kwas merkaptopurynowy

Kwas merkaptopurynowy (6-merkaptopuryna, 6-MP) to lek immunosupresyjny i przeciwnowotworowy z grupy antymetabolitów, stosowany głównie w leczeniu białaczek i chorób autoimmunologicznych. Jest analogiem puryny, który hamuje syntezę DNA i RNA, zaburzając proces podziału komórkowego.

Mechanizm działania kwasu merkaptopurynowego polega na blokowaniu syntezy puryn i inkorporacji fałszywych nukleotydów do łańcucha DNA, co prowadzi do zahamowania proliferacji komórek, szczególnie tych szybko dzielących się. Lek jest metabolizowany w organizmie przez enzym oksydazę ksantynową oraz metylotransferazę tiopurynową (TPMT).

W praktyce klinicznej kwas merkaptopurynowy stosowany jest w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej, przewlekłej białaczki szpikowej, a także w chorobach autoimmunologicznych takich jak nieswoiste zapalenia jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego). Lek podawany jest doustnie, a jego dawkowanie wymaga dostosowania do aktywności enzymu TPMT u pacjenta, ze względu na ryzyko toksyczności szpikowej.

Najczęstsze działania niepożądane obejmują mielosupresję (leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość), hepatotoksyczność, nudności, wymioty oraz zwiększoną podatność na infekcje. Konieczne jest regularne monitorowanie parametrów morfologii krwi oraz funkcji wątroby podczas terapii.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl