czynność wydzielnicza ślinianek

Czynność wydzielnicza ślinianek to proces produkcji i uwalniania śliny przez gruczoły ślinowe do jamy ustnej. Główne ślinianki to przyusznice, podżuchwowe i podjęzykowe, wraz z mniejszymi, rozproszonymi gruczołami, które łącznie wydzielają około 0,5-1,5 litra śliny dziennie. Wydzielanie śliny podlega kontroli autonomicznego układu nerwowego, gdzie stymulacja przywspółczulna zwiększa produkcję śliny wodnistej, a współczulna – gęstej i śluzowatej.

Ślina pełni kluczowe funkcje fizjologiczne – nawilża jamę ustną, ułatwia formowanie kęsa pokarmowego i jego przełykanie, rozpoczyna trawienie węglowodanów dzięki zawartości amylazy ślinowej, a także działa przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo. Zaburzenia czynności wydzielniczej ślinianek mogą manifestować się jako kserostomia (suchość jamy ustnej) lub nadmierne ślinienie (sialorrhea), co może znacząco wpływać na jakość życia pacjentów.

Ocena czynności wydzielniczej ślinianek stanowi istotny element diagnostyki chorób gruczołów ślinowych, w tym kamicy, chorób autoimmunologicznych (zespół Sjögrena), stanów zapalnych, zmian nowotworowych oraz efektów ubocznych farmakoterapii czy radioterapii okolicy głowy i szyi. Badania sialometryczne, obrazowe (sialografia, USG, MRI) oraz biopsje umożliwiają kompleksową ocenę funkcji wydzielniczej ślinianek i identyfikację patologii.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl