Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dexamethasone Kalceks 4 mg/ml

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku deksametazonu

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa deksametazonu obejmują analizę toksyczności po podaniu jednorazowym i wielokrotnym, potencjalnej genotoksyczności, rakotwórczości oraz toksycznego wpływu na reprodukcję. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania deksametazonu w oparciu o dostępne dane przedkliniczne.¹

Toksyczność po podaniu jednorazowym

Badania toksyczności ostrej deksametazonu przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały stosunkowo wysokie wartości LD50 (dawka śmiertelna dla 50% badanej populacji) po różnych drogach podania. Po doustnym podaniu pojedynczej dawki deksametazonu, LD50 w ciągu pierwszych 7 dni wynosi 16 g/kg masy ciała u myszy oraz ponad 3 g/kg masy ciała u szczurów. W przypadku jednorazowego podania podskórnego, LD50 u myszy wynosi powyżej 700 mg/kg masy ciała, natomiast u szczurów około 120 mg/kg masy ciała w ciągu pierwszych 7 dni obserwacji.²

Istotnym zjawiskiem zaobserwowanym podczas badań było zmniejszenie wartości LD50 w dłuższym, 21-dniowym okresie obserwacji. Zjawisko to interpretowane jest jako konsekwencja ciężkich schorzeń infekcyjnych będących wynikiem immunosupresji hormonalnej wywołanej przez deksametazon.³

Toksyczność po podaniu wielokrotnym

W zakresie toksyczności po podaniu wielokrotnym deksametazonu, należy zaznaczyć, że brakuje szczegółowych danych dotyczących przewlekłej toksyczności zarówno u ludzi, jak i u zwierząt. Zatrucia wywoływane przez kortykosteroidy generalnie nie są znane w literaturze medycznej. Niemniej jednak, podczas długotrwałego leczenia dawkami przekraczającymi 1,5 mg na dobę, można spodziewać się wyraźnych działań niepożądanych, które zostały szczegółowo opisane w charakterystyce produktu leczniczego w punkcie dotyczącym działań niepożądanych.⁴

Potencjalna genotoksyczność i rakotwórczość

Dostępne wyniki badań z zastosowaniem glikokortykosteroidów, w tym deksametazonu, nie wykazują klinicznie istotnych właściwości genotoksycznych. Oznacza to, że deksametazon nie wykazuje znaczącego potencjału do uszkadzania materiału genetycznego w komórkach, co mogłoby prowadzić do mutacji lub zmian chromosomalnych.⁵

Toksyczny wpływ na reprodukcję

W badaniach na zwierzętach zaobserwowano szereg zaburzeń rozwojowych związanych ze stosowaniem deksametazonu podczas ciąży. Najczęściej odnotowanym efektem było rozszczepienie podniebienia, które stwierdzono u różnych gatunków zwierząt laboratoryjnych, w tym u:

• szczurów
• myszy
• chomików
• królików
• psów
• naczelnych

Co istotne, efektu tego nie zaobserwowano u koni i owiec, co wskazuje na zróżnicowaną wrażliwość gatunkową na teratogenne działanie deksametazonu.⁶

W niektórych przypadkach rozszczepienie podniebienia współwystępowało z innymi poważnymi wadami rozwojowymi, w szczególności dotyczącymi ośrodkowego układu nerwowego oraz serca. U naczelnych, ekspozycja na deksametazon powodowała dodatkowo zmiany w mózgu.⁷

Oprócz wad rozwojowych, deksametazon może powodować opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego. Należy jednak podkreślić, że wszystkie opisane powyżej efekty embryotoksyczne i teratogenne występowały przy stosowaniu wysokich dawek deksametazonu.⁸