zmiana chromosomalna
Zmiana chromosomalna to alteracja struktury lub liczby chromosomów, która może powstać spontanicznie lub być dziedziczona. Obejmuje ona szereg różnych zaburzeń, w tym aberracje strukturalne (translokacje, delecje, duplikacje, inwersje) oraz aberracje liczbowe (aneuploidie jak trisomie czy monosomie, oraz poliploidie).
W praktyce klinicznej zmiany chromosomalne często prowadzą do zespołów genetycznych, niepełnosprawności intelektualnej, wad wrodzonych lub zaburzeń rozwoju płodu. Diagnostyka cytogenetyczna, w tym klasyczna analiza kariotypu oraz nowoczesne techniki molekularne jak FISH, aCGH czy NGS, pozwala na precyzyjną identyfikację tych zmian.
Niektóre zmiany chromosomalne mają znaczenie w onkologii, gdzie nabyte aberracje chromosomowe w komórkach somatycznych mogą być markerami diagnostycznymi, prognostycznymi lub predykcyjnymi w nowotworach. Poradnictwo genetyczne odgrywa kluczową rolę w przypadku wykrycia zmian chromosomalnych, szczególnie u par planujących potomstwo lub w diagnostyce prenatalnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Zentiva 0,5 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa entekawiru obejmowała szeroki zakres badań toksykologicznych na różnych gatunkach zwierząt, w tym badania neurotoksyczności, wpływu na rozrodczość, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego. W badaniach na psach zaobserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN przy narażeniu 10-19-krotnie wyższym niż u ludzi, natomiast u małp, nawet przy narażeniu >100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. Entakawir nie obniżał płodności u szczurów, jednak przy narażeniu ≥26-krotnym odnotowano degenerację nasieniowodów u gryzoni i psów, co nie wystąpiło u małp. W badaniach embriotoksyczności u szczurów i królików dawki przekraczające 21-krotne narażenie u ludzi nie wykazały toksyczności na przebieg ciąży, choć przy wyższych dawkach obserwowano toksyczność u ciężarnych, resorpcje płodów, zmniejszenie masy ciała płodów oraz wady rozwojowe, w tym anomalie kostne i anatomiczne. U młodych szczurów podawanie entekawiru wiązało się z umiarkowanym osłabieniem reakcji na bodziec akustyczny przy AUC ≥92-krotnym w stosunku do ekspozycji u ludzi, co prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie toksykologiczne, degeneracja nasieniowodu, embriotoksyczność, entekawirem, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, mutacja genetyczna, nowotwór płuc, osłabienie reakcji akustycznej, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, test Amesa, toksyczność okołoporodowa, toksyczność zarodkowa, wada rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna, zmiany jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Ranbaxy 1 mg
Badania toksykologiczne entekawiru wykazały przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN u psów przy narażeniu 10-19-krotnie wyższym niż u ludzi, efekt ten nie występował u innych gatunków, w tym małp przy narażeniu >100-krotnym. Nie stwierdzono obniżenia płodności u szczurów, jednak degeneracja jąder pojawiła się u gryzoni i psów przy narażeniu ≥26-krotnym. W badaniach rozwojowych u szczurów i królików dawki >21-krotne narażenia na entekawir wywołały toksyczność u ciężarnych, embriotoksyczność oraz wady kostne i resorpcje. U młodych szczurów podawanie leku (AUC ≥92-krotnie wyższe niż u ludzi) spowodowało umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny, bez znaczenia klinicznego. Entakawir przenikał do mleka i płodu.
badanie mikrojądrowe, badanie toksykologiczne, bodziec akustyczny, degeneracja jąder, degeneracja nasieniowodu, embriotoksyczność, entekawr, genotoksyczność, glejak mózgu, guz naczyniowy, kostnienie, naprawa DNA, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, rakotwórczość, resorpcja płodu, test Amesa, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon substancji czynnych
Azot – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tlenek azotu (NO) wykazuje toksyczność zależną od dawki i czasu ekspozycji, z dawką śmiertelną u gryzoni wynoszącą ≥300 ppm oraz u psów około 640 ppm przy 4-godzinnym narażeniu. Długotrwałe narażenie na stężenia około 250 ppm jest możliwe bez śmiertelnego efektu, jednak zgon następuje w wyniku anoksji spowodowanej methemoglobinemią (>30%), która ustępuje w ciągu 24 godzin. W badaniach na owcach stężenie 80 ppm przez 3 godziny nie powodowało wzrostu methemoglobiny. Inhalacja NO u królików i zdrowych ochotników powoduje około dwukrotne wydłużenie czasu krwawienia, co ma istotne implikacje kliniczne. W badaniach rozwojowych na noworodkach szczurów dawka 100 ppm nie wykazała toksyczności ani wpływu na zdolności rozrodcze, jednak brak jest szczegółowych badań dotyczących toksyczności reprodukcyjnej i rakotwórczości.
