kwas merkaptopurynowy
Kwas merkaptopurynowy (6-merkaptopuryna, 6-MP) to lek immunosupresyjny i przeciwnowotworowy z grupy antymetabolitów, stosowany głównie w leczeniu białaczek i chorób autoimmunologicznych. Jest analogiem puryny, który hamuje syntezę DNA i RNA, zaburzając proces podziału komórkowego.
Mechanizm działania kwasu merkaptopurynowego polega na blokowaniu syntezy puryn i inkorporacji fałszywych nukleotydów do łańcucha DNA, co prowadzi do zahamowania proliferacji komórek, szczególnie tych szybko dzielących się. Lek jest metabolizowany w organizmie przez enzym oksydazę ksantynową oraz metylotransferazę tiopurynową (TPMT).
W praktyce klinicznej kwas merkaptopurynowy stosowany jest w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej, przewlekłej białaczki szpikowej, a także w chorobach autoimmunologicznych takich jak nieswoiste zapalenia jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego). Lek podawany jest doustnie, a jego dawkowanie wymaga dostosowania do aktywności enzymu TPMT u pacjenta, ze względu na ryzyko toksyczności szpikowej.
Najczęstsze działania niepożądane obejmują mielosupresję (leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość), hepatotoksyczność, nudności, wymioty oraz zwiększoną podatność na infekcje. Konieczne jest regularne monitorowanie parametrów morfologii krwi oraz funkcji wątroby podczas terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Paracetamol Accord 500 mg
Paracetamol charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 30 minut do 2 godzin, co umożliwia szybki początek działania przeciwbólowego i przeciwgorączkowego. Objętość dystrybucji wynosi około 1 l/kg masy ciała, a wiązanie z białkami osocza jest znikome, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Metabolizm wątrobowy przebiega głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym (60%) i siarkowym (35%), z mniejszym udziałem oksydacji przez cytochrom P450 (3%), prowadzącej do powstania toksycznego metabolitu NAPQI, który jest unieczynniany przez glutation. U dzieci poniżej 12. roku życia dominuje sprzęganie z kwasem siarkowym, a glukuronidacja jest mniej wydajna, jednak całkowita eliminacja leku pozostaje porównywalna z dorosłymi.
acetaminofen, cysteina, cytochrom P450, faza eliminacji, glukuronid, glukuronidacja, glutation, kwas glukuronowy, kwas merkaptopurynowy, kwas siarkowy, lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, N-acetylo-p-benzochinoimina, NAPQI, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, paracetamol, przedawkowanie, siarczan, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza