leki wydłużające odstęp QT
Leki wydłużające odstęp QT to grupa substancji farmakologicznych, które wpływają na elektrofizjologię serca, powodując wydłużenie czasu repolaryzacji komórek mięśnia sercowego. Efekt ten widoczny jest w elektrokardiogramie jako wydłużenie odstępu QT, co może predysponować do rozwoju groźnych dla życia zaburzeń rytmu serca, w szczególności torsade de pointes (TdP).
Do najczęściej stosowanych grup leków wydłużających odstęp QT należą: niektóre leki przeciwarytmiczne (szczególnie klasy IA i III, np. amiodaron, sotalol), leki przeciwpsychotyczne (np. haloperidol, olanzapina), niektóre antybiotyki (głównie makrolidy i fluorochinolony), przeciwgrzybicze (np. flukonazol), przeciwhistaminowe drugiej generacji oraz wybrane leki przeciwdepresyjne i przeciwwymiotne.
Ryzyko wystąpienia proarytmicznego działania tych leków wzrasta znacząco w przypadku współistnienia innych czynników ryzyka, takich jak: hipokaliemia, hipomagnezemia, bradykardia, niewydolność serca, płeć żeńska, podeszły wiek, genetyczna predyspozycja, współistniejąca choroba wątroby lub nerek oraz polipragmazja. Szczególnie niebezpieczne jest stosowanie dwóch lub więcej leków wydłużających odstęp QT jednocześnie.
Przed włączeniem terapii lekiem z tej grupy należy wykonać badanie EKG w celu oceny wyjściowej długości odstępu QT, monitorować elektrolity oraz unikać interakcji lekowych. W przypadku wydłużenia skorygowanego odstępu QT (QTc) powyżej 500 ms lub jego wzrostu o ponad 60 ms w stosunku do wartości wyjściowej należy rozważyć modyfikację leczenia ze względu na znacznie zwiększone ryzyko arytmii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Elicea Q-Tab 10 mg
Lek Elicea Q-Tab zawierający escytalopram w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg, w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na escytalopram lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, której zawartość waha się od 58,935 mg (5 mg) do 235,74 mg (20 mg). Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), zarówno nieselektywnymi, nieodwracalnymi, jak i odwracalnymi inhibitorami MAO-A (np. moklobemid) oraz odwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. linezolid), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Ponadto, escytalopram jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznanym lub wrodzonym zespołem wydłużonego odstępu QT oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT, co może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca.
bradykardia, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, cukrzyca, drżenie mięśniowe, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, hipertermia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitory MAO-A, inhibitory monoaminooksydazy, jaskra z zamkniętym kątem, klirens kreatyniny, kontrola glikemii, laktoza jednowodna, leki wydłużające odstęp QT, linezolid, moklobemid, niedobór laktazy, nieselektywne inhibitory MAO, nietolerancja laktozy, niewyrównana niewydolność serca, padaczka, próg drgawkowy, szczawian escytalopramu, zaburzenia drgawkowe, zaburzenia elektrolitowe, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy, zespół wydłużonego odstępu QT - Leksykon leków
Interakcje leku – Oxytocin Grindeks 8,3 mcg/ml
Oksytocyna, stosowana w formie roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na skuteczność terapii oraz bezpieczeństwo pacjentek. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie oksytocyny z prostaglandynami i ich analogami (np. dinoproston, mizoprostol, karboprost), co może prowadzić do hiperstymulacji macicy i jest przeciwwskazane. Ponadto, oksytocyna może nasilać ryzyko arytmii, zwłaszcza torsades de pointes, przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT (amiodaron, sotalol, haloperidol, moksifloksacyna), co wymaga unikania takiego połączenia u pacjentek z dodatkowymi czynnikami ryzyka. Wziewne środki znieczulające (cyklopropan, halotan, sewofluran, desfluran) mogą osłabiać działanie uterotoniczne oksytocyny i zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca, co wymaga monitorowania czynności macicy i dostosowania dawki leku.
działanie uterotoniczne, działanie wazopresyjne, hiperstymulacja macicy, lek arytmogenny, leki wazokonstrykcyjne, leki wydłużające odstęp QT, lidokaina z adrenaliną, oksytocyna, prostaglandyny, skurcz macicy, sympatykomimetyki, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, wziewne środki znieczulające, zaburzenia rytmu serca, znieczulenie krzyżowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Symescital 5 mg
Escytalopram w preparacie Symescital (dawki 5 mg i 10 mg) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub inne składniki leku oraz u osób leczonych nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego objawiającego się pobudzeniem psychoruchowym, drżeniem mięśniowym i hipertermią. Również kojarzenie escytalopramu z odwracalnymi inhibitorami MAO-A (np. moklobemid) lub linezolidem jest przeciwwskazane z powodu podobnego ryzyka. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także rozpoznany lub wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT, gdyż lek może nasilać ryzyko groźnych arytmii komorowych, w tym torsade de pointes. Jednoczesne stosowanie escytalopramu z innymi lekami wydłużającymi QT (np. lekami przeciwarytmicznymi klasy IA i III, niektórymi przeciwpsychotykami, makrolidami, fluorochinolonami) jest również zabronione ze względu na efekt addytywny i synergistyczny.
antybiotyk, autonomiczny układ nerwowy, drżenie mięśniowe, działanie serotoninergiczne, escytalopram, hipertermia, inhibitor MAO-A, inhibitor monoaminooksydazy, klirens kreatyniny, leczenie skojarzone, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, leki wydłużające odstęp QT, linezolid, mania, moklobemid, nadwrażliwość na escytalopram, padaczka, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, Symescital, torsade de pointes, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zespół serotoninowy, zespół wydłużonego odstępu QT - Leksykon leków
Przedawkowanie – Mozarin Swift 10 mg
Przedawkowanie escytalopramu, substancji czynnej Mozarin Swift, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, choć większość przypadków przedawkowania samego escytalopramu przebiega z łagodnymi objawami lub bezobjawowo. Dawki od 400 do 800 mg escytalopramu zwykle nie wywołują ciężkich objawów toksycznych, podczas gdy dawki terapeutyczne wynoszą 10-20 mg/dobę. Objawy przedawkowania dotyczą głównie ośrodkowego układu nerwowego (zawroty głowy, drżenia, pobudzenie psychoruchowe, rzadko zespół serotoninowy, drgawki i śpiączka przy dawkach >800 mg), układu pokarmowego (nudności, wymioty) oraz układu sercowo-naczyniowego (niedociśnienie tętnicze, tachykardia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca). Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia i hiponatremia, wymagające monitorowania i korekcji.
arytmia komorowa, bradyarytmia, drgawki, drżenie, escytalopram, hipokaliemia, hiponatremia, leki serotoninergiczne, leki wydłużające odstęp QT, niedociśnienie tętnicze, nudności, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, substancja czynna, tachykardia, torsade de pointes, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olamide
Metoklopramid (Olamide 10 mg) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, zwłaszcza objawów pozapiramidowych, które najczęściej pojawiają się u dzieci i młodzieży oraz po podaniu dużych dawek. Objawy te mogą wystąpić nawet po jednorazowej dawce i wymagają natychmiastowego odstawienia leku oraz ewentualnego leczenia objawowego (benzodiazepiny u dzieci, leki przeciwparkinsonowskie o działaniu antycholinergicznym u dorosłych). Długotrwałe stosowanie powyżej 3 miesięcy może prowadzić do dyskinezy późnej, szczególnie u osób starszych, co wymaga przerwania terapii. Zgłaszano również przypadki złośliwego zespołu neuroleptycznego, methemoglobinemii oraz poważnych zaburzeń układu krążenia, takich jak zapaść krążeniowa, ciężka bradykardia, zatrzymanie akcji serca i wydłużenie odstępu QT, zwłaszcza przy podaniu dożylnym.
akatyzja, błękit metylenowy, bolus dożylny, bradykardia, choroba Parkinsona, dyskineza późna, leki wydłużające odstęp QT, methemoglobinemia, metoklopramid, niedobór laktazy, niedobór reduktazy NADH cytochromu b5, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, odstęp między dawkami, przerwanie stosowania leku, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia przewodzenia serca, zaburzenia równowagi elektrolitowej, zapaść krążeniowa, zatrzymanie akcji serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Elicea 10 mg
Lek Elicea (escytalopram) dostępny jest w dawkach 5 mg, 10 mg oraz 20 mg w formie tabletek powlekanych, zawierających odpowiednio 51,3 mg, 102,6 mg i 205,3 mg laktozy. Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania jest nadwrażliwość na escytalopram lub substancje pomocnicze, w tym nietolerancja laktozy. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO, odwracalnymi inhibitorami MAO-A (np. moklobemid) oraz odwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. linezolid), ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, objawiającego się pobudzeniem, drżeniem i hipertermią.
arytmia, drżenie, EKG, escytalopram, farmakoterapia, hipertermia, inhibitory MAO, laktoza, leki wydłużające odstęp QT, linezolid, moklobemid, nadwrażliwość, nietolerancja laktozy, pobudzenie, tabletka powlekana, wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT, wydłużenie odstępu QT, wywiad kardiologiczny, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pralex 10 mg
Pralex, zawierający escytalopram w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze preparatu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), zarówno nieselektywnymi, nieodwracalnymi, jak i odwracalnymi inhibitorami MAO-A (np. moklobemid) oraz odwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. linezolid), ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Escytalopram może wydłużać odstęp QT w EKG, co stanowi przeciwwskazanie u pacjentów z wrodzonym zespołem długiego QT, istniejącym wydłużeniem QT oraz u osób przyjmujących inne leki wydłużające QT, ze względu na ryzyko groźnych arytmii, w tym torsade de pointes.
działanie serotoninergiczne, escytalopram, hiponatremia, inhibitory CYP2C19, inhibitory MAO, leki przeciwkrzepliwe, leki przeciwpłytkowe, leki wydłużające odstęp QT, linezolid, moklobemid, nadwrażliwość, nieselektywne inhibitory MAO, niewydolność serca, odwracalne inhibitory MAO-A, płytki krwi, próg drgawkowy, SSRI, torsade de pointes, tramadol, trazodon, tryptany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia rytmu serca, zespół długiego QT, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Haloperidol WZF 5 mg/ml
Haloperidol WZF w roztworze do wstrzykiwań (5 mg/ml) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na haloperydol lub substancje pomocnicze, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym anafilaksji. Ze względu na mechanizm blokady receptorów dopaminergicznych, lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u chorych w stanie śpiączki, z depresją ośrodkowego układu nerwowego, chorobą Parkinsona, otępieniem z ciałami Lewy’ego oraz postępującym porażeniem nadjądrowym, gdyż może nasilać objawy neurologiczne i prowadzić do poważnych powikłań. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby, nerek, endokrynologicznymi oraz u osób w podeszłym wieku, gdzie ryzyko działań niepożądanych jest zwiększone.
choroba Parkinsona, częstoskurcz komorowy, depresja OUN, działanie niepożądane, haloperydol, hipokaliemia, leki wydłużające odstęp QT, niewydolność serca, objawy parkinsonowskie, objawy pozapiramidowe, otępienie z ciałami Lewy’ego, porażenie nadjądrowe, reakcja anafilaktyczna, receptor dopaminergiczny, roztwór do wstrzykiwań, śpiączka, torsade de pointes, układ przewodzący serca, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu komorowego, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół długiego QT - Leksykon leków
Przedawkowanie – Escipram 10 mg
Przedawkowanie escytalopramu, choć rzadko prowadzi do ciężkich objawów klinicznych przy dawkach 400-800 mg, stanowi poważne zagrożenie, zwłaszcza w kontekście współistniejącego przyjmowania innych leków lub chorób współistniejących. Dominujące objawy dotyczą ośrodkowego układu nerwowego (zawroty głowy, drżenie, pobudzenie, rzadko zespół serotoninowy, drgawki i śpiączka), przewodu pokarmowego (nudności, wymioty), układu sercowo-naczyniowego (niedociśnienie tętnicze, częstoskurcz, wydłużenie QT, niemiarowość) oraz gospodarki wodno-elektrolitowej (hipokaliemia, hiponatremia). Szczególnie narażone na powikłania są grupy pacjentów z zastoinową niewydolnością serca, bradyarytmią, stosujących leki wydłużające odstęp QT oraz z zaburzeniami metabolizmu, zwłaszcza niewydolnością wątroby.
bradyarytmia, częstoskurcz, drgawki, drżenie, duszność, działanie proarytmiczne, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipokaliemia, hiponatremia, hipotonia, interwencja medyczna, lek przeciwdrgawkowy, lek wazopresyjny, leki wydłużające odstęp QT, monitorowanie EKG, niedociśnienie tętnicze, niemiarowość, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, płynoterapia, pobudzenie, przedawkowanie escytalopramu, przewód pokarmowy, toksyczność escytalopramu, układ sercowo-naczyniowy, węgiel aktywny, wydłużenie odcinka QT, zaburzenia elektrolitowe, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mozarin 10 mg
Przed rozpoczęciem terapii lekiem Mozarin, zawierającym escytalopram w dawkach 10 mg, 15 mg oraz 20 mg, kluczowe jest wykluczenie przeciwwskazań, które mogą zagrażać bezpieczeństwu pacjenta. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na escytalopram lub substancje pomocnicze. Ponadto, jednoczesne stosowanie Mozarinu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) – zarówno nieselektywnymi, nieodwracalnymi, jak i odwracalnymi inhibitorami MAO-A (np. moklobemid) oraz linezolidem – jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko rozwoju zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. pobudzeniem, drżeniami mięśniowymi i hipertermią. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania kardiologiczne, takie jak rozpoznane wydłużenie odstępu QT lub wrodzony zespół wydłużonego QT, a także leczenie skojarzone z innymi lekami wydłużającymi QT, co znacząco zwiększa ryzyko groźnych arytmii.
