Mycobacterium avium
Mycobacterium avium to gatunek prątków należący do kompleksu Mycobacterium avium (MAC), który obejmuje również M. intracellulare. Są to wolno rosnące prątki niegruźlicze, powszechnie występujące w środowisku – w glebie, wodzie, kurzu oraz u zwierząt.
U ludzi M. avium może powodować zakażenia oportunistyczne, szczególnie u osób z obniżoną odpornością, zwłaszcza chorych na AIDS. Bakteria ta może wywoływać zakażenia płuc przypominające gruźlicę, limfadenopatię szyjną u dzieci oraz rozsiane zakażenia u pacjentów z zaawansowanym HIV (CD4 <50 komórek/μl).
Rozpoznanie zakażenia M. avium wymaga izolacji patogenu z materiału klinicznego. Leczenie jest długotrwałe i opiera się na kombinacji antybiotyków, najczęściej makrolidów (klarytromycyna, azytromycyna) z etambutolem, często z dodaniem ryfabutyny, fluorochinolonów lub amikacyny. Terapia trwa zwykle 12-24 miesięcy i jest trudna ze względu na naturalną oporność tych bakterii na wiele leków przeciwprątkowych.
W przeciwieństwie do Mycobacterium tuberculosis, M. avium nie przenosi się między ludźmi drogą kropelkową. Profilaktyka zakażeń u osób z głębokim niedoborem odporności może obejmować stosowanie makrolidów. Zakażenia M. avium stanowią istotny problem kliniczny ze względu na trudności diagnostyczne i terapeutyczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Taclar 250 mg
Taclar 250 mg, zawierający klarytromycynę, jest antybiotykiem makrolidowym o szerokim spektrum działania, wskazanym do leczenia zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na ten lek. Stosuje się go w terapii zakażeń górnych i dolnych dróg oddechowych, takich jak ostre bakteryjne zapalenie gardła, zapalenie zatok przynosowych, zapalenie oskrzeli, pozaszpitalne zapalenie płuc o przebiegu łagodnym do umiarkowanego oraz zaostrzenia przewlekłego zapalenia oskrzeli. Ponadto, Taclar 250 mg jest skuteczny w leczeniu ostrego zapalenia ucha środkowego, zakażeń skóry i tkanek miękkich (liszajec zakaźny, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie tkanki łącznej, ropnie), a także zakażeń zębów i jamy ustnej, w tym ropnia okołowierzchołkowego i zapalenia ozębnej. Klarytromycyna wykazuje aktywność przeciwko paciorkowcom, gronkowcom oraz różnym gatunkom prątków, co czyni ją istotnym elementem terapii wielolekowej w zakażeniach Mycobacterium avium, intracellulare, chelonae, fortuitum i kansasii. U pacjentów z HIV i limfocytami CD4 ≤100/mm³ lek jest stosowany profilaktycznie przeciwko rozsianym zakażeniom MAC.
antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, gronkowiec, Helicobacter pylori, inhibitor pompy protonowej, klarytromycyna, kompleks Mycobacterium avium, limfocyt CD4+, liszajec zakaźny, Mycobacterium avium, Mycobacterium chelonae, Mycobacterium fortuitum, Mycobacterium intracellulare, Mycobacterium kansasii, mykobakteria, oporność bakterii, ostre zapalenie ucha środkowego, owrzodzenie dwunastnicy, paciorkowcowe zapalenie gardła, paciorkowiec, pozaszpitalne zapalenie płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, ropień, ropień okołowierzchołkowy, terapia trójskładnikowa, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie gardła, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie ozębnej, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumamed 250 mg
Sumamed (azytromycyna) w dawce 250 mg wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Najczęstsze objawy obejmują bardzo często biegunkę, często wymioty, ból brzucha i nudności. Niezbyt często obserwuje się zakażenia oportunistyczne, leukopenię, neutropenię, eozynofilię, obrzęk naczynioruchowy, reakcje nadwrażliwości, jadłowstręt, nerwowość, bezsenność, zawroty głowy, zaburzenia widzenia, kołatania serca, uderzenia gorąca, duszność oraz różnorodne objawy ze strony przewodu pokarmowego i skóry. Z częstością nieznaną mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, reakcja anafilaktyczna, ciężkie zaburzenia psychiczne (agresja, lęk, majaczenie, omamy), zaburzenia rytmu serca (torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, wydłużenie QT), niewydolność wątroby, ciężkie reakcje skórne (SJS, TEN, DRESS) oraz poważne powikłania nerkowe (ostra niewydolność, śródmiąższowe zapalenie nerek).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, azytromycyna, częstoskurcz komorowy, drgawki, dysfagia, dyzuria, eozynofilia, fosfataza zasadowa, hematokryt, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, miastenia, Mycobacterium avium, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, piorunujące zapalenie wątroby, polekowa wysypka z eozynofilią, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zapalenie trzustki, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Klacid 500 mg
Klarytromycyna w dawce 500 mg podawana doustnie dwa razy na dobę stanowi standardową terapię u dorosłych i dzieci powyżej 12 lat w leczeniu zakażeń dróg oddechowych, skóry i tkanek miękkich oraz ostrego zapalenia ucha środkowego, z czasem leczenia od 5 do 14 dni (w zapaleniu płuc i zatok 6-14 dni). U pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) dawkę należy zmniejszyć do 250 mg raz na dobę lub 250 mg dwa razy na dobę w ciężkich zakażeniach, nie przekraczając 14 dni terapii. U dzieci ≤12 lat zalecana jest forma zawiesiny doustnej, gdyż brak jest badań dotyczących stosowania tabletek powlekanych w tej grupie wiekowej.
AIDS, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, eradykacja Helicobacter pylori, Helicobacter pylori, inhibitor pompy protonowej, klarytromycyna, klirens kreatyniny, Mycobacterium, Mycobacterium avium, niewydolność nerek, ostre zapalenie ucha środkowego, profilaktyka zakażeń, rozsiane zakażenie, tkanki miękkie, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie niegruźlicze, zapalenie płuc, zapalenie zatok - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Taclar 500 mg
Taclar zawiera klarytromycynę w postaci laktobionianu klarytromycyny, dostępny jako proszek do sporządzania roztworu do infuzji, każda fiolka zawiera 500 mg substancji czynnej. Standardowa dawka u dorosłych wynosi 1 g na dobę, podawana w dwóch dawkach po 500 mg co 12 godzin, każda infuzja powinna trwać minimum 60 minut. Lek nie powinien być podawany jako bolus ani domięśniowo. Terapia dożylna zwykle trwa 2-5 dni, po czym zaleca się przejście na formę doustną. U młodzieży w wieku 12-18 lat stosuje się dawkowanie jak u dorosłych, natomiast brak jest odpowiednich danych dla dzieci poniżej 12 lat. U pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min dawkę należy zmniejszyć o połowę (250 mg co 12 godzin, dawka dobowa 500 mg).
