prątek kwasoodporny
Prątki kwasoodporne to grupa bakterii należących głównie do rodzaju Mycobacterium, charakteryzujących się specyficzną budową ściany komórkowej bogatą w kwasy mikolowe, lipidy i woski. Dzięki tej strukturze wykazują oporność na odbarwienie kwasem po zabarwieniu fuksyną karbolową w metodzie Ziehla-Neelsena, co stanowi podstawę ich identyfikacji mikrobiologicznej.
Do najważniejszych klinicznie prątków kwasoodpornych należą Mycobacterium tuberculosis (prątek gruźlicy), Mycobacterium leprae (prątek trądu) oraz prątki niegruźlicze (NTM – Non-Tuberculous Mycobacteria). Zakażenia wywołane przez te bakterie charakteryzują się przewlekłym przebiegiem i trudnościami w leczeniu ze względu na naturalną oporność na wiele antybiotyków.
Diagnostyka zakażeń prątkami kwasoodpornymi obejmuje badania mikroskopowe (metoda Ziehla-Neelsena lub barwienie fluorochromami), hodowle na podłożach specjalistycznych oraz nowoczesne techniki molekularne (PCR, GeneXpert). Materiałem diagnostycznym mogą być plwocina, popłuczyny oskrzelowe, mocz, płyn mózgowo-rdzeniowy oraz wycinki tkanek, zależnie od lokalizacji zakażenia.
Leczenie zakażeń prątkami kwasoodpornymi wymaga zwykle stosowania terapii wielolekowej przez długi okres (od kilku miesięcy do kilku lat). W przypadku gruźlicy standardem jest początkowo stosowanie czterech leków przeciwprątkowych (izoniazyd, ryfampicyna, pirazynamid, etambutol), z możliwością modyfikacji w zależności od wrażliwości szczepu i lokalizacji zakażenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Chloramfenikol – Właściwości farmakodynamiczne
Chloramfenikol jest antybiotykiem o szerokim spektrum działania bakteriostatycznego, stosowanym miejscowo w preparatach takich jak Detreomycyna 1% i 2%, zawierających odpowiednio 10 mg i 20 mg chloramfenikolu na 1 g maści. Mechanizm działania polega na selektywnym wiązaniu się z podjednostką 50S rybosomu bakteryjnego, co hamuje aktywność peptydylotransferazy i w efekcie syntezę białek oraz lipidów niezbędnych do wzrostu i funkcjonowania komórki bakteryjnej. Chloramfenikol wykazuje aktywność wobec szerokiego spektrum patogenów, w tym bakterii Gram-ujemnych (np. Haemophilus influenzae, Salmonella spp., Neisseria spp.), Gram-dodatnich (Streptococcus pneumoniae, Staphylococcus spp.), bakterii beztlenowych (Bacteroides fragilis, Propionibacterium acnes) oraz bakterii wewnątrzkomórkowych (Mycoplasma spp., Rickettsia spp., Chlamydia spp.).
angina paciorkowcowa, Bacillus, Bacteroides fragilis, bakteria beztlenowa, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, chlamydia, chloramfenikol, czerwonka bakteryjna, Detreomycyna, działanie bakteriostatyczne, Escherichia coli, Haemophilus influenzae, Klebsiella, krętki i riketsje, molekularny mechanizm działania, Mycobacterium tuberculosis, Mycoplasma, Neisseria, oporność mikroorganizmów, patogen skórny, patogen szpitalny, patogen układu moczowego, peptydylotransferaza, podjednostka 50S rybosomu, pozaszpitalne zapalenie płuc, prątek kwasoodporny, Propionibacterium acnes, Proteus mirabilis, Pseudomonas aeruginosa, Rickettsia, rzeżączka, Salmonella, Serratia marcescens, shigella, Staphylococcus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, trądzik, zakażenie dróg moczowych, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie pokarmowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie spojówek, zapalenie ucha środkowego