transmisja HIV
Transmisja HIV (wirusa zespołu nabytego niedoboru odporności) może zachodzić na kilka głównych sposobów. Najczęstsze drogi zakażenia obejmują kontakty seksualne bez zabezpieczenia z osobą zakażoną, ekspozycję na zakażoną krew (np. poprzez wspólne używanie igieł i strzykawek), a także transmisję wertykalną z matki na dziecko podczas ciąży, porodu lub karmienia piersią.
Ryzyko transmisji HIV jest zróżnicowane w zależności od drogi zakażenia i innych czynników. Podczas kontaktów seksualnych prawdopodobieństwo zakażenia wzrasta przy obecności innych chorób przenoszonych drogą płciową, wysokiej wiremi u partnera zakażonego oraz podczas miesiączki. Transmisja poprzez krew jest najefektywniejszą drogą zakażenia, przy czym ryzyko zakażenia po ekspozycji na zakażoną krew wynosi około 0,3%.
Wertykalna transmisja HIV z matki na dziecko może zostać znacząco zredukowana dzięki skutecznej interwencji medycznej. Bez odpowiedniego leczenia ryzyko wynosi 15-45%, jednak dzięki wdrożeniu terapii antyretrowirusowej u matki, wykonaniu cesarskiego cięcia oraz zastosowaniu profilaktyki u noworodka, ryzyko to można obniżyć nawet poniżej 1%.
Wirus HIV nie przenosi się przez codzienne kontakty, takie jak podanie ręki, wspólne korzystanie z naczyń, korzystanie z tych samych toalet czy basenu, a także przez komary i inne owady. Skuteczna profilaktyka transmisji HIV obejmuje stosowanie prezerwatyw podczas kontaktów seksualnych, używanie czystego sprzętu do iniekcji, profilaktykę przed- i poekspozycyjną (PrEP i PEP) oraz kompleksową opiekę nad kobietami zakażonymi HIV w ciąży.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Cerwicyt – Epidemiologia
Cerwicyt, definiowany jako zapalenie szyjki macicy, jest powszechnym schorzeniem w populacji kobiet w wieku reprodukcyjnym, szczególnie u młodych, aktywnych seksualnie kobiet w wieku 15-24 lat. Częstość występowania cerwicytu wśród kobiet zgłaszających się do poradni chorób przenoszonych drogą płciową wynosi od 20% do 40%, a w warunkach ambulatoryjnych od 14% do 37%. Cerwicyt nierzeżączkowy, zwłaszcza chlamydialny, jest cztery do pięciu razy częstszy niż cerwicyt rzeżączkowy. W populacjach wysokiego ryzyka, takich jak kobiety HIV-pozytywne (7 400/100 000) oraz pracownice seksualne (7 600-24 900/100 000), częstość występowania jest znacznie podwyższona. Etiologia cerwicytu pozostaje często nieokreślona, gdyż ponad połowa przypadków śluzowo-ropnego cerwicytu (MPC) nie wykazuje izolacji patogenów, mimo że Chlamydia trachomatis i Neisseria gonorrhoeae są najczęstszymi potwierdzonymi czynnikami zakaźnymi. Czynniki ryzyka obejmują młody wiek, aktywność seksualną, liczne partnerstwa, wcześniejsze infekcje przenoszone drogą płciową, nieregularne stosowanie prezerwatyw oraz historię opryszczki narządów płciowych.
bakteryjna waginoza, cerwicyt, cerwicyt chlamydialny, cerwicyt nierzeżączkowy, Chlamydia trachomatis, choroba zakaźna, choroba zapalna miednicy, ciąża pozamaciczna, elektrokoagulacja, infekcja przenoszona drogą płciową, Lactobacillus, Neisseria gonorrhoeae, niepłodność, oporność na leki przeciwdrobnoustrojowe, przewlekły ból miednicy, rak szyjki macicy, rzeżączka, transmisja HIV, zakażenie chlamydiami, zakażenie HIV, zapalenie endometrium, zapalenie szyjki macicy - Leksykon chorób i schorzeń
Wirus hiv (ludzki wirus niedoboru odporności) i aids (zespół nabytego niedoboru odporności) – Epidemiologia
Wirus HIV i zespół AIDS stanowią globalne wyzwanie zdrowia publicznego, wymagające systematycznego nadzoru epidemiologicznego. Na koniec 2023 roku na świecie żyło około 39,9 mln osób zakażonych HIV, w tym 1,4 mln dzieci (0-14 lat) i 38,6 mln dorosłych (15+ lat). W 2023 roku odnotowano 1,3 mln nowych zakażeń HIV, co stanowi spadek o 39% względem 2010 roku (2,1 mln). Liczba zgonów z powodu chorób związanych z HIV wyniosła 630 000, co oznacza spadek o 51% w porównaniu z 2010 rokiem. Wskaźniki opieki nad HIV globalnie wskazują, że 86% osób zakażonych zna swój status, 77% otrzymuje terapię antyretrowirusową, a 72% osiągnęło supresję wirusa. W USA żyje około 1,2 mln osób z HIV, z czego 13% nie jest świadomych zakażenia; w 2022 roku odnotowano 31 800 nowych zakażeń, z dominacją wśród mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami (67%) oraz osób kolorowych, szczególnie Afroamerykanów (41,6/100 000).