bolus, infuzja dożylna, klarytromycyna, klirens kreatyniny, laktobionian klarytromycyny, Mycobacterium avium, Mycobacterium chelonae, Mycobacterium fortuitum, Mycobacterium intracellulare, Mycobacterium kansasii, niewydolność nerek, obniżona odporność, proszek do sporządzania roztworu, terapia dożylna, terapia przeciwbakteryjna, wstrzyknięcie domięśniowe, zakażenie mykobakteryjne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Klabax 500 mg
Klabax, zawierający klarytromycynę w dawce 500 mg w formie tabletek powlekanych, jest antybiotykiem makrolidowym stosowanym u dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia w leczeniu zakażeń bakteryjnych wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na ten lek. Wskazania obejmują zakażenia dolnych i górnych dróg oddechowych (np. zapalenie oskrzeli, płuc, zatok, gardła), ostre zapalenie ucha środkowego, zakażenia skóry i tkanek miękkich (liszajec, zapalenie mieszków włosowych, tkanki łącznej, ropnie) oraz zakażenia wywołane przez Mycobacterium avium, intracellulare, chelonae, fortuitum i kansasii. U pacjentów z HIV i limfocytami CD4 ≤100/mm³ klarytromycyna jest stosowana profilaktycznie przeciw zakażeniom MAC. Zaleca się wykonywanie badań wrażliwości drobnoustrojów w przypadkach wątpliwych, ciężkich lub nawracających zakażeń, aby ograniczyć ryzyko antybiotykooporności.
antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, antybiotykooporność, choroba wrzodowa, drobnoustrój wrażliwy, Helicobacter pylori, HIV, inhibitor pompy protonowej, klarytromycyna, kompleks Mycobacterium avium, limfocyt CD4+, liszajec zakaźny, Mycobacterium avium, Mycobacterium chelonae, Mycobacterium fortuitum, Mycobacterium intracellulare, Mycobacterium kansasii, owrzodzenie dwunastnicy, patogen wielolekooporny, ropień, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie mykobakteryjne, zapalenie gardła, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fromilid 125 mg/5 ml
Fromilid w postaci zawiesiny doustnej o stężeniu 125 mg/5 ml zawiera klarytromycynę, antybiotyk makrolidowy przeznaczony do stosowania u dzieci w wieku od 6 miesięcy do 12 lat. Lek jest wskazany w leczeniu zakażeń bakteryjnych wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na klarytromycynę, w tym infekcji górnych dróg oddechowych (np. paciorkowcowe zapalenie gardła), ostrego zapalenia ucha środkowego, zakażeń dolnych dróg oddechowych (ostre i zaostrzone przewlekłe zapalenie oskrzeli, pozaszpitalne zapalenie płuc) oraz infekcji skóry i tkanek miękkich (liszajec zakaźny, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie tkanki łącznej, ropnie). Klarytromycyna wykazuje dobrą penetrację do tkanek ucha środkowego i skóry oraz aktywność wobec typowych patogenów, takich jak Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis oraz bakterie atypowe (Mycobacterium avium, M. intracellulare, M. chelonae, M. fortuitum, M. kansasii).
angina paciorkowcowa, antybiotyk makrolidowy, Haemophilus influenzae, klarytromycyna, liszajec zakaźny, Moraxella catarrhalis, Mycobacterium avium, Mycobacterium chelonae, Mycobacterium fortuitum, Mycobacterium intracellulare, Mycobacterium kansasii, mykobakteria atypowa, oporność bakteryjna, ropień, sacharoza, Streptococcus pneumoniae, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie mykobakteryjne, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie gardła, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie płuc pozaszpitalne, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie ucha środkowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Clarithromycin Genoptim 500 mg
Lek Clarithromycin Genoptim w dawce 500 mg w postaci tabletek powlekanych stosuje się zgodnie z indywidualnym schematem dawkowania zależnym od rodzaju zakażenia, wieku pacjenta oraz funkcji nerek. U dorosłych i dzieci powyżej 12 lat zalecana dawka wynosi 500 mg dwa razy na dobę (co 12 godzin) przez 5-14 dni, z wydłużeniem do 6-14 dni w przypadku zapalenia płuc i zatok. U pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) dawkę należy zmniejszyć do 250 mg raz na dobę lub 250 mg dwa razy na dobę w ciężkich zakażeniach, nie przekraczając 14 dni terapii. Dzieci do 12 roku życia powinny otrzymywać klarytromycynę w formie zawiesiny doustnej, gdyż tabletki nie są w tej grupie wiekowej zalecane.
AIDS, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, eradykacja Helicobacter pylori, Helicobacter pylori, inhibitor pompy protonowej, klarytromycyna, klirens kreatyniny, kompleks Mycobacterium avium, leczenie przeciwbakteryjne, Mycobacterium, Mycobacterium avium, niewydolność nerek, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie niegruźlicze, zakażenie skóry, zakażenie tkanek miękkich, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Taclar 500 mg
Klarytromycyna w dawce 500 mg w postaci tabletek powlekanych jest antybiotykiem makrolidowym stosowanym u dorosłych i dzieci powyżej 12 roku życia w leczeniu zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na ten lek. Wskazania obejmują zakażenia górnych dróg oddechowych (paciorkowcowe zapalenie gardła, zapalenie zatok), dolnych dróg oddechowych (zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc), ostre zapalenie ucha środkowego oraz zakażenia skóry i tkanek miękkich (liszajec zakaźny, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie tkanki łącznej, ropnie). Ponadto klarytromycyna jest skuteczna w leczeniu zakażeń prątkami atypowymi, w tym Mycobacterium avium, intracellulare, chelonae, fortuitum i kansasii, a także stosowana profilaktycznie u pacjentów z HIV i limfocytami CD4 ≤ 100/mm³ w celu zapobiegania rozsianym zakażeniom MAC. W terapii skojarzonej z inhibitorami pompy protonowej i innym antybiotykiem jest zalecana w eradykacji Helicobacter pylori u pacjentów z owrzodzeniem dwunastnicy.
antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, badanie mikrobiologiczne, choroba wrzodowa, eradykacja Helicobacter pylori, etiologia paciorkowcowa, Helicobacter pylori, inhibitor pompy protonowej, klarytromycyna, kompleks Mycobacterium avium, limfocyt CD4+, liszajec zakaźny, Mycobacterium avium, Mycobacterium chelonae, Mycobacterium fortuitum, Mycobacterium intracellulare, Mycobacterium kansasii, oporność bakterii, owrzodzenie dwunastnicy, prątek atypowy, ropień, schemat eradykacji, wirus HIV, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie mykobakteryjne, zapalenie gardła, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Klabax 500 mg
Klarytromycyna, półsyntetyczna pochodna erytromycyny A z grupy makrolidów (kod ATC: J01FA09), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, skuteczne wobec wielu patogenów, w tym Legionella pneumophila, Mycoplasma pneumoniae oraz Helicobacter pylori, z MIC około dwukrotnie niższym niż erytromycyna. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy białka przez wiązanie z podjednostką 50S rybosomu. Lek jest aktywny wobec tlenowych bakterii Gram-dodatnich (np. Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae), Gram-ujemnych (np. Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis), mykobakterii (m.in. Mycobacterium leprae, kompleks MAC) oraz mikroaerofilnych Helicobacter pylori. Beta-laktamazy nie wpływają na jej skuteczność, jednak większość szczepów MRSA wykazuje oporność na klarytromycynę. Metabolit 14-OH-klarytromycyna wykazuje podobną lub do 2-krotnie słabszą aktywność, z wyjątkiem Haemophilus influenzae, gdzie jest 2-krotnie silniejszy, a ich działanie może być synergistyczne.
