hipercyna

Hipercyna to bioaktywny związek pochodzenia naturalnego, występujący głównie w zielu dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum). Substancja ta należy do grupy naftodianthronów i jest odpowiedzialna za charakterystyczne czerwone zabarwienie ekstraktów z dziurawca po kontakcie z kwasami.

W badaniach farmakologicznych hipercyna wykazuje szereg interesujących właściwości, w tym działanie przeciwdepresyjne poprzez hamowanie monoaminooksydazy (MAO) oraz wpływ na wychwyt zwrotny serotoniny, noradrenaliny i dopaminy. Substancja ta posiada również potencjał przeciwwirusowy, szczególnie wobec wirusów otoczkowych, oraz właściwości przeciwzapalne i przeciwnowotworowe.

Istotnym aspektem stosowania hipercyny jest jej zdolność do wywoływania fotouczulenia, co może prowadzić do reakcji fototoksycznych u pacjentów przyjmujących preparaty zawierające dziurawiec. Z tego względu podczas terapii preparatami zawierającymi hipercynę zaleca się ograniczenie ekspozycji na intensywne promieniowanie słoneczne oraz sztuczne źródła promieniowania UV.

W praktyce klinicznej należy pamiętać o licznych interakcjach preparatów zawierających hipercynę z lekami, w tym z przeciwdepresantami, doustnymi antykoncepcyjnymi, przeciwzakrzepowymi, immunosupresyjnymi oraz lekami stosowanymi w terapii HIV. Mechanizm interakcji wiąże się głównie z indukcją cytochromu P450, zwłaszcza izoenzymu CYP3A4.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Hiperycyna – Interakcje

Hipercyna, główny składnik aktywny wyciągu z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.), indukuje enzymy cytochromu P450 (CYP3A4, CYP2C9, CYP2C19) oraz P-glikoproteinę, co prowadzi do istotnych interakcji farmakokinetycznych z wieloma lekami. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie hipercyny z cyklosporyną, takrolimusem, inhibitorami proteaz HIV (np. amprenawirem, indynawirem), irynotekanem oraz warfaryną ze względu na ryzyko obniżenia stężenia tych leków i utraty ich skuteczności, co może skutkować poważnymi powikłaniami, takimi jak odrzucenie przeszczepu, nieskuteczność terapii przeciwnowotworowej czy powikłania zakrzepowo-zatorowe. Również istotne jest zmniejszenie stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, CYP2C9, CYP2C19 lub P-glikoproteinę, takich jak amitryptylina, feksofenadyna, benzodiazepiny, metadon, statyny, digoksyna i finasteryd, co wymaga monitorowania skuteczności terapii i ewentualnej korekty dawek. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi, gdzie indukcja CYP3A4 przez hipercynę może prowadzić do krwawień międzymiesiączkowych i zwiększonego ryzyka nieplanowanej ciąży, dlatego zaleca się stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji niehormonalnej.
doustny środek antykoncepcyjny, fotosensybilizacja, glikoproteina p, hipercyna, Hypericum perforatum, indukcja CYP2E1, indukcja enzymów cytochromu, inhibitor 5α-reduktazy, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP3A4, lek hipolipemizujący, lek immunosupresyjny, lek nasercowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwmigrenowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, metabolizm etanolu, odrzucenie przeszczepu, opioidowy lek przeciwbólowy, oporność wirusa HIV, P-glikoproteina, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zespół abstynencyjny, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon substancji czynnych
Hiperycyna – Dawkowanie i sposób podawania

Hipercyna, będąca aktywnym składnikiem wyciągu z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.), jest stosowana w preparatach takich jak Depremin 612 mg i Hyperis, gdzie zawartość hipercyny wynosi 0,6-1,8 mg na tabletkę (612 mg wyciągu). Zalecana dawka to jedna tabletka doustnie raz na dobę, przyjmowana o stałej porze dnia, przez okres 6 tygodni. Pierwsze efekty terapeutyczne obserwuje się po około 4 tygodniach stosowania. Stosowanie u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia nie jest zalecane z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. U pacjentów w podeszłym wieku nie ma konieczności modyfikacji dawki. W przypadku braku poprawy po 6 tygodniach konieczna jest ponowna ocena kliniczna i ewentualna zmiana terapii.
dawkowanie leku, Depremin, działanie niepożądane, ekspozycja na promieniowanie UV, epizod depresyjny, fotouczulenie, hipercyna, Hyperis, interakcja lekowa, lek przeciwdepresyjny, ocena kliniczna, pacjent pediatryczny, podanie doustne, środki ostrożności, suma hiperycyn, tabletka powlekana, wyciąg z ziela dziurawca, wywiad medyczny, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Krople żołądkowe Amara –

Krople żołądkowe Amara zawierają wyciąg ze świeżego ziela dziurawca (Hyperici perforatum L.) oraz nalewkę z korzenia kozłka (Valeriana officinalis L.), co wiąże się z ryzykiem istotnych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Dziurawiec indukuje enzymy cytochromu P450 (głównie CYP3A4, CYP2C9, CYP2C19) oraz glikoproteinę P, co może obniżać stężenia leków takich jak warfaryna, doustne środki antykoncepcyjne, cyklosporyna, takrolimus, inhibitory proteazy HIV oraz leki przeciwdepresyjne (SSRI, SNRI), zwiększając ryzyko terapii nieefektywnej lub działań niepożądanych (np. zespół serotoninowy). Korzeń kozłka nasila działanie sedatywne, zwłaszcza w połączeniu z benzodiazepinami, barbituranami oraz alkoholem, którego zawartość w produkcie wynosi 65-72% V/V. Zaleca się unikanie jednoczesnego spożywania alkoholu i syntetycznych leków uspokajających ze względu na ryzyko nasilenia depresji OUN i sedacji.
barbiturany, benzodiazepiny, cyklosporyna, cytochrom P450, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, enzymy CYP, glikoproteina p, hipercyna, hiperforyna, indukcja enzymów wątrobowych, indynawir, inhibitor proteazy HIV, izoenzymy CYP, karbamazepina, korzeń kozłka, krwawienie międzymiesiączkowe, lek hipolipemizujący, lek nasenny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, lek uspokajający, mięta pieprzowa, odrzucenie przeszczepu, ośrodkowy układ nerwowy, sedacja, statyna, teofilina, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, wyciąg z dziurawca, zespół serotoninowy

hipercyna

Powiązane wpisy

Hiperycyna – Interakcje

Hiperycyna – Dawkowanie i sposób podawania

Interakcje leku – Krople żołądkowe Amara –