doksorubicynol

Doksorubicynol jest głównym metabolitem doksorubicyny, cytostatyku z grupy antracyklin stosowanego w chemioterapii wielu nowotworów. Powstaje w wyniku redukcji grupy ketonowej doksorubicyny do grupy hydroksylowej, co jest katalizowane przez enzymy z rodziny aldo-ketoreduktaz.

Metabolit ten wykazuje znacznie mniejszą aktywność przeciwnowotworową niż związek macierzysty, ale może przyczyniać się do kardiotoksyczności, która jest jednym z głównych działań niepożądanych terapii doksorubicyną. Badania wskazują, że doksorubicynol może gromadzić się w tkance mięśnia sercowego, wpływając negatywnie na funkcje mitochondriów i homeostazę wapniową kardiomiocytów.

Monitorowanie stężenia doksorubicynolu może mieć znaczenie w przewidywaniu ryzyka kardiotoksyczności u pacjentów poddawanych chemioterapii doksorubicyną, szczególnie u osób z istniejącymi wcześniej chorobami układu sercowo-naczyniowego lub po wcześniejszej radioterapii klatki piersiowej.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Doxorubicinum Accord 2 mg/ml

Doksorubicyna chlorowodorek, metabolizowana przez CYP450 i będąca substratem glikoproteiny P, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej skuteczność i toksyczność. Inhibitory CYP450 i Pgp, takie jak cyklosporyna (zwiększająca AUC doksorubicyny o 55% i doksorubicynolu o 350%), oraz cymetydyna i rytonawir, podnoszą stężenia leku, co wymaga monitorowania i ewentualnej modyfikacji dawkowania. Z kolei induktory enzymów, np. barbiturany, mogą obniżać stężenia doksorubicyny, potencjalnie zmniejszając jej efektywność. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z paklitakselem, gdzie podanie paklitakselu przed doksorubicyną zmniejsza klirens i zwiększa stężenie doksorubicyny, co sugeruje konieczność rozważenia zmiany kolejności podawania leków. Ponadto, doksorubicyna zmniejsza biodostępność digoksyny i może obniżać stężenie fenytoiny, co wymaga monitorowania terapeutycznego tych leków.
5-fluorouracyl, 6-merkaptopuryna, amfoterycyna B, antagonista wapnia, antracykliny, barbiturany, cisplatyna, cyklofosfamid, cyklosporyna, cymetydyna, cytarabina, cytochrom P450, cytostatyk, digoksyna, doksorubicyna, doksorubicynol, fenytoina, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor CYP450, inhibitor CYP450, INR, kardiotoksyczność, klozapina, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, kwas moczowy, metotreksat, nefrotoksyczność, paklitaksel, radiouczulacz, reakcja pamięci promieniowania, rytonawir, sorafenib, streptozocyna, szczepionka żywa, trastuzumab, warfaryna
Leksykon substancji czynnych
Doksorubicyna – Właściwości farmakokinetyczne

Doksorubicyna wykazuje trójfazową farmakokinetykę po podaniu dożylnym, z szybkim okresem półtrwania fazy dystrybucji wynoszącym 5-12 minut, fazy pośredniej około 3,3 godziny oraz długim okresem półtrwania fazy końcowej od 20 do 48 godzin, różniącym się w zależności od płci (54 godz. u mężczyzn, 35 godz. u kobiet). Objętość dystrybucji jest znaczna, mieszcząc się w zakresie 809-1214 l/m², a według niektórych źródeł nawet do 3500 l/m², co wskazuje na intensywny wychwyt leku przez tkanki. Klirens osoczowy doksorubicyny waha się od 324 do 809 ml/min/m², z wyższymi wartościami u mężczyzn i dzieci powyżej 2 lat, natomiast u dzieci poniżej 2 lat oraz u osób otyłych obserwuje się zmniejszenie klirensu i wydłużenie okresu półtrwania. Lek wiąże się z białkami osocza w 50-85% (dokładniej 74-76%), a jego metabolit aktywny, doksorubicynol, wykazuje podobne właściwości farmakokinetyczne i stanowi 40-60% ekspozycji AUC w stosunku do doksorubicyny.
aglikon, aktywność cytotoksyczna, antracyklina, AUC, bariera biologiczna, bariera krew-mózg, błona śluzowa pęcherza, cisplatyna, doksorubicynol, dystrybucja metabolizm eliminacja, eliminacja doksorubicyny, farmakokinetyka doksorubicyny, faza dystrybucji, faza końcowa, klirens osoczowy, leczenie onkologiczne, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pediatria, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn otrzewnowy, podanie dopęcherzowe, przerzut do mózgu, redukcja enzymatyczna, rozsiana białaczka, sprzęganie z kwasem glukuronowym, wiązanie z białkami osocza, wlew dożylny, wodobrzusze, wydalanie nerkowe, wydalanie z żółcią, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Doxorubicinum Accord 2 mg/ml