14-OH-klarytromycyna, aktywny transport komórkowy, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, Borrelia burgdorferi, Campylobacter jejuni, Chlamydia pneumoniae, Enterobacteriaceae, EUCAST, gronkowce oporne na metycylinę, Haemophilus influenzae, Helicobacter pylori, Legionella pneumophila, makrolidy, metylacja rybosomu, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, Mycobacterium, Mycobacterium avium, mycoplasma pneumoniae, oporność krzyżowa, pochodna erytromycyny, Staphylococcus aureus, stężenia graniczne, Streptococcus pneumoniae, Treponema pallidum, zakażenie układu oddechowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Azithromycin Krka 500 mg
Azytromycyna, należąca do grupy makrolidów (kod ATC J01FA10), jest azalidem o unikalnej strukturze chemicznej, powstałej przez modyfikację erytromycyny A. Jej mechanizm działania polega na selektywnym wiązaniu z podjednostką 50S rybosomu bakteryjnego, co hamuje syntezę białek bakteryjnych. Skuteczność terapeutyczna azytromycyny najlepiej koreluje z parametrem AUC/MIC, co determinuje optymalny schemat dawkowania. Oporność na azytromycynę u bakterii Gram-dodatnich najczęściej wynika z metylacji 23S rRNA przez geny erm, prowadząc do oporności krzyżowej na makrolidy, linkozamidy i streptograminy typu B. Bakterie Gram-ujemne wykazują naturalną oporność z powodu bariery zewnętrznej błony komórkowej, choć azytromycyna wykazuje aktywność wobec niektórych z nich dzięki lepszej penetracji. EUCAST określił wartości graniczne MIC dla kluczowych patogenów, np. Staphylococcus spp. ≤1 mg/l (wrażliwe), >2 mg/l (oporne), Streptococcus pneumoniae ≤0,25 mg/l (wrażliwe), >0,5 mg/l (oporne), Haemophilus influenzae ≤0,12 mg/l (wrażliwe), >4 mg/l (oporne).
antybiotyk makrolidowy, atypowe zapalenie płuc, AUC/MIC, azalid, azytromycyna, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, Chlamydia trachomatis, Chlamydophila pneumoniae, Escherichia coli, Gram-dodatnia bakteria tlenowa, Gram-ujemna bakteria tlenowa, Haemophilus influenzae, Klebsiella, legionella, mechanizm działania przeciwbakteryjny, metylacja, Moraxella catarrhalis, MRSA, MSSA, Mycobacterium avium, mycoplasma pneumoniae, Neisseria gonorrhoeae, oporność nabyta, oporność naturalna, oporność typu MLS, podjednostka 50S rybosomu bakteryjnego, pompa efflux, Pseudomonas aeruginosa, spektrum działania przeciwbakteryjnego, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, wartość graniczna, zakażenie okołoporodowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie ucha środkowego - Leksykon substancji czynnych
Klarytromycyna – Dawkowanie i sposób podawania
Klarytromycyna jest stosowana w dawkach dostosowanych do rodzaju i ciężkości zakażenia, wieku pacjenta, masy ciała oraz funkcji nerek. Standardowa dawka u dorosłych wynosi 250 mg dwa razy na dobę, a w ciężkich zakażeniach 500 mg dwa razy na dobę. W przypadku tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu (np. Fromilid Uno, Klacid Uno) zaleca się 500 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do 1000 mg w ciężkich zakażeniach. Leczenie trwa zwykle od 5 do 14 dni, z wyjątkiem zapalenia płuc i zatok (6-14 dni) oraz zakażeń zębów i jamy ustnej (5 dni). W terapii eradykacji Helicobacter pylori stosuje się 500 mg dwa razy na dobę przez 7-14 dni w skojarzeniu z inhibitorami pompy protonowej i innymi antybiotykami. U pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) dawkę należy zmniejszyć o połowę, a czas leczenia nie powinien przekraczać 14 dni.
AIDS, amoksycylina, choroba wrzodowa żołądka, eradykacja Helicobacter pylori, funkcja nerek, Helicobacter pylori, inhibitor pompy protonowej, klirens kreatyniny, lanzoprazol, Mycobacterium, Mycobacterium avium, niewydolność nerek, omeprazol, paciorkowiec beta-hemolizujący, podanie dożylne, postać farmaceutyczna leku, profilaktyka zakażeń, Streptococcus pyogenes, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, zakażenie jamy ustnej, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zawiesina doustna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Klacid 250 mg
Klarytromycyna w dawce 250 mg (Klacid) jest antybiotykiem makrolidowym stosowanym u dorosłych i dzieci powyżej 12. roku życia w leczeniu zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na tę substancję. Wskazania obejmują zakażenia górnych dróg oddechowych, takie jak zapalenie gardła paciorkowcowe i zapalenie zatok, oraz dolnych dróg oddechowych, w tym zapalenie oskrzeli i płuc. Lek jest również stosowany w ostrym zapaleniu ucha środkowego, zakażeniach skóry i tkanek miękkich (liszajec, zapalenie mieszków włosowych, cellulitis, ropnie), a także w zakażeniach zębów i jamy ustnej (ropień okołowierzchołkowy, zapalenie ozębnej). W terapii zakażeń dolnych dróg oddechowych i skóry należy uwzględnić aktualne wytyczne dotyczące wrażliwości patogenów na antybiotyk.
antybiotyk makrolidowy, antybiotykooporność, cellulitis, eradykacja Helicobacter pylori, klarytromycyna, kompleks Mycobacterium avium, limfocyt CD4+, liszajec zakaźny, MAC, Mycobacterium avium, Mycobacterium chelonae, Mycobacterium fortuitum, Mycobacterium intracellulare, Mycobacterium kansasii, oporność bakterii, ostre zapalenie ucha środkowego, owrzodzenie dwunastnicy, ropień, ropień okołowierzchołkowy, terapia skojarzona, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie Helicobacter pylori, zakażenie HIV, zakażenie mykobakteryjne, zapalenie gardła, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie ozębnej, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie zatok - Leksykon substancji czynnych
Azytromycyna – Działania niepożądane
Azytromycyna, antybiotyk makrolidowy o szerokim spektrum działania, jest zazwyczaj dobrze tolerowana, jednak podczas terapii mogą wystąpić działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, w tym bardzo często biegunkę (≥1/10), często nudności, wymioty i bóle brzucha (≥1/100 do <1/10). Inne często zgłaszane objawy to ból głowy (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują zaburzenia czynności wątroby (≥1/10 000 do <1/1000), w tym żółtaczka cholestatyczna, a także poważne powikłania, takie jak niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby i martwica wątroby (częstość nieznana). Istotne są również działania niepożądane ze strony układu nerwowego, sercowo-naczyniowego (w tym wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes), skóry (ciężkie reakcje, np. zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka), układu immunologicznego (reakcje anafilaktyczne) oraz nerek (ostra niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego, które może stanowić poważne powikłanie terapii.
antybiotyk makrolidowy, biegunka, ból głowy, Clostridioides difficile, częstoskurcz komorowy, drgawki, dysfagia, eozynofilia, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, miastenia, Mycobacterium avium, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, ostra niewydolność nerek, parestezje, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia smaku, zakażenie bakteryjne, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumamed 500 mg
Azytromycyna, substancja czynna preparatu Sumamed, może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości, w tym reakcje anafilaktyczne, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, rumień wielopostaciowy, zespół DRESS), zaburzenia czynności wątroby (niewydolność, piorunujące zapalenie, martwica) oraz poważne zaburzenia rytmu serca (torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, wydłużenie odstępu QT). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), a także częstość nieznana. Najczęściej zgłaszane są zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka (często), wymioty, ból brzucha i nudności (niezbyt często), a także rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego jako poważne powikłanie. Monitorowanie funkcji wątroby jest kluczowe, zwłaszcza przy objawach takich jak żółtaczka cholestatyczna, astenia, ciemny mocz czy encefalopatia wątrobowa, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia.
