologii krwi oraz funkcji wątroby i nerek.
brywudyna, częściowy niedobór DPD, dehydrogenaza dihydropirymidynowa, działanie toksyczne, fluoropirymidyna, inhibitory CYP2C9, kapecytabina, klirens kreatyniny, laktoza bezwodna, lek przeciwnowotworowy, leukopenia, morfologia krwi, nadwrażliwość na fluorouracyl, nadwrażliwość na lek, neutropenia, niedobór DPD, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, reakcja krzyżowa, tabletka 150 mg, tabletka 500 mg, tabletka powlekana, teratogenność, trombocytopenia, warfaryna, wyniszczenie nowotworowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Interakcje leku – Amaryl 4 4 mg
Glimepiryd, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP2C9, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą znacząco modyfikować jego działanie hipoglikemizujące. Silne inhibitory CYP2C9, takie jak flukonazol, zwiększają AUC glimepirydu około dwukrotnie, co podnosi ryzyko hipoglikemii. Z kolei induktory tego enzymu, np. ryfampicyna, obniżają skuteczność leku. Ponadto, niesteroidowe leki przeciwzapalne, insulina, metformina, antybiotyki (np. chloramfenikol, klarytromycyna), antykoagulanty kumarynowe oraz inhibitory ACE mogą nasilać działanie glimepirydu, natomiast glikokortykosteroidy, diuretyki i leki moczopędne mogą je osłabiać. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki sympatykolityczne (β-blokery, klonidyna, rezerpina), które mogą maskować objawy hipoglikemii, utrudniając jej rozpoznanie. Kolesewelam zmniejsza wchłanianie glimepirydu, dlatego zaleca się podawanie glimepirydu co najmniej 4 godziny przed kolesewelamem.
antagoniści receptora H2, antybiotyki, antykoagulanty, beta-blokery, cytochrom P450 2C9, diuretyki, działanie hipoglikemizujące, estrogeny i progestageny, fibraty, flukonazol, glikokortykosteroidy, glikowana hemoglobina, glimepiryd, glukoneogeneza wątrobowa, hipoglikemia, induktory CYP2C9, inhibitory ACE, inhibitory CYP2C9, insulinoterapia, kolesewelam, leki blokujące receptory beta-adrenergiczne, leki moczopędne, leki przeciwarytmiczne, leki przeciwcukrzycowe, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwdnawe, leki przeciwgrzybicze, leki przeciwnowotworowe, leki sympatykomimetyczne, niesteroidowe leki przeciwzapalne, pochodne fenotiazyny, politerapia, reakcja adrenergiczna, salicylany, sekwestranty kwasów żółciowych, steroidy anaboliczne, sympatykolityki - Leksykon leków
Interakcje leku – Dicloberl 100 mg 100 mg
Diklofenak sodowy (Dicloberl 100 mg) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Jednoczesne stosowanie z innymi NLPZ, kortykosteroidami, SSRI oraz lekami przeciwzakrzepowymi zwiększa ryzyko choroby wrzodowej żołądka, dwunastnicy oraz krwawień z przewodu pokarmowego. Diklofenak może podnosić stężenia digoksyny, fenytoiny i litu, co wymaga monitorowania ich poziomów w surowicy. Ponadto, obniża skuteczność leków hipotensyjnych (beta-adrenolityki, inhibitory ACE, antagoniści angiotensyny II) i moczopędnych, co wymaga kontroli ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i osób starszych. Interakcje z metotreksatem, cyklosporyną, probenecydem, silnymi inhibitorami CYP2C9 oraz lekami przeciwcukrzycowymi również wymagają szczególnej ostrożności i monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych. W przypadku pemetreksedu zaleca się unikanie stosowania diklofenaku na 2 dni przed i po podaniu leku u pacjentów z klirensem kreatyniny 45-79 ml/min.
antagoniści angiotensyny II, azot mocznikowy, beta-adrenolityki, choroba wrzodowa, cyklosporyna, deferazyroks, digoksyna, diklofenak sodowy, dojrzewanie szyjki macicy, doustne leki przeciwcukrzycowe, działanie drażniące, działanie hiperglikemizujące, działanie hipoglikemizujące, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, inhibitory ACE, inhibitory CYP2C9, inhibitory SSRI, inhibitory syntezy prostaglandyn, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, kolestyramina, kortykosteroidy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kurczliwość macicy, leki hipotensyjne, leki moczopędne, leki moczopędne oszczędzające potas, leki przeciwzakrzepowe, metotreksat, mifepryston, nefrotoksyczność, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, pemetreksed, pochodne kwasu salicylowego, pochodne sulfonylomocznika, probenecyd, prostaglandyny nerkowe, stężenie glukozy we krwi, sulfinpyrazon, tenofowir, warfaryna, worykonazol, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Interakcje leku – Glibetic 1 mg 1 mg
Glimepiryd, metabolizowany głównie przez enzym CYP2C9, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą znacząco modyfikować jego działanie hipoglikemizujące. Inhibitory CYP2C9, takie jak flukonazol, zwiększają pole pod krzywą (AUC) glimepirydu około dwukrotnie, co może prowadzić do nasilenia hipoglikemii, natomiast induktory enzymu, np. ryfampicyna, osłabiają jego efekt. Równoczesne stosowanie glimepirydu z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (fenylobutazon, azapropazon), salicylanami (kwas acetylosalicylowy), antybiotykami (klarytromycyna, chinolony), lekami przeciwzakrzepowymi (warfaryna, acenokumarol) oraz innymi lekami przeciwcukrzycowymi (insulina, metformina) wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania glikemii ze względu na ryzyko hipoglikemii. Ponadto, leki sympatykolityczne (beta-blokery, klonidyna) mogą maskować objawy hipoglikemii, utrudniając jej rozpoznanie i leczenie.
antagonista receptora H2, beta-bloker, cytochrom P450 2C9, diuretyk tiazydowy, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie hipoglikemizujące, flukonazol, glikokortykoid, glimepiryd, glukoneogeneza, hipoglikemia, induktory CYP2C9, inhibitor anhydrazy węglanowej, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor MAO, inhibitory CYP2C9, interakcja farmakokinetyczna, lek cytostatyczny, lek hipolipemizujący, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek sympatykolityczny, metformina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pochodna fenotiazyny, pochodna sulfonylomocznika, regulacja adrenergiczna, ryfampicyna, steroid anaboliczny, substancja adrenergiczna, sulfonamid - Leksykon leków
Interakcje leku – Nurofen Express Forte 400 mg
Nurofen Express Forte zawierający ibuprofen 400 mg wykazuje liczne, istotne klinicznie interakcje farmakologiczne, które należy uwzględnić podczas terapii. Ibuprofen może kompetycyjnie hamować działanie przeciwpłytkowe małych dawek kwasu acetylosalicylowego (ASA), co może ograniczać jego kardioprotekcyjne efekty, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu. Jednoczesne stosowanie z innymi NLPZ, w tym inhibitorami COX-2, znacząco zwiększa ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego. Ibuprofen nasila również ryzyko krwawień przy łącznym stosowaniu z lekami przeciwpłytkowymi, SSRI oraz przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna). Ponadto, może zmniejszać skuteczność leków przeciwnadciśnieniowych (inhibitory ACE, beta-adrenolityki, antagoniści receptora angiotensyny II) i moczopędnych, co u pacjentów z zaburzoną funkcją nerek, odwodnionych lub w podeszłym wieku może prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiperkaliemii przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków oszczędzających potas.
agregacja płytek krwi, antagoniści receptora angiotensyny, antybiotyki chinolonowe, choroby przewodu pokarmowego, cyklosporyna, digoksyna, diuretyki oszczędzające potas, drgawki, fenytoina, flukonazol, hemofilia, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, ibuprofen, inhibitory CYP2C9, inhibitory konwertazy angiotensyny, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny, kortykosteroidy, kwas acetylosalicylowy, leki beta-adrenolityczne, leki moczopędne, leki przeciwpłytkowe, leki przeciwzakrzepowe, metotreksat, mifepryston, nefrotoksyczność, niesteroidowe leki przeciwzapalne, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodne sulfonylomocznika, refluks żołądkowo-przełykowy, takrolimus, układ krwiotwórczy, wąski indeks terapeutyczny, worykonazol, zaburzenia czynności wątroby, zydowudyna