kolano szpotawe
Kolano szpotawe (łac. genu valgum, ang. knock-knee) to deformacja kończyn dolnych, w której przy złączonych kostkach przyśrodkowych występuje nieprawidłowe oddalenie kolan od siebie. W warunkach fizjologicznych lekki szpotawizm kolan pojawia się u dzieci w wieku 3-4 lat jako część naturalnego rozwoju układu kostno-szkieletowego i zwykle ustępuje samoistnie do 7-8 roku życia.
Patologiczne kolano szpotawe może być spowodowane różnymi czynnikami, w tym krzywicą, chorobami metabolicznymi (np. zespół Ehlersa-Danlosa), zaburzeniami hormonalnymi, urazami, infekcjami, chorobami zapalnymi stawów oraz wadami wrodzonymi. Oceny deformacji dokonuje się poprzez pomiar odstępu międzykostkowego oraz kąta szpotawości (kąt między osią udową a osią piszczelową), który w przypadku patologii przekracza 10-15 stopni.
Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, radiogramy kończyn dolnych w pozycji stojącej oraz, w zależności od podejrzewanej etiologii, badania laboratoryjne i obrazowe. Leczenie kolana szpotawego zależy od przyczyny, wieku pacjenta i stopnia deformacji. W przypadkach łagodnych u dzieci często stosuje się obserwację, fizjoterapię oraz ortezy korekcyjne. W cięższych przypadkach lub u pacjentów dorosłych może być konieczna interwencja chirurgiczna – osteotomia korekcyjna, czasowe blokowanie płytek wzrostu (u dzieci) lub w zaawansowanych przypadkach z współistniejącą artrozą – alloplastyka stawu kolanowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba zwyrodnieniowa stawów – Epidemiologia
Choroba zwyrodnieniowa stawów (osteoartroza) stanowi najczęstsze schorzenie stawów na świecie, dotykając około 607 milionów osób w 2021 roku, z 46,6 milionami nowych przypadków i 21,3 milionami lat życia skorygowanych niepełnosprawnością (DALYs). Największe obciążenie przypada na chorobę zwyrodnieniową stawów kolanowych, która odpowiada za ponad 56% wszystkich przypadków, ze standaryzowanymi wskaźnikami zapadalności i chorobowości wynoszącymi odpowiednio ponad 300 i 3900 na 100 000 osób. Choroba jest dwukrotnie częstsza u kobiet niż u mężczyzn, a jej rozpowszechnienie rośnie gwałtownie po 50. roku życia. Czynniki ryzyka dzielą się na niemodyfikowalne (wiek, płeć, pochodzenie etniczne, genetyka, wcześniejsze urazy) oraz modyfikowalne, z których otyłość jest kluczowym czynnikiem zwiększającym ryzyko rozwoju choroby, zwłaszcza kolanowej, nawet 4,4-krotnie u kobiet. Epidemiologia wskazuje na regionalne różnice w rozpowszechnieniu, z najwyższym obciążeniem w Europie i Azji Wschodniej oraz niższym w Afryce i Oceanii.
choroba zwyrodnieniowa stawów, choroba zwyrodnieniowa stawów biodrowych, choroba zwyrodnieniowa stawów ręki, choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego, klasyfikacja Kellgrena-Lawrence’a, kolano koślawe, kolano szpotawe, kryteria diagnostyczne, kryteria kliniczne, kryteria radiologiczne, lata życia skorygowane niepełnosprawnością, lata życia z niepełnosprawnością, osteoartroza, pourazowa choroba zwyrodnieniowa stawów, szpotawość, zmiany radiograficzne