cefalosporyny pierwszej generacji

Cefalosporyny pierwszej generacji to grupa antybiotyków beta-laktamowych, które zostały wprowadzone do lecznictwa na początku lat 60. XX wieku. Do tej grupy należą m.in. cefaleksyna, cefadroksyl, cefalotyna oraz cefazolina. Ich mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii, co prowadzi do śmierci komórki bakteryjnej.

Spektrum działania cefalosporyn pierwszej generacji obejmuje głównie bakterie Gram-dodatnie, w tym gronkowce (z wyjątkiem MRSA), paciorkowce oraz niektóre bakterie Gram-ujemne, takie jak Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae i Proteus mirabilis. Nie wykazują one jednak aktywności wobec Pseudomonas aeruginosa, Enterobacter spp., beztlenowców oraz bakterii atypowych.

W praktyce klinicznej cefalosporyny pierwszej generacji stosowane są najczęściej w leczeniu niepowikłanych zakażeń skóry i tkanek miękkich, zakażeń układu moczowego oraz zakażeń górnych dróg oddechowych. Cefazolina, podawana dożylnie, jest często wykorzystywana w profilaktyce okołooperacyjnej, szczególnie w chirurgii czystej i czysto-skażonej.

Cefalosporyny pierwszej generacji charakteryzują się dobrą biodostępnością po podaniu doustnym (z wyjątkiem cefalotyny i cefazoliny, które są podawane parenteralnie), niskim stopniem wiązania z białkami osocza oraz wydalaniem głównie przez nerki w postaci niezmienionej. Wymagają dostosowania dawki u pacjentów z niewydolnością nerek.

Do działań niepożądanych tej grupy antybiotyków należą reakcje alergiczne (w tym reakcje krzyżowe u około 10% pacjentów uczulonych na penicyliny), zaburzenia żołądkowo-jelitowe, przejściowe podwyższenie enzymów wątrobowych oraz rzadko występująca nefrotoksyczność. Ze względu na relatywnie wąskie spektrum działania, cefalosporyny pierwszej generacji rzadziej niż antybiotyki o szerszym spektrum prowadzą do selekcji szczepów opornych.

Powiązane wpisy

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl