nieselektywne inhibitory MAO
Nieselektywne inhibitory monoaminooksydazy (MAO) stanowią grupę leków psychotropowych, które blokują aktywność enzymów MAO-A i MAO-B. Enzymy te odpowiadają za rozkład neurotransmiterów, takich jak serotonina, noradrenalina i dopamina w ośrodkowym układzie nerwowym, co powoduje zwiększenie ich stężenia w synapsach.
Do nieselektywnych inhibitorów MAO zaliczamy m.in. fenelzynę, tranylcyprominę i izokarboksazyd. Leki te znalazły zastosowanie w leczeniu depresji opornej na inne metody farmakoterapii, szczególnie depresji atypowej, ze względu na ich silne działanie przeciwdepresyjne. W przeciwieństwie do nowszych, selektywnych inhibitorów MAO, blokują one oba typy enzymu, co zwiększa ich skuteczność, ale również ryzyko działań niepożądanych.
Stosowanie nieselektywnych inhibitorów MAO wiąże się z istotnym ryzykiem interakcji z wieloma lekami oraz niektórymi pokarmami zawierającymi tyraminę. Interakcje te mogą prowadzić do przełomu nadciśnieniowego (tzw. „cheese effect”), zespołu serotoninowego lub innych poważnych powikłań. Z tego powodu pacjenci stosujący te leki muszą przestrzegać ścisłej diety i unikać równoczesnego przyjmowania innych leków psychotropowych, szczególnie selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI).
Ze względu na profil bezpieczeństwa, nieselektywne inhibitory MAO są obecnie stosowane rzadziej, głównie jako leki trzeciego rzutu, ustępując miejsca nowszym generacjom leków przeciwdepresyjnych o lepszym profilu bezpieczeństwa. Niemniej jednak, pozostają cenną opcją terapeutyczną w przypadkach opornych na standardowe leczenie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Elicea Q-Tab 10 mg
Lek Elicea Q-Tab zawierający escytalopram w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg, w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na escytalopram lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, której zawartość waha się od 58,935 mg (5 mg) do 235,74 mg (20 mg). Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), zarówno nieselektywnymi, nieodwracalnymi, jak i odwracalnymi inhibitorami MAO-A (np. moklobemid) oraz odwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. linezolid), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Ponadto, escytalopram jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznanym lub wrodzonym zespołem wydłużonego odstępu QT oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT, co może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca.
bradykardia, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, cukrzyca, drżenie mięśniowe, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, hipertermia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitory MAO-A, inhibitory monoaminooksydazy, jaskra z zamkniętym kątem, klirens kreatyniny, kontrola glikemii, laktoza jednowodna, leki wydłużające odstęp QT, linezolid, moklobemid, niedobór laktazy, nieselektywne inhibitory MAO, nietolerancja laktozy, niewyrównana niewydolność serca, padaczka, próg drgawkowy, szczawian escytalopramu, zaburzenia drgawkowe, zaburzenia elektrolitowe, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy, zespół wydłużonego odstępu QT - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Aurex 20 20 mg
Przy przepisywaniu cytalopramu (Aurex 20) kluczowe jest uwzględnienie przeciwwskazań, które wykluczają jego stosowanie. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na bromowodorek cytalopramu lub substancje pomocnicze, w tym 23 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co ma znaczenie u osób z nietolerancją laktozy. Nie wolno łączyć cytalopramu z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), zarówno nieselektywnymi, jak i selektywnymi (np. selegilina >10 mg/dobę), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Należy przestrzegać okresów karencji: minimum 14 dni po zakończeniu stosowania nieodwracalnych IMAO przed rozpoczęciem cytalopramu oraz 7 dni po odstawieniu cytalopramu przed rozpoczęciem IMAO. Szczególną ostrożność wymaga kojarzenie z linezolidem, które jest przeciwwskazane bez możliwości ścisłego monitorowania ciśnienia tętniczego.
antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, bromowodorek, cytalopram, fluorochinolon, inhibitory monoaminooksydazy, interakcja serotoninergiczna, laktoza jednowodna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, makrolid, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nieodwracalne inhibitory MAO, nieselektywne inhibitory MAO, nietolerancja galaktozy, odwracalne inhibitory MAO, selegilina, torsade de pointes, wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie przewodnictwa sercowego, zespół długiego QT, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pralex 10 mg
Pralex, zawierający escytalopram w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze preparatu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), zarówno nieselektywnymi, nieodwracalnymi, jak i odwracalnymi inhibitorami MAO-A (np. moklobemid) oraz odwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. linezolid), ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Escytalopram może wydłużać odstęp QT w EKG, co stanowi przeciwwskazanie u pacjentów z wrodzonym zespołem długiego QT, istniejącym wydłużeniem QT oraz u osób przyjmujących inne leki wydłużające QT, ze względu na ryzyko groźnych arytmii, w tym torsade de pointes.
działanie serotoninergiczne, escytalopram, hiponatremia, inhibitory CYP2C19, inhibitory MAO, leki przeciwkrzepliwe, leki przeciwpłytkowe, leki wydłużające odstęp QT, linezolid, moklobemid, nadwrażliwość, nieselektywne inhibitory MAO, niewydolność serca, odwracalne inhibitory MAO-A, płytki krwi, próg drgawkowy, SSRI, torsade de pointes, tramadol, trazodon, tryptany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia rytmu serca, zespół długiego QT, zespół serotoninowy