AIDS, choroba przenoszona drogą płciową, definicja przypadku, gruźlica, kombinowana terapia antyretrowirusowa, leczenie antyretrowirusowe, liczba CD4, ludzki wirus niedoboru odporności, monitorowanie medyczne, ognisko zakażenia, profilaktyka HIV, przeciwciało przeciwko HIV, seroprewalencja HIV, status serologiczny, supresja wirusa, terapia antyretrowirusowa, test na HIV, transmisja HIV, wiremia, wirus HIV, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakażenie HIV, zakażenie oportunistyczne, zespół nabytego niedoboru odporności - Leksykon chorób i schorzeń
Cerwicyt – Etiologia i przyczyny
Cerwicyt to zapalenie szyjki macicy, obejmujące nabłonek gruczołowy lub płaski części pochwowej, o etiologii infekcyjnej i nieinfekcyjnej. Dominującymi patogenami infekcyjnymi są Chlamydia trachomatis (odpowiedzialna za około 40% przypadków, z częstością występowania 10-50%), Neisseria gonorrhoeae, Mycoplasma genitalium, HSV typu 2, Trichomonas vaginalis oraz HPV. Nieinfekcyjne przyczyny obejmują reakcje alergiczne na środki plemnikobójcze, lateks, urazy mechaniczne (np. ciała obce jak pessaria), podrażnienia chemiczne, bakteryjną waginozę, zaburzenia hormonalne, promieniowanie oraz rzadko nowotwory. Cerwicyt dzieli się na ostry (zwykle bakteryjny, STI) i przewlekły (często nieinfekcyjny, związany z alergenami lub długotrwałym stosowaniem środków antykoncepcyjnych). Czynniki ryzyka to m.in. wielokrotni partnerzy, brak zabezpieczeń, młody wiek (15-24 lata), wcześniejsze STI oraz niski status socjoekonomiczny.
bakteryjna waginoza, cerwicyt, cerwicyt przewlekły, Chlamydia trachomatis, ciąża pozamaciczna, dysfagia, Mycoplasma genitalium, Neisseria gonorrhoeae, podrażnienie chemiczne, przewlekły ból miednicy, radioterapia miednicy, reakcja alergiczna, transmisja HIV, Trichomonas vaginalis, uraz mechaniczny, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus opryszczki pospolitej, zaburzenie hormonalne, zakażenie okołoporodowe, zakażenie przenoszone drogą płciową, zapalenie endometrium, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie przydatków, zapalenie spojówek - Leksykon chorób i schorzeń
Trichomonoza – Patofizjologia i mechanizm
Trichomonas vaginalis jest jednokomórkowym pierwotniakiem wywołującym trichomonozy – najczęstsze niewirusowe zakażenie przenoszone drogą płciową. Patogeneza opiera się na adhezji pasożyta do nabłonka układu moczowo-płciowego, gdzie kluczową rolę odgrywają lipofosfoglikan (TvLPG), adhezyny (AP120, AP65, AP51, AP33, AP23) oraz białka błonowe, których ekspresja jest regulowana przez żelazo. T. vaginalis uszkadza tkanki gospodarza poprzez uwalnianie cytolitycznych białek, proteaz cysteinowych oraz czynników cytotoksycznych (np. TvF o masie 250 kDa i CDF o masie 200 kDa), prowadząc do nekrozy komórek i mikroowrzodzeń nabłonka. Proteazy cysteinowe degradują mucynę, ułatwiając penetrację śluzu, uczestniczą w cytoadhezji, cytotoksyczności, hemolizie oraz unikaniu odpowiedzi immunologicznej przez rozszczepianie immunoglobulin. Infekcja powoduje wzrost pH pochwy, zaburza mikrobiotę i sprzyja rozwojowi bakteryjnej waginozy, co dodatkowo komplikuje przebieg choroby.
bakteryjna waginoza, białko błonowe, białko cytolityczne, chemotaksja neutrofili, cytokina prozapalna, degradacja proteolityczna, dysfagia, łagodny rozrost prostaty, leukocyt wielojądrzasty, leukotrien B4, Mycoplasma hominis, oksydoreduktaza pirogronian:ferredoksyna, oporność na metronidazol, oporność wielolekowa, patogeneza, pęcherzyk zewnątrzkomórkowy, poród przedwczesny, proteaza cysteinowa, przedwczesne pęknięcie błon płodowych, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, rak prostaty, rak szyjki macicy, transmisja HIV, Trichomonas vaginalis, trichomonoza, wirus RNA, zakażenie przenoszone drogą płciową, zapalenie narządów miednicy mniejszej - Leksykon chorób i schorzeń
Trichomonoza – Epidemiologia
Trichomonoza, wywoływana przez pierwotniaka Trichomonas vaginalis, jest najczęstszą niewirusową infekcją przenoszoną drogą płciową na świecie, z około 156 milionami nowych przypadków rocznie w populacji 15-49 lat (WHO, 2020). W USA zakażonych jest około 2,6 miliona osób, choć rzeczywista liczba może sięgać 8 milionów, co wynika z braku obowiązkowej zgłaszalności i niskiej czułości tradycyjnej diagnostyki mikroskopowej. Częstość występowania jest wyższa u kobiet (1,8%) niż u mężczyzn (0,5%) w wieku 18-59 lat, z najwyższą zapadalnością u kobiet po 40. roku życia. Istotne różnice epidemiologiczne obserwuje się w zależności od rasy i pochodzenia etnicznego – u Afroamerykanek częstość sięga 9,6%, a u Afroamerykanów 3,6%, podczas gdy u kobiet rasy białej wynosi 0,8%. Czynniki ryzyka obejmują wielość partnerów seksualnych, niski poziom wykształcenia, status społeczno-ekonomiczny oraz współistnienie bakteryjnej waginozy. Wysokie wskaźniki zakażeń notuje się także w populacjach więziennych oraz wśród osób z HIV, gdzie częstość zakażeń sięga 17,4-20%, a nawroty do 22,7% w ciągu 16 miesięcy.
badanie przesiewowe, bakteryjna waginoza, chlamydioza, choroby przenoszone drogą płciową, diagnostyka mikroskopowa, kobieta ciężarna, lata życia skorygowane niesprawnością, mokry preparat, nadzór epidemiologiczny, niska masa urodzeniowa, pierwotniak, poród przedwczesny, rak prostaty, rak szyjki macicy, rzęsistek pochwowy, rzeżączka, test amplifikacji kwasów nukleinowych, transmisja HIV, trichomonoza, upławy, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus HPV, zakażenie bezobjawowe, zakażenie HIV, zakażenie przenoszone drogą płciową, zapalenie narządów miednicy mniejszej - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ritonavir Accord 100 mg
Ritonavir Accord (100 mg, tabletki powlekane) może być stosowany u kobiet w ciąży, jeśli korzyści kliniczne przewyższają potencjalne ryzyko, co potwierdzają dane z 6100 żywych urodzeń, w tym 2800 po ekspozycji w pierwszym trymestrze. Analiza nie wykazała zwiększonej częstości wad wrodzonych w porównaniu z populacją ogólną, mimo że dawki stosowane klinicznie różnią się od tych używanych jako wzmacniacz farmakologiczny. Badania przedkliniczne wskazują na toksyczność rytonawiru na rozrodczość u zwierząt, jednak brak jest dowodów na negatywny wpływ na płodność u ludzi. Należy jednak podkreślić, że rytonawir wchodzi w interakcje z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi, co wymaga zalecenia alternatywnych metod antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym podczas terapii.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, farmakologiczny wzmacniacz, inhibitor proteazy, leczenie antyretrowirusowe, lek antyretrowirusowy, nosiciel HIV, ocena ryzyka i korzyści, oporność wirusa, płodność, przenikanie do mleka kobiecego, rytonawir, status serologiczny, transmisja HIV, wada wrodzona, wiek rozrodczy - Leksykon chorób i schorzeń
Wirus hiv i aids – Zapobieganie i profilaktyka
Profilaktyka HIV/AIDS opiera się na kilku kluczowych strategiach, wśród których najważniejsze są preekspozycyjna profilaktyka (PrEP) oraz poekspozycyjna profilaktyka (PEP). PrEP, stosowany u osób HIV-negatywnych z grup podwyższonego ryzyka, obejmuje doustne leki antyretrowirusowe (np. emtrycytabina z dizoproksylem tenofowiru lub alafenamidem tenofowiru) oraz iniekcyjny kabotegrawir podawany co 2 miesiące. Skuteczność PrEP wynosi około 99% w zapobieganiu zakażeniu HIV podczas kontaktów seksualnych i co najmniej 74% przy używaniu narkotyków drogą iniekcji. Pełna ochrona osiągana jest po 7 dniach stosowania w przypadku seksu analnego, 20 dniach przy seksie waginalnym oraz 21 dniach przy iniekcjach. PEP, stosowany w sytuacjach awaryjnych, musi być rozpoczęty w ciągu 72 godzin od ekspozycji i trwa 28 dni, wykorzystując kombinacje leków takich jak tenofowir z emtrycytabiną oraz raltegrawir lub dolutegrawir. Regularne stosowanie prezerwatyw oraz osiągnięcie i utrzymanie niewykrywalnej wiremii u osób HIV-dodatnich (strategia U=U) stanowią dodatkowe filary skutecznej profilaktyki.
chlamydia, dolutegrawir, infekcja przenoszona drogą płciową, kabotegrawir, kiła, lek antyretrowirusowy, napaść seksualna, niewykrywalna wiremia, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka preekspozycyjna, raltegrawir, rzeżączka, stosunek analny, stosunek pochwowy, terapia antyretrowirusowa, test HIV, transmisja HIV, wirus HIV, zakażenie HIV - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Retrovir 10 mg/ml
Produkt leczniczy Retrovir zawierający zydowudynę (10 mg/ml) jest stosowany u kobiet zakażonych HIV w celu profilaktyki wertykalnej transmisji wirusa. Dane z rejestru Antiretroviral Pregnancy Registry (APR) obejmujące ponad 13 000 przypadków nie wykazały zwiększonego ryzyka ciężkich wad wrodzonych, jednak bezpieczeństwo stosowania w ciąży nie zostało w pełni potwierdzone w kontrolowanych badaniach klinicznych. W badaniu klinicznym wykazano, że stosowanie zydowudyny od 14. do 34. tygodnia ciąży oraz u noworodków do 6. tygodnia życia zmniejsza transmisję HIV o około 70%, przy medianie liczby komórek CD4 u matek wynoszącej 560/mm³. Decyzja o terapii powinna uwzględniać korzyści dla matki i potencjalne ryzyko dla płodu, zwłaszcza że skuteczność leku może być ograniczona u kobiet wcześniej leczonych zydowudyną lub z opornością na lek. Brak jest danych dotyczących długoterminowych skutków narażenia płodu i niemowląt na zydowudynę, a badania przedkliniczne wskazują na możliwe ryzyko toksyczności przy bardzo wysokich dawkach.
ciężka wada wrodzona, dawka śmiertelna, działanie teratogenne, komórki CD4, koncentrat do infuzji, lek przeciwretrowirusowy, resorpcja płodu, Retrovir, stężenie zydowudyny, terapia przeciwretrowirusowa, transmisja HIV, transmisja wertykalna HIV, trifosforan zydowudyny, wada wrodzona, zakażenie HIV, zydowudyna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Darunavir Aurovitas 800 mg
Darunavir Aurovitas (800 mg darunawiru w tabletkach powlekanych) jest stosowany u kobiet zakażonych HIV w ciąży, jednak decyzja o terapii powinna opierać się na dokładnej analizie korzyści i ryzyka. Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych nie wykazały szkodliwego wpływu darunawiru na przebieg ciąży, rozwój zarodka i płodu, poród ani rozwój pourodzeniowy. W terapii istnieją dwa schematy: darunawir z rytonawirem, który może być stosowany w ciąży po ocenie korzyści i ryzyka, oraz darunawir z kobicystatem (800/150 mg), który jest przeciwwskazany ze względu na niską ekspozycję na darunawir, zwiększone ryzyko niepowodzenia wirusologicznego i transmisji HIV z matki na dziecko. U pacjentek, które zaszły w ciążę podczas stosowania darunawiru z kobicystatem, konieczna jest zmiana schematu leczenia.
badanie przedkliniczne, darunawir, darunawir z kobicystatem, darunawir z rytonawirem, działanie niepożądane, karmienie piersią, leczenie przeciwretrowirusowe, niepowodzenie wirusologiczne, płód, przeniesienie HIV, przenikanie do mleka, rozwój płodu, schemat leczenia, terapia darunawirem, transmisja HIV, wpływ na płodność, zachowanie rozrodcze, zakażenie HIV