deformacja Madelunga
Deformacja Madelunga (znana również jako dysplazja Madelunga lub choroba Madelunga) to rzadka, wrodzona wada rozwojowa dotycząca nadgarstka i przedramienia. Charakteryzuje się ona zaburzeniem wzrostu kości promieniowej, która ulega zakrzywieniu w kierunku dłoniowym i bocznym, co prowadzi do charakterystycznego zniekształcenia nadgarstka przypominającego widelec (deformacja typu Madelung).
W obrazie klinicznym obserwuje się skrócenie i zakrzywienie kości promieniowej, prominencję głowy kości łokciowej oraz charakterystyczne przesunięcie śródręcza w kierunku łokciowym. Deformacja jest często obustronna, choć może występować z różnym nasileniem po obu stronach. Częściej występuje u kobiet, a objawy zwykle ujawniają się w okresie dojrzewania.
Patogeneza deformacji Madelunga wiąże się z zaburzeniem aktywności chrząstki wzrostowej kości promieniowej, co prowadzi do nieprawidłowego wzrostu kości. W niektórych przypadkach deformacja może być związana z zaburzeniami genetycznymi, takimi jak dysplazja Léri-Weilla (dyschondrosteoza) lub zespół Turnera. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym oraz obrazowaniu radiologicznym, które uwidacznia charakterystyczne zniekształcenie nadgarstka.
Leczenie deformacji Madelunga zależy od nasilenia objawów i stopnia upośledzenia funkcji. W przypadkach bezobjawowych wystarczająca może być obserwacja. Gdy deformacja powoduje ból, ograniczenie ruchomości lub zaburzenia funkcji, stosuje się leczenie operacyjne, które może obejmować osteotomię korekcyjną kości promieniowej, skrócenie kości łokciowej lub stabilizację stawu promieniowo-łokciowego dalszego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół turnera – Patofizjologia i mechanizm
Zespół Turnera (ZT) jest zaburzeniem chromosomalnym charakteryzującym się całkowitym lub częściowym brakiem drugiego chromosomu X u kobiet, z częstością około 1:2500 żywo urodzonych dziewczynek. Najczęstsze warianty kariotypu to monosomia X (45,X) u 45-50% pacjentek, mozaicyzm (np. 45,X/46,XX) u około 30% oraz aberracje strukturalne chromosomu X. Patogeneza opiera się głównie na haploinsuficjencji genów unikających inaktywacji, zwłaszcza genu SHOX (Xp22.3), odpowiedzialnego za niski wzrost i nieprawidłowości szkieletowe. Inne regiony chromosomu X (Xp11.4, Xp11.2-p22, Xq13-q21, Xq23-q28) korelują z fenotypem, w tym obrzękiem limfatycznym, funkcją jajników i przedwczesną niewydolnością gonad. Epigenetyczne mechanizmy, takie jak globalna hipometylacja genomu, wpływają na ekspresję genów autosomalnych, co może tłumaczyć zróżnicowanie fenotypowe nawet u pacjentek z tym samym kariotypem.
aberracja chromosomalna, apoptoza komórek rozrodczych, celiakia, choroba Hashimoto, chromosom pierścieniowy, chromosom X, czynnik transkrypcyjny, deformacja Madelunga, dwupłatkowa zastawka aortalna, gen SHOX, gonadoblastoma, haploinsuficjencja, inaktywacja chromosomu X, izochromosom X, koarktacja aorty, lyonizacja, metylacja DNA, mikrognathia, monosomia X, mozaicyzm, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność jajników, nondysjunkcja, płytka wzrostowa, rozwarstwienie aorty, zaburzenie autoimmunologiczne, zaburzenie chromosomalne, zespół Turnera - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół turnera – Objawy
Zespół Turnera, występujący u około 1 na 2500 żywych urodzeń płci żeńskiej, jest spowodowany całkowitym lub częściowym brakiem jednego chromosomu X. Charakterystyczne cechy kliniczne obejmują niski wzrost (średnio 143-147 cm u nieleczonych kobiet), niewydolność jajników prowadzącą do braku dojrzewania płciowego i niepłodności, a także liczne wady sercowo-naczyniowe, takie jak koarktacja aorty i dwupłatkowa zastawka aortalna, występujące u 25-50% pacjentek. Diagnostyka prenatalna opiera się na ultrasonograficznych markerach, takich jak zwiększona przezierność karkowa czy torbielowaty obrzęk szyi. Leczenie hormonem wzrostu może zwiększyć końcowy wzrost o 5-7 cm, a hormonalna terapia zastępcza umożliwia rozwój cech płciowych i normalne życie seksualne. Wady nerek (24-42%) oraz zwiększone ryzyko chorób autoimmunologicznych (np. niedoczynność tarczycy, celiakia) i metabolicznych (otyłość centralna, cukrzyca typu 2) są częstymi powikłaniami.
amblyopia, autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, brak chromosomu X, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, cubitus valgus, cukrzyca typu 1, czuciowo-nerwowy ubytek słuchu, deformacja Madelunga, dwupłatkowa zastawka aortalna, dysgenezja gonad, dyslipidemia, hormon wzrostu, insulinooporność, koarktacja aorty, nerka podkowiasta, nieswoiste zapalenia jelit, niewydolność jajników, niski wzrost, nisko osadzone uszy, obrzęk limfatyczny, osteoporoza, płetwiasta szyja, przewodzeniowy ubytek słuchu, przezierność karkowa, ptoza, rozwarstwienie aorty, skolioza, strabizm, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wysokie podniebienie, zaburzenie chromosomalne, zastawka aortalna, zespół Turnera