pałeczki Gram-ujemne
Pałeczki Gram-ujemne to rodzaj bakterii charakteryzujących się czerwono-różowym zabarwieniem w metodzie barwienia Grama, co wynika z obecności cienkiej warstwy peptydoglikanu w ścianie komórkowej oraz dodatkowej błony zewnętrznej bogatej w lipopolisacharydy (LPS). Ta struktura ściany komórkowej nadaje im większą oporność na antybiotyki w porównaniu z bakteriami Gram-dodatnimi.
Do klinicznie istotnych pałeczek Gram-ujemnych należą m.in. Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa, Salmonella, Shigella, Proteus i Acinetobacter. Bakterie te mogą być przyczyną różnorodnych zakażeń, w tym układu moczowego, pokarmowego, oddechowego, a także zakażeń krwi i sepsy. Charakterystyczny dla nich lipopolisacharyd (endotoksyna) może wywoływać wstrząs septyczny.
Diagnostyka pałeczek Gram-ujemnych opiera się na barwieniu metodą Grama, hodowli na podłożach różnicujących (MacConkeya, EMB) oraz testach biochemicznych. Leczenie zakażeń wywołanych przez te bakterie stanowi wyzwanie ze względu na narastającą oporność, szczególnie w przypadku szczepów wytwarzających beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum (ESBL), karbapenemazy (KPC, NDM) czy wielolekoopornych (MDR).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – DaFurag Max 100 mg
Furazydyna, stosowana w preparacie Dafurag max, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym jej bezpieczeństwo. Badania toksyczności ostrej na białych myszach i królikach wykazały bardzo niską toksyczność po podaniu dożołądkowym, z maksymalną tolerowaną dawką LD50 wynoszącą odpowiednio 2813 mg/kg mc. dla myszy i podobnymi wartościami dla królików. Objawy zatrucia obejmowały ataksję, drżenia mięśniowe i porażenie u myszy oraz zmniejszenie napięcia mięśniowego i duszność u królików. Kumulacja furazydyny w dawkach 100 mg/kg mc. i 250 mg/kg mc. przez miesiąc nie powodowała zgonów, a analiza wydalania wskazała na częściową kumulację substancji (12,5% maksymalnej dawki). Badania histologiczne ujawniły zmiany w wątrobie (stłuszczenie) i nerkach (martwica, nacieki komórkowe) przy dawce 1 g/kg mc. u królików.
aktywność motoryczna jelita, ataksja, badanie histologiczne, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, Dafurag Max, droga dootrzewnowa, droga dożołądkowa, drżenie mięśniowe, duszność, działanie przeciwbakteryjne, flora bakteryjna, furazydyna, martwica tkanek, mięsień gładki, nabłonek kanalików nerkowych, naciek komórkowy, napięcie mięśniowe, obraz kliniczny zatrucia, odruchy rogówkowe, opistotonus, pałeczki Gram-ujemne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, skurcz mięśniowy, stłuszczenie wątroby, toksyczność ostra furazydyny, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, zastój żylny - Leksykon substancji czynnych
Gramicydyna – Właściwości farmakodynamiczne
Gramicydyna, będąca polipeptydem o działaniu bakteriostatycznym i bakteriobójczym, wykazuje aktywność głównie wobec tlenowych i beztlenowych ziarniaków Gram-dodatnich oraz prątków Mycobacterium. W preparacie Dicortineff, w stężeniu 25 j.m./ml, gramicydyna działa synergistycznie z neomycyną (2500 j.m./ml), która jest skuteczna przeciwko tlenowym pałeczkom Gram-ujemnym oraz gronkowcom, w tym szczepom MRSA. Mechanizm działania gramicydyny polega na zaburzeniu integralności błony komórkowej bakterii, co prowadzi do ich śmierci, co czyni ją efektywnym składnikiem w terapii zakażeń oczu i uszu o etiologii Gram-dodatniej i mieszanej.
bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, błona komórkowa bakterii, działanie bakteriobójcze, działanie bakteriostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwuczuleniowe, działanie przeciwzapalne, fludrokortyzon, gramicydyna, gronkowiec, infekcja bakteryjna, krople do oczu i uszu, MRSA, neomycyna, pałeczki Gram-ujemne, polipeptyd, prątki Mycobacterium, ziarniaki Gram-dodatnie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Linezolid Polpharma 2 mg/ml
Linezolid, syntetyczny antybiotyk z grupy oksazolidynonów (kod ATC: J01XX08), wykazuje selektywne działanie przeciwbakteryjne na tlenowe bakterie Gram-dodatnie oraz niektóre beztlenowe. Mechanizm jego działania polega na hamowaniu syntezy białka poprzez wiązanie się z 23S podjednostką 50S rybosomu, co uniemożliwia formowanie kompleksu inicjującego translację 70S. Efekt poantybiotykowy (PAE) utrzymuje się około 2 godzin in vitro dla Staphylococcus aureus, a w modelach zwierzęcych odpowiednio 3,6 h dla S. aureus i 3,9 h dla Streptococcus pneumoniae. Kluczowym parametrem farmakodynamicznym jest czas, w którym stężenie leku w osoczu przekracza MIC. EUCAST definiuje wartości graniczne MIC dla linezolidu: dla gronkowców i enterokoków wrażliwe ≤ 4 mg/l, oporne > 4 mg/l; dla paciorkowców wrażliwe ≤ 2 mg/l, oporne > 4 mg/l. Linezolid zachowuje skuteczność wobec szczepów opornych na inne antybiotyki, w tym MRSA i VRE, jednak oporność może rozwijać się w wyniku mutacji w 23S rRNA, szczególnie przy długotrwałym leczeniu i obecności materiałów protetycznych.
bakteriemia, beztlenowy paciorkowiec, dwoinka zapalenia płuc, efekt poantybiotykowy, enterokok, enterokok kałowy, EUCAST, gronkowiec koagulazo-ujemny, gronkowiec złocisty, laseczka zgorzeli gazowej, linezolid, minimalne stężenie hamujące, MRSA, mutacja punktowa, oksazolidynony, paciorkowiec grupy A, paciorkowiec grupy B, pałeczka hemofilna, pałeczki Gram-ujemne, pneumokok, rybosom bakteryjny, VRE, zakażenie skóry, zapalenie płuc szpitalne - Leksykon substancji czynnych
Furagina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Furazydyna, pochodna nitrofuranu o silnym działaniu przeciwbakteryjnym, wykazuje bardzo niską toksyczność po podaniu dożołądkowym, z wartością LD50 u myszy wynoszącą 2813 mg/kg mc., podczas gdy po podaniu dootrzewnowym LD50 wynosi 284,3 mg/kg mc. Badania toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, króliki, koty) nie wykazały istotnych efektów toksycznych przy dawkach znacznie przekraczających zalecane dawki terapeutyczne. Objawy zatrucia obejmowały głównie symptomy neurologiczne, takie jak ataksja i drżenie mięśni, a zmiany histologiczne ograniczały się głównie do wątroby (stłuszczenie) i nerek (zmiany martwicze, nacieki komórkowe). Nie stwierdzono wpływu furazydyny na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego ani negatywnego oddziaływania na florę bakteryjną jelit w dawkach terapeutycznych.
ataksja, działanie teratogenne, flora bakteryjna przewodu pokarmowego, furazydyna, genotoksyczność, LD50, mięśnie gładkie, opistotonus, pałeczki Gram-ujemne, parametry biochemiczne krwi, parametry morfologiczne, pochodna nitrofuranu, potencjał rakotwórczy, stłuszczenie wątroby, toksyczność ogólna, toksyczność ostra, toksyczność podostra, zastój żylny, zmiany histologiczne, zmiany martwicze - Leksykon substancji czynnych
Streptomycyna – Wskazania do stosowania
Streptomycyna, aminoglikozydowy antybiotyk o szerokim spektrum działania, jest stosowana głównie w leczeniu umiarkowanie ciężkich i ciężkich zakażeń bakteryjnych, ze szczególnym uwzględnieniem gruźlicy wywołanej przez Mycobacterium tuberculosis. W terapii gruźlicy streptomycyna podawana jest w dawce 1 g (w postaci siarczanu) jako element schematu wielolekowego, co zapobiega rozwojowi oporności. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w leczeniu zakażeń takich jak dżuma (Yersinia pestis), tularemia (Francisella tularensis), bruceloza, ziarniniak pachwinowy (Klebsiella granulomatis) oraz wrzód miękki (Haemophilus ducreyi), często w skojarzeniu z innymi antybiotykami. W ciężkich zakażeniach układu oddechowego, zwłaszcza wywołanych przez bakterie Gram-ujemne oporne na inne leki, streptomycyna jest stosowana w połączeniu z antybiotykami β-laktamowymi, co zwiększa skuteczność terapii. W przypadku zakażeń układu moczowego i zapalenia wsierdzia (Streptococcus viridans, Enterococcus faecalis) streptomycyna również pełni rolę leku uzupełniającego, podkreślając konieczność monitorowania funkcji nerek ze względu na nefrotoksyczność.
aminoglikozyd, antybiotyk β-laktamowy, bakteria Gram-ujemna, Brucella, bruceloza, dżuma, Enterococcus faecalis, Francisella tularensis, funkcja nerek, Haemophilus ducreyi, lek przeciwprątkowy, Mycobacterium tuberculosis, nefrotoksyczność, oporność bakterii, ototoksyczność, pałeczka dżumy, pałeczka tularemii, pałeczki Gram-ujemne, posocznica, proszek do sporządzania roztworu, siarczan streptomycyny, Streptococcus viridans, tularemia, wrzód miękki, Yersinia pestis, zakażenie gruźlicze, zakażenie układu moczowego, zakażenie układu oddechowego, zapalenie płuc, zapalenie wsierdzia, ziarniniak pachwinowy - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja salmonellowa – Patofizjologia i mechanizm
Infekcja salmonellowa, wywołana przez Gram-ujemne pałeczki Salmonella, obejmuje złożony proces patogenetyczny, w którym kluczową rolę odgrywają dwa systemy sekrecji typu III (T3SS-1 i T3SS-2) kodowane przez wyspy patogenności SPI-1 i SPI-2. T3SS-1 umożliwia inwazję komórek nabłonkowych jelita poprzez wstrzykiwanie białek efektorowych (m.in. SipA, SipC, SopE, SopE2), które reorganizują cytoszkielet aktynowy gospodarza, natomiast T3SS-2 jest niezbędny do przetrwania wewnątrzkomórkowego w makrofagach, zapobiegając fuzji wakuoli zawierającej Salmonella (SCV) z lizosomami i umożliwiając namnażanie bakterii. Salmonella wykorzystuje komórki M oraz komórki dendrytyczne do inwazji i rozprzestrzeniania ogólnoustrojowego, a także modyfikuje polaryzację makrofagów z prozapalnego M1 do immunosupresyjnego M2, co sprzyja przewlekłemu zakażeniu. W patogenezie istotne są także mechanizmy unikania odpowiedzi immunologicznej, takie jak produkcja antygenu Vi przez S. Typhi, który hamuje opsonizację i zapalenie, oraz toksyna tyfoidalna indukująca zatrzymanie cyklu komórkowego G2/M. Dawka infekcyjna wynosi około 10 komórek, jednak u osób z obniżoną kwasowością żołądka, np. stosujących leki zobojętniające, może być jeszcze niższa.
adaptacyjna odpowiedź immunologiczna, antygen Vi, bakteriemia Salmonella, białka efektorowe, długotrwałe nosicielstwo, fagocytoza, gorączka tyfoidalna, infekcja salmonellowa, kępki Peyera, komórki dendrytyczne, komórki M, komórki nabłonkowe, lipopolisacharyd, pałeczki Gram-ujemne, reaktywne formy azotu, reaktywne formy tlenu, receptory rozpoznające wzorce, system sekrecji typu III, układ limfatyczny, wrodzona odpowiedź immunologiczna, wyspa patogenności Salmonella, zakażenie ogólnoustrojowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie wsierdzia, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Gentamycin KRKA 40 mg/ml
Gentamycin Krka to aminoglikozydowy antybiotyk dostępny w roztworze do wstrzykiwań i infuzji o stężeniu 40 mg/ml, stosowany w leczeniu ciężkich infekcji wywołanych przez tlenowe bakterie Gram-ujemne wrażliwe na gentamycynę. Preparat dostępny jest w ampułkach zawierających 40 mg gentamycyny w 1 ml roztworu oraz 80 mg w 2 ml roztworu (siarczan gentamycyny). Wskazania obejmują posocznicę, złożone zakażenia jamy brzusznej (w terapii skojarzonej z metronidazolem lub klindamycyną), powikłane infekcje układu moczowego, ciężkie zakażenia dolnych dróg oddechowych oraz wtórne zakażenia ran, a także ciężkie zakażenia u noworodków. Terapia powinna być prowadzona zgodnie z lokalnymi wytycznymi i opierać się na wynikach posiewów mikrobiologicznych z oznaczeniem wrażliwości drobnoustrojów.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotykoterapia, bakterie beztlenowe, bakterie Gram-ujemne, infekcja dolnych dróg oddechowych, klindamycyna, lek przeciwbakteryjny, metronidazol, nefrotoksyczność, ototoksyczność, pałeczki Gram-ujemne, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, posiew mikrobiologiczny, posocznica noworodkowa, rana pooperacyjna, ropień wewnątrzbrzuszny, sepsa, siarczan gentamycyny, sodu pirosiarczyn, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie ogólnoustrojowe, zakażenie rany, zakażenie układu moczowego, zakażenie układu oddechowego, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie otrzewnej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Furaginum Adamed 50 mg
Przedkliniczne badania toksyczności furazydyny wykazały bardzo niską toksyczność ostrej dawki po podaniu dożołądkowym u myszy (LD50 = 2813 mg/kg) oraz królików, z nieco wyższą toksycznością po podaniu dootrzewnowym (LD50 = 284,3 mg/kg u myszy). Objawy zatrucia obejmowały ataksję, drżenia mięśniowe i porażenie u myszy oraz zmniejszenie napięcia mięśniowego, duszność i opistotonus u królików. Badania kumulacji wykazały, że codzienne podawanie furazydyny w dawkach 100 i 250 mg/kg przez miesiąc nie powodowało śmierci, a lek kumulował się w organizmie, z wydalaniem 250 mg/kg na dobę (12,5% maksymalnej tolerowanej dawki). Histologiczne zmiany po podaniu dawki 1 g/kg u królików dotyczyły głównie wątroby (stłuszczenie) i nerek (zmiany martwicze, nacieki komórkowe). Furazydyna nie wpływała na czynność mięśni gładkich przewodu pokarmowego u kotów ani na motorykę jelit.
ataksja, badanie histologiczne, dawka śmiertelna, drżenia mięśniowe, duszność, działanie przeciwbakteryjne, działanie rakotwórcze, furazydyna, hipotonia mięśniowa, kanaliki nerkowe, kumulacja leku, martwica tkanek, mięśnie gładkie, naciek komórkowy, odruchy rogówkowe, opistotonus, pałeczki Gram-ujemne, porażenie, stłuszczenie wątroby, toksyczność ostra, toksyczność wielokrotna, zastój żylny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dafurag 10 mg/ml
Furazydyna, stosowana w preparacie Dafurag w postaci zawiesiny doustnej o stężeniu 10 mg/ml, wykazuje niski profil toksyczności ostrej i przewlekłej w badaniach przedklinicznych na modelach zwierzęcych. Maksymalna dawka tolerowana wynosiła 2000 mg/kg mc. przy podaniu dożołądkowym i 150 mg/kg mc. dootrzewnowym u myszy, a dawka śmiertelna LD50 odpowiednio 2813 mg/kg mc. i 284,3 mg/kg mc. Podobne wyniki uzyskano u królików. Objawy zatrucia obejmowały ataksję, drżenia mięśniowe i porażenie u myszy oraz zmniejszenie napięcia mięśniowego i duszność u królików. Codzienne podawanie furazydyny w dawkach 100 i 250 mg/kg mc. przez miesiąc nie powodowało śmierci, jednak wykazano kumulację leku w organizmie. Badania histologiczne wykazały zmiany ograniczone do wątroby (stłuszczenie) i nerek (zmiany martwicze, nacieki komórkowe) przy dawce 1 g/kg mc. u królików.
aktywność motoryczna jelita, ataksja, duszność, działanie kancerogenne, flora bakteryjna przewodu pokarmowego, kancerogeneza, martwica tkanek, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, nabłonek kanalików nerkowych, naciek komórkowy, niska toksyczność, obniżone napięcie mięśniowe, odruchy rogówkowe, opistotonus, pałeczki Gram-ujemne, skurcz mięśniowy, stłuszczenie wątroby, toksyczność ostra furazydyny, toksyczność ostra i przewlekła, zastój żylny, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Amikacin B.Braun 5 mg/ml
Amikacyna, aminoglikozyd półsyntetyczny pochodzący od kanamycyny (kod ATC: J01GB06), działa bakteriobójczo poprzez hamowanie syntezy białek na poziomie rybosomalnego RNA, co zakłóca translację w komórkach bakteryjnych. Kluczowym parametrem farmakokinetyczno-farmakodynamicznym (PK/PD) jest stosunek Cmax do MIC, gdzie efektywność terapeutyczna wymaga wartości 8:1 do 10:1. Amikacyna wykazuje efekt poantybiotykowy, umożliwiający wydłużenie odstępów między dawkami bez utraty skuteczności wobec większości Gram-ujemnych pałeczek. EUCAST definiuje wartości graniczne dla amikacyny przy dawce 15 mg/kg mc./dobę dożylnie: wrażliwość (S) ≤ 8 mg/l, oporność (R) > 16 mg/l, odnoszące się do Enterobacteriaceae, Pseudomonas, Acinetobacter i Staphylococcus. Oporność na amikacynę najczęściej wynika z enzymatycznej modyfikacji antybiotyku przez acetylotransferazy, fosfotransferazy lub nukleotydylotransferazy, kodowane plazmidowo, choć amikacyna jest oporna na wiele z tych enzymów, co czyni ją skuteczną wobec szczepów opornych na inne aminoglikozydy.
acetylotransferaza, Acinetobacter, antybiotyk aminoglikozydowy, efekt bakteriobójczy, efekt poantybiotykowy, Escherichia coli, fosfotransferaza, gronkowiec złocisty, inaktywacja enzymatyczna, kwas aminohydroksymasłowy, mechanizm działania, minimalne stężenie hamujące, mukowiscydoza, nukleotydylotransferaza, oporność bakterii, oporność krzyżowa, pałeczki Gram-ujemne, Pseudomonas aeruginosa, rybosomalne RNA, Staphylococcus aureus, terapia skojarzona, zakażenie układu moczowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – FURAGINUM SEMA 50 mg
Dane przedkliniczne dotyczące furazydyny wskazują na niski profil toksyczności ostrej, szczególnie po dożołądkowym podaniu, co jest istotne klinicznie, gdyż jest to droga podania stosowana u ludzi. Dawka maksymalna tolerowana wynosiła 2000 mg/kg mc., a dawka śmiertelna LD50 2813 mg/kg mc. u myszy. Objawy zatrucia obejmowały głównie symptomy neurologiczne, takie jak ataksja i drżenie mięśni, a także porażenie. Badania na królikach potwierdziły podobny obraz kliniczny. Potencjał kumulacyjny furazydyny wykazano przy dawkach 100 i 250 mg/kg mc. podawanych przez miesiąc, z wydalaniem około 250 mg/kg mc. na dobę, co stanowiło 12,5% dawki maksymalnej tolerowanej. Histologiczne zmiany dotyczyły głównie wątroby (stłuszczenie) i nerek (zmiany martwicze, nacieki komórkowe). Nie stwierdzono wpływu na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego ani na motorykę jelit, a wpływ na florę bakteryjną jelitową był minimalny i nieistotny klinicznie.
ataksja, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, drżenie mięśniowe, duszność, działanie przeciwbakteryjne, flora bakteryjna, Furagina, furazydyna, genotoksyczność, jelito cienkie, martwica tkanek, mięsień gładki, nabłonek kanalików nerkowych, naciek komórkowy, obniżone napięcie mięśniowe, obraz kliniczny, odruchy rogówkowe, opistotonus, pałeczki Gram-ujemne, rakotwórczość, stłuszczenie wątroby, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, zastój żylny, związek przeciwbakteryjny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gardimax medica lemon 5 mg + 1 mg
Gardimax Medica Lemon to preparat w formie tabletek do ssania, zawierający chloroheksydyny dichlorowodorek (5 mg) oraz lidokainy chlorowodorek (1 mg), stosowany w leczeniu schorzeń gardła i układu oddechowego (kod ATC: R02AA05). Lidokaina działa miejscowo znieczulająco poprzez blokadę kanałów sodowych w błonie neuronów, co hamuje depolaryzację i przewodzenie impulsów nerwowych bez wpływu na szybkość przewodzenia. Chloroheksydyna wykazuje szerokie działanie przeciwbakteryjne, łącząc się z fosfolipidami błon komórkowych bakterii i hamując enzymy bakteryjne, takie jak dehydrogenaza i ATP-aza, co prowadzi do zaburzenia przepuszczalności błony dla jonów potasu, nukleotydów i aminokwasów.
bakterie beztlenowe, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, blokowanie kanałów sodowych, Candida albicans, chloroheksydyny dichlorowodorek, działanie bakteriobójcze, działanie bakteriostatyczne, działanie bakteriostatyczne i bakteriobójcze, działanie przeciwbakteryjne, Enterobacteriaceae, Escherichia coli, impuls nerwowy, kandydoza, lek miejscowo znieczulający, lidokainy chlorowodorek, pałeczki Gram-ujemne, przepuszczalność błony komórkowej, Streptococcus mutans, Streptococcus salivarius, Streptococcus sanguis - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Multibiotic (5 mg + 10 mg + 0,833 mg)/g
Multibiotic w postaci maści (5 mg neomycyny siarczanu, 10 mg bacytracyny cynkowej oraz 0,833 mg polimyksyny B siarczanu na 1 g) jest preparatem antybiotykowym do stosowania miejscowego na skórę, wskazanym profilaktycznie do zapobiegania zakażeniom wtórnym w drobnych uszkodzeniach skóry, takich jak rany cięte, zadrapania, otarcia oraz oparzenia. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w terapii pierwotnych i wtórnych zakażeń bakteryjnych skóry, w tym zakażonych niewielkich ran, zakażeń bakteryjnych w oparzeniach oraz odmrożeniach. Preparat wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, obejmujące bakterie Gram-dodatnie (Staphylococcus spp., Streptococcus spp.) oraz Gram-ujemne (w tym Pseudomonas spp.), co jest szczególnie istotne w leczeniu trudnych zakażeń ran, zwłaszcza oparzeniowych.
bacytracyna cynkowa, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, działanie przeciwbakteryjne, gronkowiec, infekcja skórna, neomycyny siarczan, odmrożenie, oparzenie, paciorkowiec, pałeczki Gram-ujemne, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, polimyksyna B siarczan, preparat antybiotykowy, Pseudomonas, reakcja alergiczna, uszkodzenie skóry, zakażenie bakteryjne skóry, zakażona rana