azytromycyna, częstoskurcz komorowy, dysfagia, eozynofilia, kandydoza, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, Mycobacterium avium, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Taclar 250 mg
Lek Taclar zawierający klarytromycynę w dawce 250 mg w formie tabletek powlekanych stosowany jest w różnych schematach dawkowania, dostosowanych do rodzaju zakażenia, wieku pacjenta oraz funkcji nerek. U dorosłych i dzieci powyżej 12 lat standardowa dawka wynosi 250 mg dwa razy na dobę, z możliwością zwiększenia do 500 mg dwa razy na dobę w ciężkich zakażeniach. Czas leczenia waha się od 5 do 14 dni, z wyjątkiem zapalenia płuc i zatok, gdzie terapia trwa 6-14 dni. U pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) dawkę należy zmniejszyć o połowę, podając 250 mg raz na dobę lub 250 mg dwa razy na dobę w ciężkich zakażeniach, maksymalnie do 14 dni. W zakażeniach zębów i jamy ustnej zalecana dawka to 250 mg dwa razy na dobę przez 5 dni. W leczeniu zakażeń Mycobacterium, w tym kompleksu Mycobacterium avium (MAC) u pacjentów z AIDS, stosuje się 500 mg dwa razy na dobę, kontynuując terapię do uzyskania efektu klinicznego i bakteriologicznego, zwykle w skojarzeniu z innymi lekami.
AIDS, amoksycylina, drobnoustroje, eradykacja Helicobacter pylori, Helicobacter pylori, klarytromycyna, klirens kreatyniny, kwas żołądkowy, lanzoprazol, Mycobacterium, Mycobacterium avium, niewydolność nerek, omeprazol, ostre zapalenie ucha środkowego, rozsiane zakażenie, tabletka powlekana, terapia potrójna, tkanki miękkie, wrzód, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie jamy ustnej, zakażenie niegruźlicze, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zawiesina doustna - Leksykon leków
Interakcje leku – Klacid 250 mg/5 ml
Klarytromycyna jest silnym inhibitorem izoenzymu CYP3A cytochromu P450, co prowadzi do licznych interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez ten enzym. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie klarytromycyny z lekami takimi jak astemizol, cyzapryd, domperydon, pimozyd, terfenadyna (ryzyko wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes), alkaloidami sporyszu (ergotamina, dihydroergotamina – ryzyko ostrego zatrucia i niedokrwienia), doustnym midazolamem (7-krotne zwiększenie AUC), statynami metabolizowanymi przez CYP3A4 (lowastatyna, symwastatyna – ryzyko rabdomiolizy), lomitapidem (znaczny wzrost aminotransferaz) oraz tikagrelorem, iwabradyną i ranolazyną. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, efawirenz, fenytoina) obniżają stężenie klarytromycyny, co może osłabić jej skuteczność, natomiast rytonawir znacząco zwiększa jej stężenia (Cmax o 31%, Cmin o 182%, AUC o 77%), wymagając redukcji dawki u pacjentów z niewydolnością nerek.
alkaloidy sporyszu, aminotransferazy, antagonista wapnia, bradyarytmia, CYP3A4, częstoskurcz komorowy, digoksyna, doustne leki przeciwzakrzepowe, doustny lek przeciwcukrzycowy, działania niepożądane, etrawiryna, flukonazol, hipoglikemia, inhibitor fosfodiesterazy, izoenzym CYP3A, kompleks Mycobacterium avium, kortykosteroid, kwasica mleczanowa, lek przeciwarytmiczny, migotanie komór, miopatia, Mycobacterium avium, ośrodkowy układ nerwowy, rabdomioliza, rytonawir, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zatrucie alkaloidami - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Azithromycin Krka 250 mg
Azytromycyna, należąca do grupy makrolidów (kod ATC: J01FA10), jest antybiotykiem o mechanizmie działania polegającym na hamowaniu syntezy białka bakteryjnego poprzez wiązanie się z podjednostką 50S rybosomu. Kluczowym parametrem farmakodynamicznym determinującym skuteczność terapii jest stosunek AUC/MIC. Oporność na azytromycynę u bakterii Gram-dodatnich najczęściej wynika z metylacji 23S rRNA przez geny erm, co prowadzi do oporności typu MLS, obejmującej makrolidy, linkozamidy i streptograminy B. Inne mechanizmy oporności to enzymatyczna degradacja antybiotyku oraz pompy efflux. Bakterie Gram-ujemne wykazują naturalną oporność z powodu bariery błony zewnętrznej, choć azytromycyna wykazuje aktywność wobec niektórych szczepów dzięki lepszej penetracji. EUCAST definiuje wartości graniczne wrażliwości dla azytromycyny: np. Staphylococcus spp. wrażliwe przy ≤1 mg/l, oporne >2 mg/l; Streptococcus pneumoniae wrażliwe ≤0,25 mg/l, oporne >0,5 mg/l; Haemophilus influenzae wrażliwe ≤0,12 mg/l, oporne >4 mg/l.
angina paciorkowcowa, antybiotyk makrolidowy, atypowe zapalenie płuc, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, Chlamydia trachomatis, Chlamydophila pneumoniae, EUCAST, gronkowiec złocisty, Haemophilus influenzae, legionella, legioneloza, leki przeciwbakteryjne, metylaza rybosomalna, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, MRSA, Mycobacterium avium, mycoplasma pneumoniae, Neisseria gonorrhoeae, oporność typu MLS, paciorkowiec grupy A, paciorkowiec grupy B, pałeczka hemofilna, pałeczka okrężnicy, pałeczka ropy błękitnej, pneumokok, pole pod krzywą stężenia leku, pompy efflux, prątek atypowy, rybosom bakteryjny, Staphylococcus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, synteza białka bakteryjnego, wielolekooporność - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sumamed 250 mg
Azytromycyna, będąca azalidem z grupy makrolidów, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, głównie poprzez hamowanie syntezy białek bakteryjnych na poziomie podjednostki 50S rybosomu. Jej unikalna struktura chemiczna, różniąca się od erytromycyny A obecnością atomu azotu w pierścieniu laktonowym, wpływa na specyficzne właściwości farmakodynamiczne. Kluczowym wskaźnikiem skuteczności terapeutycznej jest stosunek AUC do MIC, który koreluje z efektywnością kliniczną. Oporność na azytromycynę może być wrodzona lub nabyta, z dominującymi mechanizmami takimi jak modyfikacja miejsca docelowego (np. oporność typu MLSB u bakterii Gram-dodatnich), zmiany w transporcie antybiotyku oraz enzymatyczna inaktywacja leku. Bakterie Gram-ujemne wykazują naturalną oporność z powodu ograniczonej penetracji antybiotyku, choć azytromycyna dzięki lepszym właściwościom penetracyjnym może być skuteczna wobec niektórych z nich.
antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, Bacteroides fragilis, Chlamydia trachomatis, Chlamydophila pneumoniae, dysfagia, Escherichia coli, Haemophilus influenzae, Legionella pneumophila, malaria, mechanizm oporności, metylaza rybosomalna, Moraxella catarrhalis, Mycobacterium avium, Mycoplasma pneumonia, Neisseria gonorrhoeae, oporność bakterii, oporność MLSB, podjednostka 50S rybosomu, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, synteza białek bakteryjnych, synteza białka, szczep oporny na metycylinę, translokacja, Ureaplasma urealyticum, zakażenie bakteryjne, zakażenie dróg oddechowych - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fromilid 125 mg/5 ml
Klarytromycyna w postaci zawiesiny doustnej Fromilid (125 mg/5 ml) wymaga dawkowania dostosowanego do masy ciała dziecka oraz rodzaju zakażenia. Standardowa dawka dobowa wynosi 7,5 mg/kg masy ciała podawana dwukrotnie, z maksymalną dawką 500 mg dwa razy na dobę w leczeniu zakażeń niewywołanych przez mykobakterie. Dawkowanie dla dzieci o masie ciała od 8 do 40 kg jest precyzyjnie określone, np. dla masy 12-19 kg zaleca się 5 ml zawiesiny (125 mg) dwa razy na dobę. U dzieci poniżej 8 kg dawka powinna być indywidualnie obliczona. W przypadku niewydolności nerek (klirens kreatyniny <0,5 ml/s lub stężenie kreatyniny >290 µmol/l) dawkę należy zmniejszyć o połowę do 250 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do 250 mg dwa razy na dobę przy cięższych zakażeniach, a terapia nie powinna przekraczać 14 dni. W zakażeniach mykobakteryjnych dawka może być zwiększona do 15-30 mg/kg masy ciała, nie przekraczając 500 mg dwa razy na dobę, z koniecznością kontynuacji leczenia w zależności od efektu klinicznego i ewentualnym dodaniem innych leków przeciwprątkowych.
cukrzyca, czynnik etiologiczny zakażenia, działanie niepożądane, klirens kreatyniny, lek przeciwprątkowy, masa ciała, modyfikacja dawkowania, Mycobacterium avium, Mycobacterium fortuitum, Mycobacterium kansasii, niewydolność nerek, prątek niegruźliczy, stężenie kreatyniny, terapia przeciwbakteryjna, zakażenie mykobakteryjne, zakażenie rozsiane - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azimycin 125 mg
Azimycin (azytromycyna) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego, gdzie biegunka występuje bardzo często (≥ 1/10), a wymioty, ból brzucha i nudności często (≥1/100 do <1/10). Niezbyt często obserwuje się zaparcia, wzdęcia, niestrawność, zapalenie błony śluzowej żołądka oraz dysfagię. Istotne są również rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak zaburzenia czynności wątroby, żółtaczka cholestatyczna, a także niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie i martwica wątroby o nieznanej częstości. Neurologiczne działania niepożądane obejmują ból głowy (często), zawroty głowy, senność, parestezje (niezbyt często) oraz poważne zaburzenia, takie jak drgawki i miastenia (częstość nieznana). W zakresie układu sercowo-naczyniowego odnotowano kołatania serca (niezbyt często) oraz groźne zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes i wydłużenie odstępu QT (częstość nieznana).
azytromycyna, częstoskurcz komorowy, dyzuria, eozynofilia, fotowrażliwość, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, Mycobacterium avium, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunujące zapalenie wątroby, polekowa wysypka z eozynofilią, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia słuchu, zapalenie trzustki, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Klacid 250 mg/5 ml
Klacid w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej (250 mg/5 ml) jest wskazany głównie dla dzieci w wieku 6 miesięcy do 12 lat, z dawkowaniem standardowym 7,5 mg/kg masy ciała dwa razy na dobę, nie przekraczającym 500 mg dwa razy na dobę. Czas terapii wynosi zwykle 5-10 dni, zależnie od patogenu i przebiegu zakażenia. Dawkowanie jest precyzyjnie dostosowane do masy ciała, np. dla dzieci o masie 8-11 kg zaleca się 62,5 mg dwa razy na dobę (1,25 ml zawiesiny), a dla masy 30-40 kg – 250 mg dwa razy na dobę (5 ml). U pacjentów z klirensem kreatyniny <30 ml/min/1,73 m² dawkę należy zredukować o połowę, a czas terapii nie powinien przekraczać 14 dni. W przypadku zakażeń mykobakteriami atypowymi dawka może być zwiększona do 15 mg/kg dwa razy na dobę, z maksymalną dawką 500 mg dwa razy na dobę, a terapia powinna być kontynuowana tak długo, jak obserwuje się korzyści kliniczne.
ciężkie zakażenie, granulat do zawiesiny doustnej, klarytromycyna, klirens kreatyniny, lek przeciwprątkowy, Mycobacterium avium, Mycobacterium chelonae, Mycobacterium fortuitum, Mycobacterium intracellulare, Mycobacterium kansasii, mykobakteria atypowa, niewydolność nerek, zakażenie Mycobacterium, zawiesina doustna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fromilid 250 250 mg
Klarytromycyna, substancja czynna leku Fromilid dostępnego w tabletkach powlekanych o dawkach 250 mg i 500 mg, jest antybiotykiem makrolidowym stosowanym u dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia. Wskazania obejmują leczenie zakażeń górnych dróg oddechowych (zapalenie migdałków i gardła wywołane przez Streptococcus pyogenes, ostre zapalenie zatok i ucha środkowego spowodowane przez Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Streptococcus pneumoniae), dolnych dróg oddechowych (zaostrzenie POChP, zapalenie płuc o etiologii atypowej lub bakteryjnej), niepowikłanych zakażeń skóry i tkanek miękkich (Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes) oraz zakażeń mykobakteriami atypowymi (Mycobacterium avium, Mycobacterium intracellulare). Klarytromycyna jest również stosowana w eradykacji Helicobacter pylori w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy, zawsze w terapii skojarzonej z inhibitorem pompy protonowej i innym antybiotykiem.
antybiotyk makrolidowy, antybiotykoterapia, Chlamydia pneumoniae, choroba wrzodowa żołądka, dolne drogi oddechowe, eradykacja Helicobacter pylori, etiologia paciorkowcowa, gorączka reumatyczna, górne drogi oddechowe, gronkowiec złocisty, Haemophilus influenzae, infekcja paciorkowcowa, inhibitor pompy protonowej, klarytromycyna, kompleks Mycobacterium avium, lek przeciwbakteryjny, Moraxella catarrhalis, Mycobacterium avium, Mycobacterium intracellulare, mycoplasma pneumoniae, oporność bakterii, paciorkowiec ropotwórczy, POChP, pozaszpitalne zapalenie płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, ropień podskórny, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, wrażliwość patogenów, zakażenie bakteryjne, zakażenie mykobakteriami, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie migdałków, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok szczękowych - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clarithromycin Adamed 500 mg
Clarithromycin Adamed w dawce 500 mg, dostępny w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji, jest antybiotykiem makrolidowym przeznaczonym do dożylnego podawania u dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia. Wskazania obejmują zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych (np. zapalenie gardła, zatok, płuc, zaostrzenia POChP), zakażenia skóry i tkanek miękkich (np. ropnie, zapalenie tkanki łącznej) oraz zakażenia atypowymi mykobakteriami (Mycobacterium avium, intracellulare, chelonae, fortuitum, kansasii). Przed zastosowaniem konieczna jest ocena wrażliwości drobnoustrojów zgodnie z punktami 4.4 i 5.1 charakterystyki produktu leczniczego, szczególnie w przypadku zakażeń dolnych dróg oddechowych i skóry.