drżenie mięśniowe, escytalopram, fluorochinolon, hipertermia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor MAO-A, inhibitor monoaminooksydazy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, leki wydłużające odstęp QT, linezolid, makrolid, moklobemid, nadwrażliwość na escytalopram, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, nieselektywny inhibitor MAO, niewyrównana niewydolność serca, tabletka powlekana, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wrodzony zespół długiego QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Lerivon 10 mg
Mianseryna, substancja czynna produktu Lerivon, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Spożywanie alkoholu podczas terapii jest przeciwwskazane ze względu na nasilenie depresyjnego działania na ośrodkowy układ nerwowy, prowadzące do nadmiernej sedacji i zaburzeń koordynacji. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie mianseryny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), takimi jak moklobemid, tranylcypromina czy linezolid, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego i reakcji hipertensyjnej; konieczne jest zachowanie co najmniej 2-tygodniowego odstępu między terapiami. Leki przeciwnadciśnieniowe (betanidyna, klonidyna, metyldopa, guanetydyna, propranolol) nie wykazują istotnych interakcji, jednak zaleca się monitorowanie ciśnienia tętniczego. Induktory CYP3A4, takie jak fenytoina i karbamazepina, mogą obniżać stężenie mianseryny w osoczu, co wymaga rozważenia modyfikacji dawki.
ciśnienie tętnicze, czas protrombinowy, działania niepożądane, farmakokinetyka, farmakolog kliniczny, induktory CYP3A4, inhibitory MAO, interakcje lekowe, koordynacja psychoruchowa, lek przeciwzakrzepowy, leki przeciwnadciśnieniowe, leki przeciwpadaczkowe, leki wydłużające odstęp QT, mianseryna, ośrodkowy układ nerwowy, parametry krzepnięcia, pochodne kumaryny, reakcja hipertensyjna, sedacja, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lexapro 10 mg
Lexapro w dawce 10 mg escytalopramu (w postaci szczawianu) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na escytalopram lub substancje pomocnicze preparatu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO oraz odwracalnymi inhibitorami MAO-A (np. moklobemid) i odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO, linezolidem, ze względu na ryzyko rozwoju zespołu serotoninowego. Zespół ten objawia się pobudzeniem, drżeniem, hipertermią i innymi potencjalnie zagrażającymi życiu objawami. Ponadto, Lexapro jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznanym lub wrodzonym wydłużeniem odstępu QT w EKG oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających QT, co zwiększa ryzyko groźnych arytmii, w tym torsade de pointes.
drżenia mięśniowe, escytalopram, hipertermia, inhibitory monoaminooksydazy, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, leki wydłużające odstęp QT, linezolid, moklobemid, nadwrażliwość, nieselektywne inhibitory monoaminooksydazy, nieselektywny inhibitor MAO, odwracalne inhibitory MAO-A, pobudzenie psychoruchowe, sztywność mięśniowa, torsade de pointes, wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia świadomości, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Amantix 100 mg
Produkt leczniczy AMANTIX zawiera siarczan amantadyny w dawce 100 mg w postaci tabletek powlekanych i posiada liczne przeciwwskazania, które wykluczają jego stosowanie u pacjentów z nadwrażliwością na amantadynę lub składniki pomocnicze, w tym barwnik żółcień pomarańczową (E 110). Bezwzględnym przeciwwskazaniem są poważne schorzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak ciężka zastoinowa niewydolność serca w IV stopniu klasyfikacji NYHA, kardiomiopatia oraz zapalenie mięśnia sercowego. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z zaburzeniami przewodnictwa przedsionkowo-komorowego (blok II i III stopnia), bradykardią poniżej 55 uderzeń na minutę, wydłużonym odstępem QT (Bazett QTc > 420 ms) lub obecnością fal U w EKG, a także u osób z wrodzonym zespołem wydłużonego QT i ciężkimi komorowymi zaburzeniami rytmu, w tym torsade de pointes w wywiadzie. Hipokaliemia i hipomagnezemia stanowią dodatkowe przeciwwskazania ze względu na zwiększone ryzyko arytmii.
arytmia, badanie EKG, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, ciąża, działanie proarytmiczne, hipokaliemia, hipomagnezemia, kardiomiopatia, karmienie piersią, klasyfikacja NYHA, komorowe zaburzenia rytmu serca, leki wydłużające odstęp QT, miokardium, nadwrażliwość, siarczan amantadyny, torsade de pointes, wydłużony odstęp QT, zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, zapalenie mięśnia serca, zastoinowa niewydolność serca, zespół wydłużonego odstępu QT, żółcień pomarańczowa