trzeszczenia płucne

Trzeszczenia płucne (inaczej rzężenia drobno- lub grubobanieczkowe) to nieprawidłowe zjawiska osłuchowe, które pojawiają się, gdy powietrze przepływa przez wypełnione płynem pęcherzyki płucne lub drogi oddechowe. Powstają poprzez nagłe otwarcie uprzednio zamkniętych oskrzelików i pęcherzyków płucnych wypełnionych płynem, zapalnie zmienionym śluzem lub wysiękiem.

Trzeszczenia słyszane są głównie w fazie wdechu jako serie krótkich, nieciągłych, wysokotonowych dźwięków. W zależności od wielkości oskrzelików i ilości płynu, dzieli się je na drobnobanieczkowe (ciche, wysokotonowe) i grubobanieczkowe (głośniejsze, niższe tonalnie). W przeciwieństwie do świstów, trzeszczenia nie zmieniają swojej charakterystyki przy kaszlu, co jest ważną cechą różnicującą.

Występowanie trzeszczeń jest charakterystyczne dla schorzeń takich jak zapalenie płuc, obrzęk płuc, włóknienie płuc, rozstrzenie oskrzeli i wczesne stadium POCHP. Lokalizacja trzeszczeń, ich intensywność oraz moment występowania w cyklu oddechowym mają istotne znaczenie diagnostyczne, dlatego badanie osłuchowe płuc pozostaje fundamentalnym elementem oceny pacjenta z dolegliwościami ze strony układu oddechowego.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Niewydolność serca – Diagnostyka i diagnoza

Niewydolność serca (NS) to złożony zespół kliniczny charakteryzujący się upośledzeniem zdolności serca do pompowania krwi adekwatnie do potrzeb metabolicznych organizmu. Diagnostyka NS opiera się na kompleksowej ocenie klinicznej, obejmującej wywiad, badanie przedmiotowe oraz badania dodatkowe, gdyż nie istnieje pojedynczy test stanowiący złoty standard rozpoznania. Kluczowe są objawy takie jak duszność (w spoczynku, wysiłkowa, ortopnoe), obrzęki kończyn dolnych, zmęczenie oraz typowe cechy w badaniu przedmiotowym (np. trzeci ton serca, podwyższone ciśnienie w żyłach szyjnych, przemieszczenie uderzenia koniuszkowego). Diagnostyka laboratoryjna obejmuje m.in. morfologię, elektrolity, parametry nerek i wątroby, gospodarkę żelazową, TSH oraz peptydy natriuretyczne (BNP, NT-proBNP) z wartościami odcięcia: BNP <35 ng/L (przewlekła NS), <100 ng/L (ostra NS) oraz NT-proBNP <125 ng/L (przewlekła NS), <300 ng/L (ostra NS). Badania obrazowe, w tym RTG klatki piersiowej i EKG, wspomagają rozpoznanie, a echokardiografia stanowi złoty standard oceny struktury i funkcji serca, w tym frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF), pozwalając na klasyfikację NS na HFrEF (LVEF ≤40%), HFmrEF (41-49%) oraz HFpEF (≥50%).
badanie laboratoryjne, badanie przedmiotowe, biopsja mięśnia sercowego, cewnikowanie serca, diagnostyka różnicowa, duszność nocna, duszność wysiłkowa, echokardiografia, elektrokardiogram, frakcja wyrzutowa lewej komory, funkcja rozkurczowa, kardiomegalia, kardiomiopatia restrykcyjna, kardiomiopatia zapalna, klasyfikacja NYHA, linie Kerleya B, morfologia krwi obwodowej, niewydolność serca, niewydolność serca z obniżoną frakcją wyrzutową, niewydolność serca z zachowaną frakcją wyrzutową, NT-proBNP, obrzęk kończyn dolnych, ortopnoe, peptyd natriuretyczny, peptyd natriuretyczny typu B, próba wysiłkowa, rezonans magnetyczny serca, rtg klatki piersiowej, tomografia komputerowa, trzeci ton serca, trzeszczenia płucne, wysięk opłucnowy, zapalenie mięśnia sercowego, zastój w krążeniu płucnym, zatorowość płucna
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie płuc – Diagnostyka i diagnoza

Diagnostyka zapalenia płuc opiera się na kompleksowej ocenie klinicznej, badaniach obrazowych oraz laboratoryjnych. Kluczowe jest zebranie wywiadu i badanie fizykalne, w tym osłuchiwanie płuc w poszukiwaniu trzeszczeń i rzężeń. Podstawowym badaniem obrazowym jest zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej, które uwidacznia infiltraty miąższu płucnego i jest niezbędne do potwierdzenia rozpoznania zgodnie z wytycznymi IDSA/ATS. W przypadku cięższych lub opornych na leczenie postaci stosuje się tomografię komputerową, która pozwala na wykrycie powikłań, takich jak ropnie czy wysięk opłucnowy. Ultrasonografia płuc, szczególnie w rękach doświadczonych operatorów, może przewyższać radiografię pod względem dokładności, zwłaszcza w diagnostyce wysięku opłucnowego. Badania laboratoryjne obejmują morfologię krwi (podwyższona leukocytoza sugeruje infekcję bakteryjną), markery stanu zapalnego (CRP, prokalcytonina) oraz posiewy krwi i plwociny, które umożliwiają identyfikację patogenu i ocenę wrażliwości na antybiotyki. Testy molekularne PCR oraz testy antygenowe moczu (np. dla Streptococcus pneumoniae i Legionella pneumophila) wspomagają szybką diagnostykę etiologiczną. Ocena saturacji tlenem (pulsoksymetria) i gazometria tętnicza są niezbędne do oceny stopnia hipoksemii.
atypowe zapalenie płuc, badanie fizykalne, badanie PCR, barwienie metodą Grama, bronchoskopia, Chlamydophila pneumoniae, czynnik etiologiczny, gazometria tętnicza, Haemophilus influenzae, Legionella pneumophila, markery zapalne, morfologia krwi, mycoplasma pneumoniae, POChP, posiew krwi, pozaszpitalne zapalenie płuc, pulsoksymetria, respiratorowe zapalenie płuc, ropień płuca, rtg klatki piersiowej, skala CURB-65, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, szpitalne zapalenie płuc, TK klatki piersiowej, torakocenteza, trzeszczenia płucne, USG płuc, wysięk opłucnowy, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zatorowość płucna
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół ostrej niewydolności oddechowej – Objawy

Zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) to krytyczne schorzenie charakteryzujące się gwałtownym zapaleniem płuc i obrzękiem niekardiogennym, prowadzącym do upośledzenia wymiany gazowej i ciężkiej hipoksemii opornej na tlenoterapię. ARDS rozwija się zwykle w ciągu 24-48 godzin od czynnika wyzwalającego, z objawami takimi jak tachypnea (>20/min), tachykardia (>100/min), sinica, trzeszczenia w osłuchiwaniu oraz duszność. Patofizjologia obejmuje uszkodzenie pneumocytów typu II, utratę surfaktantu, przeciek płucny i burzę cytokinową (TNF-α, IL-1, IL-6), co prowadzi do obustronnych nacieków widocznych w RTG klatki piersiowej. Fazy choroby obejmują fazę wysiękową (7-10 dni) i ewentualną fazę włóknistą z trwałym uszkodzeniem płuc. ARDS często wymaga wentylacji mechanicznej przez 7-14 dni, z możliwymi powikłaniami jak odma opłucnowa czy zapalenie płuc związane z respiratorem. Śmiertelność szpitalna wynosi 30-40%, a w ciężkich przypadkach 46-60%, z czynnikami ryzyka takimi jak wiek >65 lat, niewydolność wielonarządowa, kwasica i sepsa.
bariera pęcherzykowo-włośniczkowa, burza cytokinowa, cytokina prozapalna, duszność, faza włóknista, faza wysiękowa, funkcja poznawcza, hipoksemia, makrofag pęcherzykowy, mięsień oddechowy, miopatia, nadciśnienie płucne, neuropatia, niekardiogenny obrzęk płuc, odma opłucnowa, pęcherzyk płucny, plwocina, płyn śródmiąższowy, prone positioning, przeciek płucny, rurka intubacyjna, sinica, splątanie, tachykardia, tachypnea, test 6-minutowego marszu, trzeszczenia płucne, wentylacja mechaniczna, włóknienie, wymiana gazowa, zapalenie płuc, zapalenie płuc związane z wentylacją mechaniczną, zespół niewydolności wielonarządowej, zespół ogólnoustrojowej odpowiedzi zapalnej, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół stresu pourazowego, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Przedawkowanie – Physioneal 35 Clear-Flex –

Przedawkowanie roztworu do dializy otrzewnowej Physioneal 35 Clear-Flex może prowadzić do poważnych zaburzeń homeostazy, w tym hiperwolemii, hipowolemii, zaburzeń elektrolitowych (najczęściej hipokaliemii) oraz hiperglikemii, szczególnie u pacjentów z cukrzycą. Objawy kliniczne obejmują obrzęki, duszność, wzrost ciśnienia tętniczego, tachykardię, zawroty głowy, osłabienie mięśniowe oraz wzmożone pragnienie i poliurię. Diagnostyka opiera się na badaniach biochemicznych krwi, w tym stężeniach elektrolitów i glukozy, oraz ocenie parametrów takich jak hematokryt, białko całkowite i objętość płynu zewnątrzkomórkowego. Szczególnie istotne jest monitorowanie stężeń glukozy w wariantach roztworu o wysokim stężeniu (22,7 mg/ml i 38,6 mg/ml).
chlorek potasu, ciśnienie tętnicze, ciśnienie żylne centralne, dializa otrzewnowa, duszność, glukozuria, hematokryt, hiperglikemia, hipertoniczny roztwór, hiperwolemia, hipokaliemia, hipotensja ortostatyczna, hipowolemia, homeostaza, insulina, kwasica metaboliczna, obrzęk obwodowy, płyn zewnątrzkomórkowy, polidypsja, poliuria, suplementacja potasu, tachykardia, trzeszczenia płucne, ultrafiltracja, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zapis EKG, zastój w krążeniu płucnym
Leksykon leków
Przedawkowanie – Physioneal 40 z glukozą 3,86 w/v 38,6 mg/ml –

Przedawkowanie roztworu do dializy otrzewnowej Physioneal 40, o osmolarności 483 mOsmol/l (glukoza 3,86%), może wywołać poważne zaburzenia metaboliczne i wodno-elektrolitowe, takie jak hiperwolemia, hipowolemia, hipokaliemia oraz hiperglikemia u pacjentów z cukrzycą. Objawy kliniczne obejmują obrzęki, wzrost masy ciała, duszność, spadek ciśnienia tętniczego, tachykardię, osłabienie mięśniowe, zaburzenia rytmu serca oraz wzrost stężenia glukozy we krwi. W przypadku hiperglikemii konieczne jest dostosowanie dawki insuliny, a w zaburzeniach elektrolitowych, zwłaszcza hipokaliemii, wskazana jest doustna lub dożylna suplementacja potasu, monitorowana na podstawie seryjnych pomiarów elektrolitów.
chlorek potasu, ciśnienie tętnicze, dializa otrzewnowa, duszność, elektrolity w surowicy, hiperglikemia, hiperwolemia, hipokaliemia, hipowolemia, homeostaza organizmu, obrzęk obwodowy, osmolarność, parametr hemodynamiczny, parestezja, poliuria, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do dializy otrzewnowej, roztwór hipertoniczny, suplementacja potasu, tachykardia, trzeszczenia płucne, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zapis EKG
Leksykon substancji czynnych
L-izoleucyna – Przedawkowanie

Izoleucyna, aminokwas egzogenny obecny w roztworach do żywienia pozajelitowego (np. Aminomel 10E i 12,5E zawierające odpowiednio 5,85 g/l i 7,31 g/l L-izoleucyny, Aminosteril N-Hepa 8% – 10,40 g/l, Vamin 18 Electrolyte-Free – 5,6 g/l), może ulec przedawkowaniu w wyniku nadmiernej dawki, zbyt szybkiego podania lub stosowania zbyt stężonych preparatów. Szczególnie narażeni są pacjenci z niewydolnością nerek, wątroby, wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów oraz zaburzeniami gospodarki elektrolitowej. Przedawkowanie prowadzi do zaburzeń metabolicznych, toksycznego działania na tkanki, a także do powikłań takich jak zakrzepowe zapalenie żył, hiperwolemia, kwasica metaboliczna, azotemia oraz zaburzenia elektrolitowe (hiperkaliemia, hiperkalcemia, hipermagnezemia).
aminoacyduria, aminokwas egzogenny, azotemia, badanie biochemiczne krwi, bilans płynów, dreszcze, hemodializa, hemoperfuzja, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipermagnezemia, hiperwolemia, hipoksemia, jonogram, kwasica metaboliczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, orthopnoe, ośrodek wymiotny, parestezje, patofizjologia, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, tachypnoe, trzeszczenia płucne, uderzenia gorąca, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zaburzenie rytmu serca, zakrzepowe zapalenie żył, zatrucie aminokwasami, żywienie pozajelitowe
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół ostrej niewydolności oddechowej – Objawy

Zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) to stan charakteryzujący się ostrym początkiem, rozlanym zapaleniem płuc oraz niekardiogennym obrzękiem pęcherzyków płucnych, prowadzącym do ciężkiej hipoksemii opornej na tlenoterapię. Patofizjologia obejmuje uszkodzenie bariery pęcherzykowo-włośniczkowej, aktywację makrofagów i neutrofili oraz tworzenie błon szklistych, co skutkuje upośledzeniem wymiany gazowej. ARDS rozwija się zwykle w ciągu 6-72 godzin od pierwotnego urazu lub infekcji, takich jak sepsa, zapalenie płuc czy aspiracja. Klasyfikacja ciężkości opiera się na stosunku PaO2/FiO2: łagodny (200-300 mmHg, śmiertelność 27-35%), umiarkowany (100-200 mmHg, śmiertelność 32-40%) oraz ciężki (<100 mmHg, śmiertelność 46-60%). W ciężkich przypadkach konieczna jest wentylacja mechaniczna, a śmiertelność pozostaje wysoka pomimo postępów terapeutycznych.
akwaporyny, aspiracja treści żołądkowej, badanie ultrasonograficzne, bariera pęcherzykowo-włośniczkowa, błony szkliste, ból opłucnowy, ciśnienie parcjalne tlenu, duszność, fibroblasty, frakcja wdychanego tlenu, hipoksemia, hipoksja, makrofagi pęcherzykowe, nabłonek pęcherzykowy, nadciśnienie płucne, neuropatia, niewydolność wielonarządowa, obrzęk płuc, odma opłucnowa, pienista plwocina, płyn w pęcherzykach płucnych, sepsa, sinica, tachykardia, trzeszczenia płucne, układ dopełniacza, uszkodzenie śródbłonka naczyń, wentylacja mechaniczna, włóknienie płuc, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół stresu pourazowego
Leksykon leków
Przedawkowanie – Abiraterone Pharmascience 500 mg

Przedawkowanie abirateronu octanu, przekraczające zalecaną dawkę 500 mg/dobę, stanowi poważne zagrożenie kliniczne wymagające natychmiastowego przerwania podawania leku oraz wdrożenia leczenia podtrzymującego funkcje życiowe. Kluczowe jest monitorowanie układu sercowo-naczyniowego, ze szczególnym uwzględnieniem zaburzeń rytmu serca wynikających z dyselektrolitemii, zwłaszcza hipokaliemii. Konieczne jest regularne oznaczanie stężenia potasu w surowicy oraz jego suplementacja w razie niedoborów, aby zapobiec powikłaniom kardiologicznym. Ponadto, należy systematycznie oceniać objawy zastoju płynów (obrzęki, duszność, trzeszczenia nad polami płucnymi) oraz monitorować funkcje wątroby poprzez badania biochemiczne (ALT, AST, ALP, bilirubina) i badania obrazowe w razie potrzeby.
bilirubina, bradyarytmia, dyselektrolitemia, enzymy wątrobowe, hipokaliemia, leczenie objawowe, niemiarowość serca, obrzęk obwodowy, octan abirateronu, parametry funkcji wątroby, powikłanie kardiologiczne, swoiste antidotum, tachyarytmia, trzeszczenia płucne, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie hepatocytów, zaburzenie gospodarki potasowej, zaburzenie gospodarki wodnej, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie rytmu serca, zastój płynów
Leksykon leków
Przedawkowanie – Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% (2:1) Fresenius (33,3 mg + 3 mg)/ml

Przedawkowanie roztworu do infuzji Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% (2:1) Fresenius, zawierającego w 1000 ml 33,3 g glukozy (36,63 g glukozy jednowodnej) oraz 3,0 g NaCl (51,3 mmol Na+ i 51,3 mmol Cl-), stanowi poważne zagrożenie kliniczne. Patomechanizm obejmuje przewodnienie, przeciążenie glukozą oraz przeciążenie sodem, co manifestuje się obrzękami, hiperglikemią, hipernatremią oraz powikłaniami takimi jak obrzęk płuc, niewydolność serca, śpiączka hiperosmolarna, kwasica metaboliczna, zaburzenia neurologiczne i ryzyko zakrzepicy. Objawy kliniczne obejmują m.in. duszność, trzeszczenia nad polami płucnymi, poliurię, pragnienie, suchość błon śluzowych oraz drażliwość.
bilans płynów, dializoterapia, diuretyk, drgawka, glikozuria, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hipernatremia, insulinoterapia, krwawienie śródczaszkowe, kwasica metaboliczna, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, odwodnienie hiperosmolarne, osmolarność osocza, parametr życiowy, poliuria, przeciążenie substancjami rozpuszczonymi, przekrwienie żylne, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka hiperosmolarna, suchość błon śluzowych, terapia nerkozastępcza, trzeszczenia płucne, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie świadomości, zaburzenie wymiany gazowej, zakrzepica