biotransformacja diklofenaku
Biotransformacja diklofenaku to proces metaboliczny, w którym ten niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) ulega przemianom biochemicznym w organizmie człowieka. Głównym narządem odpowiedzialnym za ten proces jest wątroba, gdzie diklofenak ulega reakcjom I i II fazy metabolizmu.
W fazie I biotransformacji diklofenak podlega głównie hydroksylacji za pośrednictwem enzymów cytochromu P450, szczególnie CYP2C9 i CYP3A4, co prowadzi do powstania metabolitów 4′-hydroksydiklofenaku i 5-hydroksydiklofenaku. Te przemiany zwiększają hydrofilowość cząsteczki, ułatwiając jej późniejsze wydalanie.
W fazie II biotransformacji hydroksylowane metabolity diklofenaku ulegają sprzęganiu z kwasem glukuronowym (glukuronidacja) przy udziale UDP-glukuronylotransferaz, tworząc bardziej polarne związki, które są następnie wydalane głównie z moczem (około 65%) oraz z żółcią do kału (około 35%).
Zaburzenia funkcji wątroby mogą istotnie wpływać na biotransformację diklofenaku, zwiększając ryzyko kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych, zwłaszcza hepatotoksyczności i nefrotoksyczności. Z tego powodu u pacjentów z chorobami wątroby zaleca się ostrożne stosowanie diklofenaku lub rozważenie alternatywnych leków przeciwbólowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Voltaren 25 mg/ml
Diklofenak sodowy podany pozajelitowo (domięśniowo lub dożylnie) charakteryzuje się szybkim wchłanianiem i wysoką biodostępnością, dwukrotnie wyższą niż po podaniu doustnym lub doodbytniczym, co wynika z uniknięcia efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Po podaniu domięśniowym dawki 75 mg osiąga się maksymalne stężenie w osoczu około 2,5 μg/ml (8 μmol/l) w ciągu około 20 minut, natomiast po 2-godzinnej infuzji dożylnej tej samej dawki stężenie maksymalne wynosi około 1,9 μg/ml (5,9 μmol/l). Diklofenak wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (99,7%, głównie albuminami), objętość dystrybucji 0,12-0,17 l/kg oraz krótki okres półtrwania eliminacyjnego 1-2 godziny. Substancja przenika do płynu maziowego, gdzie stężenia utrzymują się wyżej niż w osoczu przez okres do 12 godzin, co ma istotne znaczenie terapeutyczne w leczeniu schorzeń reumatycznych.
biodostępność, biotransformacja diklofenaku, diklofenak sodowy, efekt pierwszego przejścia, faza eliminacji, glukuronizacja, hydroksylacja i metoksylacja, infuzja dożylna, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn maziowy, pochodna fenolowa, podanie domięśniowe, podanie doodbytnicze, podanie dożylne, połączenie glukuronidowe, przewlekłe zapalenie wątroby, schorzenie reumatyczne, stężenie maksymalne, stężenie maksymalne w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wyrównana marskość wątroby