antybiotyk makrolidowy, antybiotykooporność, antybiotykoterapia dożylna, badanie mikrobiologiczne, drobnoustroje, infuzja dożylna, klarytromycyna, Mycobacterium avium, Mycobacterium chelonae, Mycobacterium fortuitum, Mycobacterium intracellulare, Mycobacterium kansasii, przewlekła obturacyjna choroba płuc, stężenie terapeutyczne leku, terapia pozajelitowa, wrażliwość drobnoustrojów, zaburzenie połykania, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie gardła, zapalenie migdałków, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie zatok - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumamed 250 mg
Azytromycyna, substancja czynna preparatu Sumamed, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Szczególnie istotne są działania kardiologiczne, takie jak wydłużenie odstępu QT prowadzące do torsade de pointes i częstoskurczu komorowego, hepatologiczne (niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie i martwica wątroby), nefrologiczne (ostra niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek), dermatologiczne (ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, DRESS) oraz immunologiczne (reakcje anafilaktyczne). Działania niepożądane obejmują także zaburzenia ze strony układu nerwowego, pokarmowego, oddechowego, mięśniowo-szkieletowego oraz zmiany w badaniach laboratoryjnych, takie jak podwyższenie aminotransferaz, bilirubiny, kreatyniny i zaburzenia elektrolitowe.
AGEP, antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, Clostridioides difficile, częstoskurcz komorowy, dysfagia, eozynofilia, fotodermatoza, kandydoza, kompleks Mycobacterium avium, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, Mycobacterium avium, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zakażenie grzybicze, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie gardła, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Azithromycin Krka
Podczas stosowania azytromycyny (Azithromycin Krka) należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji alergicznych, takich jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, oraz poważne reakcje skórne (AGEP, SJS, TEN, DRESS). W przypadku ich wystąpienia konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i wdrożenie odpowiedniego leczenia, z uwzględnieniem możliwości nawrotu objawów po przerwaniu terapii. Lek metabolizowany jest głównie w wątrobie, dlatego u pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby lub przyjmujących inne hepatotoksyczne leki istnieje ryzyko piorunującego zapalenia wątroby, które może prowadzić do niewydolności wątroby. W przypadku objawów takich jak żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu, astenia czy encefalopatia wątrobowa, należy wykonać testy czynności wątroby i rozważyć przerwanie terapii. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR <10 ml/min) obserwuje się 33% wzrost ekspozycji na azytromycynę, co wymaga ostrożności. Ponadto, azytromycyna może wydłużać odstęp QT, zwiększając ryzyko arytmii torsade de pointes, zwłaszcza u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, zaburzeniami elektrolitowymi, bradykardią lub stosujących inne leki wydłużające QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, cyzapryd, terfenadynę, pimozyd, citalopram, fluorochinolony, chlorochinę). Należy również monitorować ryzyko nadkażeń opornymi drobnoustrojami oraz rozwój biegunki Clostridium difficile (CDAD), która może wystąpić nawet do dwóch miesięcy po zakończeniu terapii.
alkaloid sporyszu, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk makrolidowy, astenia, azytromycyna, bakteryjne zapalenie gardła, biegunka wywołana przez Clostridium difficile, ciężka choroba wątroby, Clostridium difficile, encefalopatia wątrobowa, erytromycyna, hipokaliemia, hipomagnezemia, makrolid, miastenia, Mycobacterium avium, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra gorączka reumatyczna, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunujące zapalenie wątroby, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, Treponema pallidum, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, zakażona rana oparzeniowa, zatrucie sporyszem, zespół miasteniczny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – AzitroLEK 250 250 mg
AzitroLEK 250 zawiera azytromycynę w dawce 250 mg, będącą antybiotykiem makrolidowym, stosowanym w leczeniu różnych zakażeń bakteryjnych. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym biegunka (bardzo często), wymioty, ból brzucha i nudności (często). W badaniach diagnostycznych często stwierdza się zmniejszenie liczby limfocytów, zwiększenie eozynofilów, bazofilów, monocytów i neutrofilów oraz obniżenie stężenia wodorowęglanów we krwi. Do poważnych działań niepożądanych należą ciężkie reakcje anafilaktyczne (w tym wstrząs anafilaktyczny), hepatotoksyczność (niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie i martwica wątroby), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, rumień wielopostaciowy), zaburzenia rytmu serca (torsade de pointes, tachykardia komorowa, wydłużenie QT), nefrotoksyczność (ostra niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek) oraz rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego związane z Clostridioides difficile.
antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból stawów, Clostridioides difficile, drożdżyca, eozynofilia, głuchota, hepatotoksyczność, jadłowstręt, leukopenia, limfocyty, małopłytkowość, martwica wątroby, Mycobacterium avium, nadwrażliwość, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nieżyt żołądka i jelit, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, piorunujące zapalenie wątroby, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, tachykardia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zakażenie grzybicze, zapalenie gardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie płuc, zapalenie skóry, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Interakcje leku – Fromilid 250 mg/5 ml
Klarytromycyna, jako silny inhibitor izoenzymu CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami, co może prowadzić do istotnych klinicznie skutków ubocznych lub zmniejszenia skuteczności terapii. Przeciwwskazane jest łączenie klarytromycyny z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak astemizol, cyzapryd, domperydon, pimozyd i terfenadyna, ze względu na ryzyko torsade de pointes i innych groźnych arytmii. Ponadto, klarytromycyna znacząco zwiększa stężenia midazolamu doustnego (7-krotny wzrost AUC), lowastatyny, symwastatyny, kolchicyny, tikagrelu, iwabradyny, ranolazyny oraz lomitapidu, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania tych leków. Induktory CYP3A (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) obniżają stężenie klarytromycyny i zwiększają metabolit 14-OH-klarytromycyny, co może osłabiać efekt terapeutyczny, zwłaszcza w zakażeniach Mycobacterium avium complex (MAC). Rytonawir znacząco hamuje metabolizm klarytromycyny, zwiększając jej Cmax o 31%, Cmin o 182% i AUC o 77%, co wymaga redukcji dawki u pacjentów z klirensem kreatyniny 30-60 ml/min (o 50%) oraz <30 ml/min (o 75%), nie przekraczając dawki 1 g/dobę.
alkaloidy sporyszu, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, benzodiazepiny, bradyarytmia, cytochrom P-450, częstoskurcz komorowy, doustne antykoagulanty, działanie niepożądane, działanie przeciwbakteryjne, dziurawiec zwyczajny, ergotamina, glikoproteina p, hipoglikemia, hydroksychlorochina, induktory enzymatyczne, inhibitory fosfodiesterazy, klarytromycyna, klirens kreatyniny, kortykosteroidy, krwawienie, kwasica mleczanowa, leki przeciwcukrzycowe, midazolam, migotanie komór, miopatia, Mycobacterium avium, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie kończyn, niewydolność nerek, odstęp QT, pochodne benzodiazepiny, rabdomioliza, skurcz naczyń, statyny, torsade de pointes, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Clarithromycin Adamed 500 mg
Clarithromycin Adamed w dawce 500 mg w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji zawiera klarytromycynę w formie laktobionianu. Preparat jest przeznaczony wyłącznie do podawania dożylnego w infuzji trwającej minimum 60 minut, z zalecaną dawką u dorosłych i młodzieży (12-18 lat) wynoszącą 500 mg dwa razy na dobę, co daje łączną dobową dawkę 1 g. Terapia dożylna powinna trwać od 2 do 5 dni, po czym należy przejść na formę doustną. U pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min dawkę należy zmniejszyć o połowę (250 mg dwa razy na dobę). Nie zaleca się podawania leku w formie bolusa ani domięśniowo. Brak jest danych dotyczących stosowania u dzieci poniżej 12 lat oraz u pacjentów z obniżoną odpornością w formie infuzji dożylnej.
