neuroblast
Neuroblast to niedojrzała komórka prekursorowa układu nerwowego, powstająca w procesie neurulacji podczas rozwoju embrionalnego. Komórki te charakteryzują się zdolnością do proliferacji, migracji oraz różnicowania się w neurony i komórki glejowe, stanowiące podstawowe elementy strukturalne układu nerwowego.
W rozwoju embrionalnym neuroblasty powstają z neuroektodermy, a następnie migrują do miejsc docelowych, gdzie podlegają dalszemu różnicowaniu. U człowieka intensywna neurogeneza zachodzi głównie w okresie prenatalnym, jednak w niektórych obszarach mózgu, takich jak zakręt zębaty hipokampa czy strefa podkomorowa, neuroblasty pozostają aktywne również po urodzeniu, umożliwiając ograniczoną neurogenezę u dorosłych.
W kontekście klinicznym termin „neuroblast” jest istotny w diagnostyce i leczeniu neuroblastoma – złośliwego nowotworu dziecięcego wywodzącego się z pierwotnych komórek nerwowych. Neuroblastoma najczęściej rozwija się w tkankach nadnerczy lub zwojach nerwowych układu współczulnego i stanowi jeden z najczęstszych guzów litych wieku dziecięcego.
Badania nad neuroblastami mają również znaczenie w medycynie regeneracyjnej i terapiach komórkowych, gdzie potencjalne wykorzystanie komórek macierzystych do generowania nowych neuronów mogłoby znaleźć zastosowanie w leczeniu chorób neurodegeneracyjnych czy urazów układu nerwowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Neuroblastoma – Zapobieganie i profilaktyka
Neuroblastoma jest najczęstszym pozaczaszkowym guzem litym u dzieci, stanowiąc około 10% zgonów z powodu nowotworów pediatrycznych, głównie diagnozowanym do 2. roku życia. Etiologia opiera się na losowych mutacjach DNA w komórkach pochodzących z grzebienia nerwowego, bez znanych modyfikowalnych czynników ryzyka środowiskowego czy stylu życia. Profilaktyka pierwotna jest ograniczona, jednak suplementacja kwasem foliowym i witaminami w ciąży może zmniejszyć ryzyko neuroblastomy o 30-40%. Karmienie piersią przez 3-13 miesięcy oraz unikanie ekspozycji na pestycydy i dym tytoniowy w ciąży również wykazują potencjalne korzyści. Chemioprewencja z wykorzystaniem difluorometylornityny (DFMO), inhibitora dekarboksylazy ornityny, wykazuje obiecujące wyniki w zapobieganiu nawrotom u pacjentów z neuroblastomą wysokiego ryzyka, z dawką bezpieczną ustaloną na 1500 mg/m² i redukcją ryzyka progresji lub śmierci o 52%. DFMO cechuje się minimalnym profilem działań niepożądanych, głównie wysypkami i łamliwością włosów.
chemioprewencja, czynnik wzrostu nerwów, dekarboksylaza ornityny, difluorometylornityna, eflornithine, grzebień nerwowy, guz lity pozaczaszkowy, karmienie piersią, komórki macierzyste, kurkumina, kwas foliowy, kwas retinowy, leczenie podtrzymujące, neuroblast, neuroblastoma, onkogen MYCN, poradnictwo genetyczne, przeżycie wolne od zdarzeń, resweratrol - Leksykon chorób i schorzeń
Neuroblastoma – Patofizjologia i mechanizm
Neuroblastoma to złośliwy nowotwór wywodzący się z komórek grzebienia nerwowego obwodowego układu współczulnego, stanowiący około 8% nowotworów złośliwych u dzieci. Rokowanie zależy od stopnia zróżnicowania guza, z gorszymi wynikami u pacjentów z prymitywnymi formami. Genetycznie neuroblastoma dzieli się na grupy z niemal diploidalną (45%) i triploidalną (55%) zawartością DNA. Amplifikacja onkogenu MYCN, obecna u 20-25% pacjentów, koreluje z agresywnym przebiegiem choroby. Mutacje aktywujące kinazę ALK oraz mutacje linii zarodkowej genu PHOX2B są kluczowymi czynnikami patogenezy, szczególnie w rodzinnych przypadkach. Najczęstsze aberracje genetyczne to zysk chromosomu 17q (≥80% przypadków), delecje 1p36 (25-35%) i 11q, które wiążą się z gorszym rokowaniem i zaawansowanym stadium choroby. Epigenetyczne zmiany, w tym hipometylacja genów takich jak CCND1, oraz dysregulacja niekodujących RNA (np. miR-137, miR-152, miR-495) odgrywają istotną rolę w patogenezie i różnicowaniu neuroblastoma.
aberracja chromosomowa, angiogeneza, białko p53, chromotripsja, cytokiny, czynnik wzrostu nerwów, delecja 11q, edycja genów, embriogeneza, EZH2, grzebień nerwowy, guz pozaczaszkowy, heterogenność kliniczna, hipermetylacja, hipometylacja, immunoterapia nowotworów, kinaza chłoniaka anaplastycznego, kinaza tyrozynowa, komórki macierzyste nowotworowe, kwas retinowy, metylacja DNA, metylacja histonów, miRNA, neuroblast, neuroblastoma, niekodujące RNA, PHOX2B, receptor CXCR4, rokowanie, sekwencjonowanie DNA, TGF-β, transformacja nabłonkowo-mezenchymalna, układ nerwowy współczulny - Leksykon substancji czynnych
Benfotiamina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Benfotiamina, lipofilowa pochodna tiaminy (witamina B1), charakteryzuje się wyższą biodostępnością niż rozpuszczalne w wodzie sole tiaminy. Badania toksyczności ostrej na modelach zwierzęcych wykazały bardzo niską toksyczność, z dawkami LD50 wynoszącymi 15 g/kg (doustnie), 2,2 g/kg (dożylnie) oraz 1,8 g/kg (dootrzewnowo) u myszy. Wysokie dawki tiaminy i benfotiaminy mogą indukować bradykardię oraz blokadę zwojów wegetatywnych i płytek ruchowych mięśni. W badaniach toksyczności przewlekłej, podawanie benfotiaminy w dawkach do 100 mg/kg masy ciała nie wywołało zmian histopatologicznych ani objawów niepożądanych u królików, myszy i szczurów, a także nie stwierdzono negatywnego wpływu na reprodukcję przez trzy generacje zwierząt. Dane genotoksyczności i rakotwórczości nie wskazują na istotne ryzyko mutagenne lub kancerogenne, choć brak jest długoterminowych badań dotyczących potencjału rakotwórczego benfotiaminy.
badanie genotoksyczności, badanie histologiczne, badanie histopatologiczne, benfotiamina, biodostępność, blokada zwojów wegetatywnych, bradykardia, chlorowodorek tiaminy, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, margines bezpieczeństwa, neuroblast, płytka ruchowa mięśni, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, podanie dożylne, potencjał teratogenny, profil farmakologiczny, rakotwórczość, tiamina, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród, właściwość farmakokinetyczna