lek arytmogenny
Lek arytmogenny to substancja farmakologiczna, która może wywoływać lub nasilać zaburzenia rytmu serca. Działanie arytmogenne może występować jako działanie niepożądane leków stosowanych w terapii różnych schorzeń lub paradoksalnie nawet leków przeciwarytmicznych.
Mechanizmy arytmogennego działania leków są różnorodne i obejmują m.in.: wydłużenie odstępu QT, blokowanie kanałów jonowych, zaburzanie przewodnictwa, indukowanie zmian elektrolitowych czy wpływ na układ współczulny. Do najczęściej spotykanych leków o potencjale arytmogennym należą niektóre antybiotyki (np. makrolidy, fluorochinolony), leki przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne, przeciwhistaminowe oraz leki przeciwarytmiczne (szczególnie klasy IA, IC i III).
Czynnikami zwiększającymi ryzyko wystąpienia arytmii polekowych są: zaawansowany wiek, płeć żeńska, choroby serca, zaburzenia elektrolitowe (zwłaszcza hipokaliemia i hipomagnezemia), bradykardia, niewydolność nerek lub wątroby oraz interakcje lekowe. Szczególnie niebezpiecznym następstwem działania leków arytmogennych może być wystąpienie częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, który może prowadzić do migotania komór i nagłego zgonu sercowego.
W praktyce klinicznej istotna jest znajomość potencjału arytmogennego stosowanych leków, dokładny wywiad dotyczący chorób współistniejących oraz monitorowanie EKG u pacjentów z grupy ryzyka. W przypadku konieczności stosowania leków o znanym działaniu arytmogennym wskazana jest regularna kontrola elektrokardiograficzna oraz pomiar stężeń elektrolitów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fromilid 500 500 mg
Klarytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na makrolidy, wydłużeniem odstępu QT (wrodzonym lub nabytym), komorowymi zaburzeniami rytmu serca (w tym torsade de pointes), zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia) oraz u osób z ciężką niewydolnością wątroby współistniejącą z niewydolnością nerek. Ze względu na silne hamowanie izoenzymu CYP3A4, klarytromycyna wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do kumulacji leków i poważnych działań niepożądanych, w tym zagrażających życiu arytmii. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują jednoczesne stosowanie z astemizolem, cyzaprydem, domperydonem, pimozydem, terfenadyną, alkaloidami sporyszu, doustnym midazolamem, statynami metabolizowanymi przez CYP3A4 (lowastatyna, symwastatyna), kolchicyną, tikagrelorem, iwabradyną, ranolazyną oraz lomitapidem. Wymienione połączenia zwiększają ryzyko wydłużenia odstępu QT, arytmii, toksyczności leków oraz innych powikłań, takich jak rabdomioliza czy zatrucie sporyszem.
alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, benzodiazepina, bradykardia, cyklosporyna, cytochrom P450, częstoskurcz komorowy, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dihydroergotamina, doustny antykoagulant, ergotamina, fenytoina, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor reduktazy HMG-CoA, iwabradyna, karbamazepina, klarytromycyna, kolchicyna, komorowe zaburzenia rytmu serca, lek arytmogenny, lek przeciwdławicowy, lek przeciwpadaczkowy, lomitapid, lowastatyna, makrolid, midazolam, migotanie komór, miopatia, nadwrażliwość na antybiotyki, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, ostry zespół wieńcowy, przewlekła niewydolność serca, rabdomioliza, ranolazyna, reakcja anafilaktyczna, symwastatyna, takrolimus, tikagrelor, torsade de pointes, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zatrucie sporyszem - Leksykon leków
Interakcje leku – Oxytocin Grindeks 8,3 mcg/ml
Oksytocyna, stosowana w formie roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na skuteczność terapii oraz bezpieczeństwo pacjentek. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie oksytocyny z prostaglandynami i ich analogami (np. dinoproston, mizoprostol, karboprost), co może prowadzić do hiperstymulacji macicy i jest przeciwwskazane. Ponadto, oksytocyna może nasilać ryzyko arytmii, zwłaszcza torsades de pointes, przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT (amiodaron, sotalol, haloperidol, moksifloksacyna), co wymaga unikania takiego połączenia u pacjentek z dodatkowymi czynnikami ryzyka. Wziewne środki znieczulające (cyklopropan, halotan, sewofluran, desfluran) mogą osłabiać działanie uterotoniczne oksytocyny i zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca, co wymaga monitorowania czynności macicy i dostosowania dawki leku.
działanie uterotoniczne, działanie wazopresyjne, hiperstymulacja macicy, lek arytmogenny, leki wazokonstrykcyjne, leki wydłużające odstęp QT, lidokaina z adrenaliną, oksytocyna, prostaglandyny, skurcz macicy, sympatykomimetyki, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, wziewne środki znieczulające, zaburzenia rytmu serca, znieczulenie krzyżowe