przeciążenie substancjami rozpuszczonymi
Przeciążenie substancjami rozpuszczonymi to stan, w którym dochodzi do nadmiernego nagromadzenia rozpuszczalnych substancji (najczęściej elektrolitów, glukozy, toksyn) w płynach ustrojowych. Prowadzi to do zaburzenia równowagi osmotycznej organizmu, co może powodować szereg poważnych następstw klinicznych.
W praktyce medycznej najczęstszymi przyczynami przeciążenia substancjami rozpuszczonymi są hiperglikemia w przebiegu cukrzycy, hipernatremia, hiperkalcemia oraz niewydolność nerek z zaburzeniem filtracji i wydalania rozpuszczalnych toksyn i metabolitów. Stan ten może również wystąpić jatrogennie, na przykład w wyniku zbyt szybkiej infuzji roztworów hipertonicznych.
Objawy kliniczne przeciążenia substancjami rozpuszczonymi zależą od rodzaju i stężenia nagromadzonej substancji oraz szybkości narastania zaburzeń. Typowo obejmują one objawy neurologiczne (od splątania po śpiączkę), zaburzenia hemodynamiczne, odwodnienie komórkowe oraz dysfunkcję narządów. Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych z oceną osmolalności osocza, stężeń elektrolitów i innych substancji rozpuszczonych.
Leczenie przeciążenia substancjami rozpuszczonymi jest ukierunkowane na identyfikację i eliminację przyczyny, przywrócenie prawidłowej osmolalności płynów ustrojowych oraz wspomaganie funkcji narządów. W ciężkich przypadkach może być konieczne zastosowanie technik nerkozastępczych, takich jak hemodializa czy hemofiltracja, w celu usunięcia nadmiaru substancji rozpuszczonych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% 1:1 Fresenius (25 mg + 4,5 mg)/ml
Produkt leczniczy Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% 1:1 Fresenius to roztwór do infuzji zawierający 25 g glukozy (w postaci glukozy jednowodnej 27,5 g) oraz 4,5 g sodu chlorku na 1000 ml, co odpowiada stężeniom jonów sodu (Na+) i chlorkowych (Cl-) po 76,9 mmol/l. Osmolarność roztworu wynosi 293 mOsmol/l, a pH mieści się w zakresie 3,5-6,5. Przedawkowanie może prowadzić do przewodnienia, przeciążenia substancjami rozpuszczonymi, hipernatremii, hiperglikemii oraz hiperosmolarności, co z kolei może skutkować poważnymi powikłaniami, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością serca, chorobami nerek, cukrzycą, zaburzeniami elektrolitowymi oraz u osób w podeszłym wieku. Objawy przedawkowania obejmują m.in. obrzęki, zastój w krążeniu płucnym, pobudzenie, drgawki, wielomocz, odwodnienie i zaburzenia świadomości.
diureza, dysfagia, gospodarka węglowodanowa, hemodializa, hiperglikemia, hipernatremia, hiperosmolarność osocza, hiperwolemia, leczenie diuretyczne, niewydolność krążenia, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, odwodnienie komórkowe, osmolarność, przeciążenie substancjami rozpuszczonymi, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka hiperglikemiczna, technika nerkozastępcza, zaburzenie elektrolitowe, zastój w krążeniu płucnym