anoksja, badanie genotoksyczności, czas krwawienia, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, grupa tiolowa, mechanizm naprawy DNA, methemoglobina, methemoglobinemia, nadtlenek, nadtlenoazotyn, parametr hematologiczny, reakcja redoks, reaktywna forma tlenu, tlenek azotu, toksyczność płucna, toksyczność rozwojowa, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Synoptis 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa entekawiru wykazały specyficzne dla gatunku efekty toksyczne, takie jak przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN u psów przy narażeniu 10-19-krotnie przekraczającym ekspozycję u ludzi (dawki 0,5–1 mg). Nie stwierdzono tych zmian u małp, które otrzymywały dawki przekraczające 100-krotnie ekspozycję terapeutyczną. W badaniach reprodukcyjnych nie zaobserwowano obniżenia płodności u szczurów przy wysokim narażeniu, jednak przy ≥26-krotnym przekroczeniu ekspozycji terapeutycznej odnotowano degenerację nasieniowodów u gryzoni i psów, co nie potwierdziło się u małp. Toksyczność rozwojowa obejmowała objawy embriotoksyczności, zmniejszenie masy ciała płodów, wady rozwojowe i zaburzenia kostnienia u szczurów i królików przy dawkach przekraczających 21-krotną ekspozycję u ludzi. W badaniach około- i pourodzeniowych nie stwierdzono istotnych działań niepożądanych na potomstwo, a umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny u młodych szczurów wystąpiło przy AUC ≥ 92-krotnie wyższym niż u ludzi, co prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie genotoksyczności, badanie pourodzeniowe, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, degeneracja nasieniowodu, embriotoksyczność, entekawr, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, lek przeciwwirusowy, mutacja punktowa, nowotwór płuc, osłabienie reakcji akustycznej, ośrodkowy układ nerwowy, rak wątroby, resorpcja płodu, test mutagenności, toksyczność rozwojowa, uszkodzenie chromosomu, wada kręgosłupa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ceftriaxone Kalceks 2 g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ceftriaksonu wykazały, że podawanie dużych dawek soli wapniowej tego antybiotyku u psów i małp prowadziło do powstawania odwracalnych złogów i strątów w pęcherzyku żółciowym. Badania nie wykazały toksycznego wpływu na funkcje rozrodcze ani działania genotoksycznego, co potwierdzają testy mutagenności i analizy zmian chromosomalnych. Należy jednak podkreślić brak danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego ceftriaksonu, co pozostawia lukę w ocenie długoterminowego bezpieczeństwa stosowania leku.
- Leksykon substancji czynnych
Entekawir – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne entekawiru wykazały, że substancja charakteryzuje się szerokim marginesem bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi. W badaniach na psach zaobserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w ośrodkowym układzie nerwowym przy ekspozycji 10-19-krotnie przewyższającej narażenie u ludzi, jednak efekt ten był gatunkowo specyficzny i nie występował u innych gatunków, w tym małp z ekspozycją >100-krotną. Toksyczność na jądra (degeneracja nasieniowodów) pojawiła się jedynie przy bardzo wysokim narażeniu ≥26-krotnym, a embriotoksyczność i toksyczne działanie na zarodek/płód obserwowano u szczurów i królików przy dawkach przekraczających 21-krotne narażenie u ludzi, manifestujące się m.in. wadami kostnymi i resorpcją. W badaniach około- i pourodzeniowych nie stwierdzono negatywnego wpływu na potomstwo, a entekawir przenikał do mleka szczurów przy dawce 10 mg/kg. U młodych szczurów przy bardzo wysokich ekspozycjach (AUC ≥92x) odnotowano umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny, co jednak prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie mikrojądrowe, badanie rakotwórczości, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, działanie niepożądane, embriotoksyczność, entekawir, genotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, margines bezpieczeństwa, mutacja genetyczna, naprawa DNA, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, test Amesa, test transformacji, toksyczność zarodkowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Aurovitas 1 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne entekawiru wykazały przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN u psów przy dawkach odpowiadających ekspozycji 19- i 10-krotnie wyższej niż u ludzi (0,5 mg i 1 mg). Nie stwierdzono takich zmian u innych gatunków, w tym u małp z ekspozycją >100-krotną. W badaniach rozrodczości entekawir nie obniżał płodności szczurów, jednak przy narażeniu ≥26-krotnym u gryzoni i psów obserwowano degenerację jąder, nieobecną u małp. Podawanie ciężarnym szczurzym i królikom dawek przekraczających 21-krotne narażenie u ludzi nie wykazało embriotoksyczności, choć przy wyższych dawkach odnotowano toksyczność u samic, resorpcję zarodków, wady kostne i zmiany w rozwoju płodów. Entakawir przenikał do mleka szczurów, a u młodych zwierząt przy ekspozycji ≥92-krotnej zaobserwowano osłabienie reakcji na bodziec akustyczny, bez istotnego znaczenia klinicznego.
badanie rakotwórczości, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, embriotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, naprawa DNA, narażenie płodu, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Synoptis 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa entekawiru wykazały, że wielokrotne podawanie leku w dawkach odpowiadających narażeniu 10- do 19-krotnie wyższemu niż u ludzi powodowało przemijające zapalenia okołonaczyniowe w ośrodkowym układzie nerwowym u psów, natomiast u małp, przy narażeniu ponad 100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. W badaniach rozrodczości entekawir nie obniżał płodności u szczurów, jednak przy narażeniu ≥ 26-krotnym obserwowano degenerację nasieniowodów u gryzoni i psów, co nie wystąpiło u małp. Toksyczność rozwojowa u szczurów i królików ujawniała się przy narażeniu przekraczającym 21-krotnie ekspozycję ludzką, manifestując się embriotoksycznością, wadami kostnymi i zmniejszeniem masy ciała. W badaniach około- i pourodzeniowych nie zaobserwowano działań niepożądanych u potomstwa, a entekawir przenikał do mleka szczurów. U młodych szczurów podawanie leku powodowało umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny przy AUC ≥ 92-krotnie wyższym niż u ludzi, co prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie mikrojądrowe, badanie toksykologiczne, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, embriotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak, guz naczyniowy, mutacja genetyczna, naprawa DNA, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja, test mutagenności, test transformacji, toksyczność zarodkowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Ranbaxy 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa entekawiru wykazały, że toksyczność po podaniu wielokrotnym jest ograniczona i zależna od dawki. U psów obserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN przy narażeniu przekraczającym 10-19-krotnie ekspozycję u ludzi, natomiast u małp, przy narażeniu ponad 100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. Wpływ na rozrodczość był minimalny – brak obniżenia płodności u szczurów przy wysokim narażeniu, jednak degeneracja nasieniowodów pojawiła się u gryzoni i psów przy narażeniu >26-krotnym. Badania embriotoksyczności u szczurów i królików wykazały toksyczność i wady rozwojowe przy dawkach przekraczających 21-krotne narażenie ludzkie, w tym resorpcję zarodków, zaburzenia kostnienia i anomalie kręgów. Entekawir przenika przez łożysko i do mleka, a u młodych szczurów przy ekspozycji ≥92-krotnej obserwowano umiarkowane osłabienie reakcji na bodźce akustyczne, co jednak prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie rakotwórczości, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, działanie genotoksyczne, embriotoksyczność, genotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, mutacja genetyczna, naprawa DNA, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Polpharma 1 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne entekawiru wykazały przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN u psów przy dawkach odpowiadających 10- i 19-krotnemu narażeniu klinicznemu, natomiast u małp, przy narażeniu >100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. W badaniach rozrodczości u szczurów nie zaobserwowano obniżenia płodności, jednak degeneracja nasieniowodów wystąpiła u gryzoni i psów przy narażeniu ≥26-krotnym. W badaniach embriotoksyczności u szczurów i królików dawki przekraczające 21-krotne narażenie kliniczne wywołały toksyczność u ciężarnych, resorpcje, zmiany kostne i wady rozwojowe. Entakawir przenika przez łożysko i do mleka szczurów. U młodych szczurów przy AUC ≥92-krotnym względem ludzi zaobserwowano przejściowe osłabienie reakcji na bodziec akustyczny, prawdopodobnie bez znaczenia klinicznego.
badanie mikrojądrowe, badanie rakotwórczości, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, embriotoksyczność, genotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, łagodny guz naczyniowy, naprawa DNA, neurotoksyczność, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja, specyficzność gatunkowa, test Amesa, test transformacji, toksyczność zarodkowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Polpharma 0,5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne entekawiru wykazały różnorodne efekty zależne od gatunku i dawki. U psów zaobserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN przy narażeniu 10-19-krotnie wyższym niż u ludzi, natomiast u małp nie stwierdzono zaburzeń OUN nawet przy narażeniu >100-krotnym. Degeneracja nasieniowodów występowała u gryzoni i psów przy narażeniu ≥26-krotnym, ale nie u małp. Badania rozrodczości na szczurach nie wykazały obniżenia płodności przy wysokim narażeniu. W badaniach na ciężarnych szczurach i królikach przy narażeniu do 21-krotnego nie obserwowano embriotoksyczności, natomiast wyższe dawki powodowały toksyczność u ciężarnych, resorpcje, wady kostne i zmiany rozwojowe. W badaniach około- i pourodzeniowych u szczurów nie stwierdzono działań niepożądanych u potomstwa, choć przy bardzo wysokim narażeniu (AUC ≥ 92-krotne) zaobserwowano umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny.
badanie mikrojądrowe, badanie okołoporodowe, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, degeneracja nasieniowodu, embriotoksyczność, genotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, komórka ssaka, kręg lędźwiowy, limfocyt ludzki, mutacja genetyczna, naprawa DNA, narażenie płodu, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja, test mutagenności, test transformacji, toksyczność rozwojowa, toksyczność zarodkowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna