stereoselektywny metabolizm

Stereoselektywny metabolizm to zjawisko biochemiczne, w którym enzymy organizmu przetwarzają preferencyjnie jeden ze stereoizomerów (najczęściej enancjomerów) danej substancji. Jest to niezwykle istotny proces z punktu widzenia farmakologii klinicznej, gdyż wiele leków występuje w postaci mieszaniny enancjomerów, które mogą wykazywać różną aktywność biologiczną, farmakokinetykę oraz profil bezpieczeństwa.

W praktyce klinicznej stereoselektywny metabolizm może prowadzić do znaczących różnic w biodostępności, dystrybucji tkankowej oraz eliminacji poszczególnych stereoizomerów. Enzymy cytochromu P450, główny system metabolizujący leki, często wykazują preferencję do jednego z enancjomerów, co może skutkować odmienną szybkością eliminacji poszczególnych form izomerycznych.

Zjawisko to ma istotne implikacje terapeutyczne, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Różnice w metabolizmie stereoizomerów mogą być przyczyną interakcji lekowych, wpływać na skuteczność terapii oraz ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Z tego powodu w nowoczesnej farmakoterapii coraz częściej stosuje się czyste enancjomery zamiast mieszanin racemicznych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – ACEBIS 10 mg + 10 mg

Produkt leczniczy ACEBIS zawiera bisoprolol (fumaranu) oraz ramipryl, które wykazują odrębne profile farmakokinetyczne. Bisoprolol charakteryzuje się wysoką biodostępnością (85-90%) i szybkim osiąganiem Cmax (ok. 31,86 ng/ml po 2 godzinach przy dawce 10 mg). Objętość dystrybucji wynosi 3,2 l/kg, a wiązanie z białkami osocza to około 30%. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, z wydalaniem 50% dawki w postaci niezmienionej przez nerki i 50% jako metabolity. Okres półtrwania wynosi 10-12 godzin, wydłużając się do 13-18 godzin u pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek. Kinetyka bisoprololu jest liniowa i niezależna od wieku, a u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca (NYHA III) stężenia w osoczu są wyższe (Cmax 64±21 ng/ml) z wydłużonym T1/2 do 17±5 godzin.
bariera krew-mózg, beta-adrenolityk, biodostępność, bisoprolol, bisoprolol fumaran, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dystrybucja w organizmie, efekt pierwszego przejścia, esteraza wątrobowa, glukuronid, inhibitor konwertazy angiotensyny, karboksyloesteraza, klasyfikacja NYHA, klirens kreatyniny, konwertaza angiotensyny, kwas diketopiperazynowy, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, pole powierzchni pod krzywą stężenia, ramipryl, ramiprylat, receptor β-adrenergiczny, stereoselektywny metabolizm
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – ACEBIS 2,5 mg + 2,5 mg

Bisoprolol, składnik leku ACEBIS, charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem (>90%) i wysoką biodostępnością (85-90%) po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w ciągu 2-3 godzin (Cmax około 31,86 ng/ml po dawce 10 mg). Objętość dystrybucji wynosi 3,2 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane (~30%). Metabolizm bisoprololu odbywa się głównie przez CYP3A4 do nieaktywnych metabolitów, z równoczesnym wydalaniem 50% dawki w postaci niezmienionej przez nerki i 50% jako metabolity. Okres półtrwania wynosi 10-12 godzin, co umożliwia podawanie raz na dobę, jednak u pacjentów z niewydolnością nerek lub marskością wątroby ulega wydłużeniu do 13-18 godzin. Farmakokinetyka bisoprololu jest liniowa i niezależna od wieku, choć u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca obserwuje się zwiększone stężenia i wydłużony okres półtrwania (do 17 godzin).
biodostępność, biodostępność bisoprololu, CYP3A4, dysfagia, działanie przeciwnadciśnieniowe, efektywny okres półtrwania, eliminacja trójfazowa, farmakokinetyka liniowa, inhibitor konwertazy angiotensyny, karboksyloesteraza, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, konwertaza angiotensyny, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm wątrobowy, nadciśnienie tętnicze, objętość dystrybucji, przewlekła niewydolność serca, receptor β-adrenergiczny, stereoselektywny metabolizm, szlak oksydacyjny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Carvetrend 6,25 mg

Karwedylol, będący mieszaniną racemiczną, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) około 21 μg/l po 1,5 godziny (tmax) przy dawce 25 mg. Bezwzględna biodostępność wynosi około 25%, z wyraźną stereoselektywnością – biodostępność R-enancjomeru to 31%, a S-enancjomeru 15%. Lek wykazuje silne wiązanie z białkami osocza (~95%) oraz objętość dystrybucji 1,5-2 l/kg, zwiększoną u pacjentów z marskością wątroby. Metabolizm karwedylolu jest intensywny i stereoselektywny, głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymów CYP2D6, CYP3A4, CYP2E1, CYP2C9 i CYP1A2. R-enancjomer metabolizowany jest głównie przez CYP2D6, a S-enancjomer przez CYP2D6 i CYP2C9. Wydalanie odbywa się głównie z żółcią (około 60% dawki w kale w ciągu 11 dni), natomiast wydalanie nerkowe stanowi około 16%, z mniej niż 2% leku wydalanego w postaci niezmienionej.
beta-adrenolityk, biodostępność biologiczna, błona dializacyjna, CYP2D6, cytochrom P450, enancjomer, glikoproteina p, karwedylol, klirens leku, krążenie jelitowo-wątrobowe, marskość wątroby, metabolit, metabolizm pierwszego przejścia, mieszanina racemiczna, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą, polimorfizm genetyczny, poor metabolizer, receptor adrenergiczny, receptor beta1-adrenergiczny, receptory beta-adrenergiczne, stereoselektywny metabolizm, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – RABADA 2,5 mg + 1,25 mg

Produkt leczniczy RABADA łączy bisoprolol (fumaranu) i ramipryl, które wykazują odrębne profile farmakokinetyczne. Bisoprolol charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (85-90%) i liniową kinetyką w dawkach 5-20 mg, z maksymalnym stężeniem w osoczu około 31,86 ng/ml po 2-3 godzinach. Objętość dystrybucji wynosi 3,2 l/kg, a okres półtrwania 10-12 godzin, wydłużający się do 13-18 godzin u pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 do nieaktywnych metabolitów, a eliminacja odbywa się w 50% przez nerki i 50% przez wątrobę. U pacjentów z niewydolnością serca (NYHA III) stężenia bisoprololu są wyższe (Cmax 64±21 ng/ml), a okres półtrwania wydłużony do 17±5 godzin. Farmakokinetyka bisoprololu nie wymaga modyfikacji dawki u osób starszych, ale u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby konieczne jest monitorowanie i ewentualna korekta dawki.
bariera krew-mózg, beta-bloker, biodostępność bisoprololu, bisoprolol, CYP2D6, CYP3A4, dializa, efekt pierwszego przejścia, faza eliminacji, genetyczny polimorfizm, glukuronid, inhibitor konwertazy angiotensyny, karboksyloesteraza, klasyfikacja NYHA, klirens kreatyniny, klirens wątrobowy, konwertaza angiotensyny, kwas diketopiperazynowy, lek przeciwnadciśnieniowy, marskość wątroby, niewydolność serca, parametr farmakokinetyczny, ramipryl, ramiprylat, receptor β-adrenergiczny, stereoselektywny metabolizm

stereoselektywny metabolizm

Powiązane wpisy

Właściwości farmakokinetyczne – ACEBIS 10 mg + 10 mg

Właściwości farmakokinetyczne – ACEBIS 2,5 mg + 2,5 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Carvetrend 6,25 mg

Właściwości farmakokinetyczne – RABADA 2,5 mg + 1,25 mg