farmakokinetyka doksorubicyny

Farmakokinetyka doksorubicyny jest istotnym aspektem w onkologii, determinującym efektywność oraz bezpieczeństwo terapii tym antracyklinowym cytostatykiem. Po podaniu dożylnym doksorubicyna wykazuje trójfazowy model dystrybucji z szybką fazą początkową (półokres eliminacji około 5 minut), fazą pośrednią (półokres 1-3 godziny) oraz powolną fazą końcową (półokres 24-48 godzin), co świadczy o głębokiej penetracji tkankowej leku.

Doksorubicyna charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (około 25 l/kg), co wskazuje na znaczącą dystrybucję tkankową. Lek wiąże się w 70-85% z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm doksorubicyny zachodzi przede wszystkim w wątrobie, gdzie ulega redukcji do doksorubicinolu – metabolitu o aktywności cytotoksycznej, oraz innym przemianom biotransformacyjnym, w tym glukuronidacji.

Eliminacja doksorubicyny odbywa się głównie przez układ wątrobowo-żółciowy, z około 40-50% dawki wydalanej z żółcią w ciągu 7 dni. Wydalanie nerkowe stanowi mniej istotną drogę eliminacji (około 5-12% dawki). U pacjentów z niewydolnością wątroby konieczna jest redukcja dawki ze względu na zwiększone ryzyko toksyczności, natomiast u pacjentów z niewydolnością nerek modyfikacja dawkowania nie jest zwykle konieczna.

Kluczowym aspektem farmakokinetyki doksorubicyny jest jej zdolność do kumulacji w tkance sercowej, co odpowiada za kardiotoksyczność – główne ograniczenie terapeutyczne. Wprowadzenie liposomalnych postaci doksorubicyny zmieniło profil farmakokinetyczny leku, prowadząc do przedłużonego czasu krążenia, zmniejszonej objętości dystrybucji i zwiększonej akumulacji w tkankach nowotworowych przy jednoczesnym zmniejszeniu ekspozycji narządów zdrowych, co przekłada się na lepszy profil bezpieczeństwa.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Doksorubicyna – Właściwości farmakokinetyczne

Doksorubicyna wykazuje trójfazową farmakokinetykę po podaniu dożylnym, z szybkim okresem półtrwania fazy dystrybucji wynoszącym 5-12 minut, fazy pośredniej około 3,3 godziny oraz długim okresem półtrwania fazy końcowej od 20 do 48 godzin, różniącym się w zależności od płci (54 godz. u mężczyzn, 35 godz. u kobiet). Objętość dystrybucji jest znaczna, mieszcząc się w zakresie 809-1214 l/m², a według niektórych źródeł nawet do 3500 l/m², co wskazuje na intensywny wychwyt leku przez tkanki. Klirens osoczowy doksorubicyny waha się od 324 do 809 ml/min/m², z wyższymi wartościami u mężczyzn i dzieci powyżej 2 lat, natomiast u dzieci poniżej 2 lat oraz u osób otyłych obserwuje się zmniejszenie klirensu i wydłużenie okresu półtrwania. Lek wiąże się z białkami osocza w 50-85% (dokładniej 74-76%), a jego metabolit aktywny, doksorubicynol, wykazuje podobne właściwości farmakokinetyczne i stanowi 40-60% ekspozycji AUC w stosunku do doksorubicyny.
aglikon, aktywność cytotoksyczna, antracyklina, AUC, bariera biologiczna, bariera krew-mózg, błona śluzowa pęcherza, cisplatyna, doksorubicynol, dystrybucja metabolizm eliminacja, eliminacja doksorubicyny, farmakokinetyka doksorubicyny, faza dystrybucji, faza końcowa, klirens osoczowy, leczenie onkologiczne, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pediatria, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn otrzewnowy, podanie dopęcherzowe, przerzut do mózgu, redukcja enzymatyczna, rozsiana białaczka, sprzęganie z kwasem glukuronowym, wiązanie z białkami osocza, wlew dożylny, wodobrzusze, wydalanie nerkowe, wydalanie z żółcią, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Adriblastina PFS 2 mg/ml

Doksorubicyna, aktywny składnik Adriblastina PFS (2 mg/ml), wykazuje dwufazowy profil farmakokinetyczny z szybkim okresem półtrwania dystrybucji około 5 minut oraz wydłużonym okresem półtrwania końcowego od 20 do 48 godzin. Objętość dystrybucji w stanie równowagi jest znaczna (809-1214 l/m²), co wskazuje na intensywny wychwyt leku przez tkanki. Zarówno doksorubicyna, jak i jej główny metabolit doksorubicynol wiążą się z białkami osocza w 74-76%, niezależnie od stężenia do 1,1 μg/ml. Lek przenika do mleka matki, osiągając stężenia w mleku do 4,4-krotnie wyższe niż w osoczu po 24 godzinach od podania dawki 70 mg/m², a obecność leku utrzymuje się do 72 godzin. Doksorubicyna nie przenika przez barierę krew-mózg, co ogranicza jej działanie na OUN. Metabolizm doksorubicyny obejmuje redukcję enzymatyczną i odszczepienie reszty cukrowej, prowadząc do powstania aglikonów i generowania wolnych rodników, które mogą przyczyniać się do kardiotoksyczności. Stosunek ekspozycji metabolitu DOX-OL do leku macierzystego wynosi 0,4-0,6, a klirens osoczowy doksorubicyny waha się od 324 do 809 ml/min/m² u osób z prawidłową czynnością wątroby.
antracykliny, AUC, bariera krew-mózg, doksorubicynol, dystrybucja leku, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka, farmakokinetyka doksorubicyny, kardiotoksyczność, klirens osoczowy, klirens układowy, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, profil dwufazowy, redukcja enzymatyczna, wiązanie z białkami osocza, wolne rodniki, wydalanie z żółcią, zaburzenie czynności wątroby

farmakokinetyka doksorubicyny

Powiązane wpisy

Doksorubicyna – Właściwości farmakokinetyczne

Właściwości farmakokinetyczne – Adriblastina PFS 2 mg/ml