HPV-dodatni rak

HPV-dodatni rak to nowotwór, którego rozwój jest związany z infekcją wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Najczęściej występuje w obrębie narządów płciowych oraz głowy i szyi, szczególnie w części ustnej gardła. Wirusy HPV wysokiego ryzyka onkogennego (głównie typy 16 i 18) mogą integrować swój materiał genetyczny z DNA komórek gospodarza, co prowadzi do zaburzenia cyklu komórkowego i transformacji nowotworowej.

HPV-dodatnie raki charakteryzują się odmiennym profilem molekularnym i lepszym rokowaniem w porównaniu do nowotworów HPV-ujemnych. W przypadku raków głowy i szyi związanych z HPV obserwuje się wyższą skuteczność radio- i chemioterapii oraz lepsze wskaźniki przeżycia. Diagnostyka obejmuje wykrywanie DNA lub RNA wirusa oraz badanie ekspresji białka p16, będącego surogatowym markerem aktywnej infekcji HPV.

Profilaktyka HPV-dodatnich raków opiera się głównie na szczepieniach przeciwko HPV oraz wczesnym wykrywaniu zmian przedrakowych. Szczepienia są najskuteczniejsze przed rozpoczęciem aktywności seksualnej, ale mogą przynieść korzyści również u osób dorosłych. W leczeniu HPV-dodatnich nowotworów coraz częściej rozważa się strategie deeskalacji terapii, mające na celu zmniejszenie toksyczności leczenia przy zachowaniu jego skuteczności.