bolus dożylny, dawka jednorazowa, infuzja dożylna, iniekcja domięśniowa, klarytromycyna do infuzji, klirens kreatyniny, laktobionian klarytromycyny, Mycobacterium avium, Mycobacterium chelonae, Mycobacterium fortuitum, Mycobacterium intracellulare, Mycobacterium kansasii, niewydolność nerek, obniżona odporność, proszek do sporządzania roztworu, rekonstytucja proszku, zakażenie prątkami, zakażenie rozsiane - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Klabax 250 mg
Klarytromycyna, będąca półsyntetyczną pochodną erytromycyny A i należąca do makrolidów (kod ATC: J01FA09), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego poprzez hamowanie syntezy białka bakteryjnego na poziomie podjednostki 50S rybosomu. Minimalne stężenie hamujące (MIC) klarytromycyny jest około dwukrotnie niższe niż erytromycyny, co przekłada się na wyższą skuteczność. Lek jest szczególnie efektywny wobec bakterii Gram-dodatnich (np. Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae), Gram-ujemnych (Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis), atypowych (Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae) oraz mykobakterii (Mycobacterium leprae, kompleks MAC). Klarytromycyna i jej aktywny metabolit 14-OH-klarytromycyna wykazują synergistyczne działanie, zwłaszcza wobec H. influenzae, gdzie metabolit jest dwukrotnie silniejszy. W modelach zwierzęcych dawka 1,6 mg/kg mc./dobę klarytromycyny przewyższała skutecznością erytromycynę podawaną w dawce 50 mg/kg mc./dobę.
14-OH-klarytromycyna, aktywny transport antybiotyku, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, beta-laktamaza, Chlamydia pneumoniae, działanie addycyjne, działanie synergistyczne, Enterobacteriaceae, eradykacja H. pylori, gronkowiec oporny na metycylinę, Haemophilus influenzae, Helicobacter pylori, metylacja rybosomu, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, Mycobacterium, Mycobacterium avium, Mycobacterium leprae, mycoplasma pneumoniae, oporność krzyżowa, oporność nabyta, pierścień laktonowy, pochodna erytromycyny, Pseudomonas, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, synteza białka bakteryjnego, zakażenie ogólnoustrojowe, zakażenie układu oddechowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Azithromycin Aurovitas 250 mg
Azytromycyna, antybiotyk makrolidowy z grupy azalidów (kod ATC: J01FA10), działa poprzez wiązanie się z podjednostką rybosomu 50S, hamując translokację łańcuchów peptydowych i syntezę białek zależnych od RNA w drobnoustrojach. W badaniu kontrolowanym wykazano, że jednoczesne stosowanie azytromycyny z chlorochiną powoduje dawko-zależne wydłużenie odstępu QTc, z maksymalnym średnim wydłużeniem QTcF wynoszącym 9 ms (górna granica 95% CI: 14 ms) przy dawce 1500 mg azytromycyny. Skuteczność terapeutyczna koreluje najlepiej ze stosunkiem AUC/MIC. Oporność na azytromycynę rozwija się głównie przez metylację rRNA 23S (geny erm) oraz aktywne usuwanie leku z komórki bakteryjnej (geny mef(A)), co prowadzi do oporności krzyżowej na makrolidy, linkozamidy i streptograminy B, szczególnie u paciorkowców i gronkowców, w tym MRSA.
antybiotyk makrolidowy, azalid, Bacteroides fragilis, Chlamydia trachomatis, Chlamydophila pneumoniae, chlorochina, dimetylacja adeniny, erytromycyna, Escherichia coli, EUCAST, fenotyp MLSB, Haemophilus influenzae, Klebsiella, klindamycyna, Legionella pneumophila, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwmalaryczny, linkozamid, malaria, mikrobiologia kliniczna, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, MRSA, Mycobacterium avium, mycoplasma pneumoniae, Neisseria gonorrhoeae, niepowikłana malaria, odstęp QTc, odstęp QTcF, oporność drobnoustrojów, oporność krzyżowa, oporność nabyta, parametr AUC/MIC, Pseudomonas aeruginosa, spektrum przeciwdrobnoustrojowe, Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus viridans, streptogramina B, synteza białek, szczep oporny na metycylinę, szczep oporny na penicylinę, Ureaplasma urealyticum, usuwanie antybiotyku, wartość graniczna MIC, zakażenie układu oddechowego, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fromilid 500 500 mg
Klarytromycyna w formie tabletek powlekanych (Fromilid 250 mg oraz 500 mg) jest antybiotykiem makrolidowym stosowanym u dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia w leczeniu zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na tę substancję. Wskazania obejmują zakażenia górnych dróg oddechowych, takie jak zapalenie migdałków i gardła wywołane przez Streptococcus pyogenes, ostre zapalenie zatok szczękowych i ucha środkowego spowodowane przez Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis lub Streptococcus pneumoniae. Ponadto klarytromycyna jest skuteczna w leczeniu zakażeń dolnych dróg oddechowych, w tym zaostrzeń przewlekłego zapalenia oskrzeli oraz zapalenia płuc wywołanego przez drobnoustroje atypowe i typowe, takie jak Mycoplasma pneumoniae, Streptococcus pneumoniae i Chlamydia pneumoniae. Lek znajduje także zastosowanie w terapii niepowikłanych zakażeń skóry i tkanek miękkich oraz uogólnionych zakażeń mykobakteriami z kompleksu Mycobacterium avium (MAC). W eradykacji Helicobacter pylori klarytromycyna powinna być stosowana wyłącznie w terapii skojarzonej.
antybiotyk makrolidowy, Chlamydia pneumoniae, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, eradykacja Helicobacter pylori, gorączka reumatyczna, gronkowiec złocisty, Haemophilus influenzae, klarytromycyna, lek przeciwbakteryjny, Moraxella catarrhalis, Mycobacterium avium, Mycobacterium intracellulare, mycoplasma pneumoniae, niepowikłane zakażenie skóry i tkanek miękkich, oporność bakterii, ostre zapalenie ucha środkowego, posiew mikrobiologiczny, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli, zapalenie migdałków i gardła, zapalenie płuc - Leksykon substancji czynnych
Klarytromycyna – Wskazania do stosowania
Klarytromycyna, antybiotyk makrolidowy o szerokim spektrum działania, jest wskazana w leczeniu zakażeń górnych i dolnych dróg oddechowych, w tym zapalenia gardła (Streptococcus pyogenes), zatok przynosowych, migdałków, oskrzeli oraz pozaszpitalnego zapalenia płuc (Mycoplasma pneumoniae, Streptococcus pneumoniae, Chlamydia pneumoniae). Wskazane jest przeprowadzenie oceny wrażliwości drobnoustrojów przed terapią, szczególnie w zakażeniach dolnych dróg oddechowych i skóry. Klarytromycyna jest również skuteczna w leczeniu ostrego zapalenia ucha środkowego u dzieci oraz niepowikłanych zakażeń skóry i tkanek miękkich (Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes). Ponadto, znajduje zastosowanie w terapii zakażeń zębów i jamy ustnej oraz zakażeń mykobakteryjnych, w tym kompleksu Mycobacterium avium (MAC) u pacjentów z HIV i limfocytami CD4 ≤100/mm³.
antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk makrolidowy, bakteryjne zapalenie gardła, bakteryjne zapalenie zatok, Chlamydia pneumoniae, choroba wrzodowa, eradykacja Helicobacter pylori, gorączka reumatyczna, Haemophilus influenzae, kompleks Mycobacterium avium, limfocyt CD4+, liszajec zakaźny, Moraxella catarrhalis, Mycobacterium avium, Mycobacterium chelonae, Mycobacterium fortuitum, Mycobacterium intracellulare, Mycobacterium kansasii, mycoplasma pneumoniae, ostre zapalenie ucha środkowego, owrzodzenie dwunastnicy, paciorkowiec, pozaszpitalne zapalenie płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, ropień, ropień okołowierzchołkowy, róża, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, zakażenie bakteryjne, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie HIV, zakażenie mykobakteryjne, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zaostrzenie POChP, zapalenie gardła, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie migdałków, zapalenie oskrzeli, zapalenie ozębnej, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – AzitroLEK 100 mg/5 ml
AzitroLEK zawiera azytromycynę, antybiotyk azalidowy z grupy makrolidów, dostępny w stężeniach 100 mg/5 ml oraz 200 mg/5 ml w formie proszku do sporządzania zawiesiny doustnej. Mechanizm działania polega na hamowaniu biosyntezy białek bakteryjnych poprzez wiązanie się z podjednostką 50S rybosomu, co blokuje translokację łańcuchów peptydowych i prowadzi do zahamowania wzrostu bakterii. Kluczowym parametrem farmakodynamicznym jest stosunek AUC do MIC, który koreluje z efektywnością terapeutyczną. Azytromycyna nie jest rekomendowana do leczenia malarii, gdyż badania kliniczne nie wykazały jej skuteczności porównywalnej do standardowych leków przeciwmalarycznych. Oporność na azytromycynę może być wrodzona lub nabyta, obejmując mechanizmy takie jak modyfikacja miejsca docelowego, zmiany w transporcie leku oraz enzymatyczna inaktywacja, z częstością oporności przekraczającą 10% w niektórych krajach UE, co wymaga konsultacji specjalistycznej.
antybiotyk azalidowy, Bacteroides fragilis, bakterie Gram-dodatnie tlenowe, bakterie Gram-ujemne beztlenowe, bakterie Gram-ujemne tlenowe, biosynteza białek bakteryjnych, Chlamydia trachomatis, Chlamydophila pneumoniae, działanie przeciwbakteryjne, Enterococcus faecalis, Escherichia coli, EUCAST, Haemophilus influenzae, Klebsiella, Legionella pneumophila, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwmalaryczny, makrolid, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, MRSA, Mycobacterium avium, mycoplasma pneumoniae, Neisseria gonorrhoeae, oporność bakterii, oporność bakteryjna, oporność krzyżowa, paciorkowiec beta-hemolizujący, pole pod krzywą stężenia, Pseudomonas aeruginosa, rybosom bakteryjny, spektrum przeciwbakteryjne, Staphylococcus aureus, stężenie graniczne, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, synteza białek, szczep oporny na metycylinę, szczep oporny na penicylinę, terapia malarii, Ureaplasma urealyticum, wartość ECOFF, właściwości farmakodynamiczne, zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne, zawiesina doustna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fromilid Uno 500 mg
Fromilid Uno zawiera klarytromycynę w dawce 500 mg w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, należącą do makrolidów (kod ATC: J01FA09). Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy białka poprzez wiązanie z podjednostką 50S rybosomu bakterii. Klarytromycyna wykazuje silniejsze działanie niż erytromycyna, z MIC około dwukrotnie niższym, szczególnie skuteczna wobec Legionella pneumophila i Mycoplasma pneumoniae. Spektrum działania obejmuje tlenowe bakterie Gram-dodatnie (m.in. Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae), tlenowe Gram-ujemne (Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis), mykobakterie (np. Mycobacterium leprae, MAC) oraz Helicobacter pylori. Metabolit 14-OH-klarytromycyna wykazuje aktywność addycyjną lub synergiczną, zwłaszcza wobec H. influenzae. W badaniach na modelach zwierzęcych klarytromycyna była 2-10-krotnie skuteczniejsza niż erytromycyna.
14-OH-klarytromycyna, aktywny transport antybiotyku, Bordetella pertussis, Borrelia burgdorferi, Chlamydia pneumoniae, drobnoustrój oporny, eradykacja Helicobacter pylori, Haemophilus influenzae, Helicobacter pylori, klarytromycyna, Legionella pneumophila, linkozamid, makrolid, mechanizm oporności bakteryjnej, metylacja rybosomu, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, Mycobacterium avium, mycoplasma pneumoniae, oporność krzyżowa, pochodna erytromycyny, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, Treponema pallidum - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Azithromycin Teva 250 mg
Azytromycyna, antybiotyk makrolidowy z grupy azalidów, dostępna w formie tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej o dawkach 250 mg i 500 mg, działa poprzez hamowanie syntezy białka bakteryjnego przez wiązanie się z podjednostką 50S rybosomu, co blokuje translokację i namnażanie drobnoustrojów. Kluczowym parametrem farmakokinetyczno-farmakodynamicznym jest stosunek AUC do MIC, który koreluje z efektywnością terapeutyczną. Oporność na azytromycynę może być naturalna lub nabyta i obejmuje mechanizmy takie jak modyfikacja miejsca docelowego (np. metylacja 23S rRNA przez geny erm), zmniejszona penetracja leku oraz enzymatyczna degradacja. Szczególnie istotny jest mechanizm MLSB u bakterii Gram-dodatnich, prowadzący do oporności krzyżowej na makrolidy, linkozamidy i streptograminy typu B.
aktywne usuwanie leku, antybiotyk makrolidowy, atypowa mykobakteria, atypowe zapalenie płuc, AUC, azalid, azytromycyna, Bacteroides fragilis, Chlamydia trachomatis, Chlamydophila pneumoniae, choroba legionistów, enzymatyczna degradacja antybiotyku, epidemiologiczna wartość odcięcia, erytromycyna A, Escherichia coli, graniczna wartość wrażliwości, Haemophilus influenzae, hamowanie syntezy białka, Klebsiella, Legionella pneumophila, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwmalaryczny, linkozamid, malaria, metylaza, metylaza rybosomalna, MIC, Moraxella catarrhalis, MRSA, Mycobacterium avium, mycoplasma pneumoniae, Neisseria gonorrhoeae, oporność drobnoustrojów, oporność krzyżowa, oporność na makrolidy, oporność typu MLSB, paciorkowiec grupy A, paciorkowiec grupy B, pałeczka ropy błękitnej, podjednostka 50S rybosomu, Pseudomonas aeruginosa, rybosomalne RNA, Staphylococcus, Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, szczep oporny na metycylinę, transferaza peptydylowa, Ureaplasma urealyticum, wskaźnik farmakokinetyczno-farmakodynamiczny, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna