jaskra pseudoeksfoliacyjna
Jaskra pseudoeksfoliacyjna (ang. pseudoexfoliative glaucoma, PEX glaucoma) to podtyp jaskry wtórnej otwartego kąta, który rozwija się w przebiegu zespołu pseudoeksfoliacji (PEX). Charakteryzuje się odkładaniem włóknistego białkowego materiału na powierzchni struktur przedniego odcinka oka, głównie na przedniej torebce soczewki, brzegu źrenicznym tęczówki oraz beleczkowaniu kąta tęczówkowo-rogówkowego.
Patofizjologia jaskry pseudoeksfoliacyjnej wiąże się z zablokowaniem odpływu cieczy wodnistej przez materiał pseudoeksfoliacyjny gromadzący się w beleczkowaniu kąta przesączania, co prowadzi do wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego (IOP). Jaskra ta charakteryzuje się zazwyczaj wyższymi wartościami IOP, większymi wahaniami ciśnienia oraz gorszą odpowiedzią na leczenie farmakologiczne w porównaniu do pierwotnej jaskry otwartego kąta.
Diagnoza opiera się na badaniu w lampie szczelinowej, które uwidacznia charakterystyczny materiał pseudoeksfoliacyjny, pomiarze ciśnienia wewnątrzgałkowego oraz ocenie tarczy nerwu wzrokowego i pola widzenia. Leczenie obejmuje standardowe metody obniżania ciśnienia wewnątrzgałkowego – farmakoterapię, laseroterapię oraz zabiegi chirurgiczne, jednak pacjenci z jaskrą pseudoeksfoliacyjną często wymagają bardziej intensywnego leczenia i ściślejszej kontroli.
Jaskra pseudoeksfoliacyjna stanowi istotny problem kliniczny ze względu na szybszą progresję uszkodzenia nerwu wzrokowego oraz wyższe ryzyko ślepoty w porównaniu do pierwotnej jaskry otwartego kąta. Dodatkowo, u pacjentów z PEX występuje zwiększone ryzyko powikłań śródoperacyjnych podczas zabiegów usunięcia zaćmy, takich jak uszkodzenie więzadełek obwódki rzęskowej i zwichnięcie soczewki, co wynika z osłabienia struktur podtrzymujących soczewkę przez proces pseudoeksfoliacji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Vizidor Duo (20 mg + 5 mg)/ml
Vizidor Duo to krople do oczu zawierające 20 mg dorzolamidu (chlorowodorek) oraz 5 mg tymololu (maleinian) w 1 ml roztworu, stosowane w leczeniu zwiększonego ciśnienia wewnątrzgałkowego u pacjentów z jaskrą z otwartym kątem przesączania oraz jaskrą pseudoeksfoliacyjną. Preparat jest wskazany szczególnie u pacjentów, u których monoterapia beta-adrenolitykiem (np. tymololem) nie zapewniła adekwatnej kontroli ciśnienia wewnątrzgałkowego. Kombinacja inhibitora anhydrazy węglanowej (dorzolamidu) i beta-adrenolityku (tymololu) działa synergistycznie, co pozwala na skuteczniejszą redukcję ciśnienia i ochronę nerwu wzrokowego przed progresją jaskry.
beta-adrenolityk, biodostępność substancji czynnych, chlorowodorek, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dorzolamid, efekt hipotensyjny, inhibitor anhydrazy węglanowej, jaskra, jaskra pseudoeksfoliacyjna, jaskra z otwartym kątem przesączania, maleinian, nerw wzrokowy, tymolol, zespół pseudoeksfoliacji, zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe - Leksykon substancji czynnych
Tymolol – Wskazania do stosowania
Tymolol, będący beta-adrenolitykiem, jest stosowany w okulistyce głównie do obniżania ciśnienia wewnątrzgałkowego (IOP) poprzez zmniejszenie produkcji cieczy wodnistej. W monoterapii wskazany jest w leczeniu nadciśnienia ocznego, przewlekłej jaskry z otwartym kątem przesączania oraz jaskry u pacjentów z okiem bezsoczewkowym. W przypadku niewystarczającej skuteczności monoterapii, tymolol jest często łączony z innymi lekami obniżającymi IOP, takimi jak analogi prostaglandyn (latanoprost 50 µg/ml, bimatoprost 0,3 mg/ml, trawoprost 40 µg/ml, tafluprost 15 µg/ml) czy inhibitory anhydrazy węglanowej (dorzolamid 20 mg/ml) oraz alfa2-agonistami (brymonidyna 2 mg/ml). Preparaty złożone zawierające tymolol (5 mg/ml) są wskazane u dorosłych pacjentów, w tym osób starszych, u których monoterapia beta-adrenolitykami lub analogami prostaglandyn nie przynosi zadowalającej kontroli ciśnienia wewnątrzgałkowego.
agonista receptorów alfa-2 adrenergicznych, analog prostaglandyn, beta-adrenolityk, bimatoprost, brymonidyna, ciecz wodnista, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dorzolamid, inhibitor anhydrazy węglanowej, jaskra otwartego kąta, jaskra pseudoeksfoliacyjna, krople do oczu, latanoprost, nadciśnienie oczne, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, oko bezsoczewkowe, tafluprost, terapia skojarzona, trawoprost, tymolol, zespół rzekomego złuszczania - Leksykon substancji czynnych
Dorzolamid – Wskazania do stosowania
Dorzolamid, inhibitor anhydrazy węglanowej w stężeniu 20 mg/ml, jest stosowany w leczeniu podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego, w tym nadciśnienia ocznego, jaskry z otwartym kątem przesączania oraz jaskry pseudoeksfoliacyjnej. Preparaty jednoskładnikowe (np. Trusopt, Rozalin) są wskazane u pacjentów niereagujących na beta-adrenolityki lub z przeciwwskazaniami do ich stosowania (astma oskrzelowa, POChP, bradykardia, blok AV II/III stopnia, niewydolność serca). Dorzolamid zmniejsza produkcję cieczy wodnistej poprzez hamowanie anhydrazy węglanowej w nabłonku ciała rzęskowego, co prowadzi do obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego. Monoterapia dorzolamidem jest stosowana trzy razy dziennie, a preparaty złożone z tymololem (20 mg/ml + 5 mg/ml) – dwa razy dziennie, u pacjentów, u których monoterapia beta-adrenolitykiem jest niewystarczająca.
astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, bradykardia zatokowa, ciało rzęskowe, ciecz wodnista, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie niepożądane, efekt synergistyczny, inhibitor anhydrazy węglanowej, jaskra otwartego kąta, jaskra pseudoeksfoliacyjna, jaskra torebkowa, jaskra z otwartym kątem przesączania, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, krople do oczu, lek wspomagający, monoterapia, nadciśnienie oczne, neuropatia jaskrowa, niewydolność serca, preparat złożony, przewlekła obturacyjna choroba płuc, substancja konserwująca, tymolol, wstrząs kardiogenny, zespół rzekomego złuszczania - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Vizidor 20 mg/ml
Vizidor, zawierający dorzolamid w stężeniu 20 mg/ml, jest inhibitorem anhydrazy węglanowej stosowanym w formie kropli do oczu w leczeniu zwiększonego ciśnienia wewnątrzgałkowego. Lek działa poprzez hamowanie enzymu odpowiedzialnego za produkcję cieczy wodnistej, co skutkuje obniżeniem ciśnienia wewnątrzgałkowego. Preparat jest wskazany u pacjentów z nadciśnieniem ocznym, jaskrą z otwartym kątem przesączania oraz jaskrą pseudoeksfoliacyjną. Może być stosowany zarówno jako monoterapia u pacjentów niereagujących na beta-adrenolityki lub u tych, u których beta-adrenolityki są przeciwwskazane, jak i w terapii skojarzonej z beta-adrenolitykami w przypadku niewystarczającej kontroli ciśnienia.
astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bradykardia, ciecz wodnista, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dorzolamid, dorzolamidu chlorowodorek, inhibitor anhydrazy węglanowej, jaskra pseudoeksfoliacyjna, jaskra z otwartym kątem przesączania, monoterapia, nadciśnienie oczne, nerw wzrokowy, niewydolność serca, pole widzenia, przewlekła obturacyjna choroba płuc, terapia skojarzona, zespół pseudoeksfoliacji