Doksorubicyna chlorowodorek, podawana głównie dożylnie, charakteryzuje się złożonym profilem farmakokinetycznym obejmującym szybkie rozprowadzenie do tkanek (objętość dystrybucji około 25 litrów) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (60-70%). Maksymalne stężenie w osoczu podczas ciągłego wlewu dożylnego maleje wraz z wydłużeniem infuzji (48-96 godzin, nawet do 21 dni). W przypadku podania dopęcherzowego stężenie doksorubicyny w osoczu jest minimalne (<2 ng/mL), co wskazuje na ograniczoną absorpcję ogólnoustrojową. Lek wykazuje powinowactwo do płuc, wątroby, serca, śledziony, węzłów chłonnych, szpiku kostnego i nerek, a także ograniczoną penetrację przez barierę krew-mózg, z możliwością zwiększonego stężenia w płynie mózgowo-rdzeniowym przy przerzutach nowotworowych. Doksorubicyna przenika do płynu jamy otrzewnowej w przypadku wodobrzusza oraz do mleka matki, co ma znaczenie kliniczne w kontekście bezpieczeństwa stosowania u kobiet karmiących.
absorpcja ogólnoustrojowa, aglikon, bariera krew-mózg, błona śluzowa pęcherza moczowego, doksorubicyna chlorowodorek, doksorubicynol, eliminacja doksorubicyny, glukuronid, O-demetylacja, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dopęcherzowe, przerzut nowotworowy do mózgu, rozsiana białaczka, sprzęganie z siarczanami, szpik kostny, wlew dożylny, wodobrzusze, wydalanie z żółcią, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Adriblastina PFS 2 mg/ml

Doksorubicyna, aktywny składnik Adriblastina PFS (2 mg/ml), wykazuje dwufazowy profil farmakokinetyczny z szybkim okresem półtrwania dystrybucji około 5 minut oraz wydłużonym okresem półtrwania końcowego od 20 do 48 godzin. Objętość dystrybucji w stanie równowagi jest znaczna (809-1214 l/m²), co wskazuje na intensywny wychwyt leku przez tkanki. Zarówno doksorubicyna, jak i jej główny metabolit doksorubicynol wiążą się z białkami osocza w 74-76%, niezależnie od stężenia do 1,1 μg/ml. Lek przenika do mleka matki, osiągając stężenia w mleku do 4,4-krotnie wyższe niż w osoczu po 24 godzinach od podania dawki 70 mg/m², a obecność leku utrzymuje się do 72 godzin. Doksorubicyna nie przenika przez barierę krew-mózg, co ogranicza jej działanie na OUN. Metabolizm doksorubicyny obejmuje redukcję enzymatyczną i odszczepienie reszty cukrowej, prowadząc do powstania aglikonów i generowania wolnych rodników, które mogą przyczyniać się do kardiotoksyczności. Stosunek ekspozycji metabolitu DOX-OL do leku macierzystego wynosi 0,4-0,6, a klirens osoczowy doksorubicyny waha się od 324 do 809 ml/min/m² u osób z prawidłową czynnością wątroby.
antracykliny, AUC, bariera krew-mózg, doksorubicynol, dystrybucja leku, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka, farmakokinetyka doksorubicyny, kardiotoksyczność, klirens osoczowy, klirens układowy, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, profil dwufazowy, redukcja enzymatyczna, wiązanie z białkami osocza, wolne rodniki, wydalanie z żółcią, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Adriblastina PFS 2 mg/ml

Doksorubicyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Adriblastina PFS, jest metabolizowana głównie przez izoenzymy cytochromu P450 CYP3A4 i CYP2D6 oraz transportowana przez glikoproteinę-P (P-gp), co warunkuje liczne interakcje farmakokinetyczne. Inhibitory CYP3A4, CYP2D6 i P-gp (np. werapamil, ketokonazol) powodują wzrost stężenia doksorubicyny w osoczu, zwiększając ryzyko toksyczności, natomiast induktory tych enzymów (fenobarbital, fenytoina, ziele dziurawca) obniżają jej stężenie, potencjalnie zmniejszając skuteczność terapeutyczną. Szczególnie istotna jest interakcja z cyklosporyną, która zwiększa AUC doksorubicyny i jej metabolitu doksorubicynolu, prowadząc do nasilonej toksyczności hematologicznej oraz ryzyka poważnych powikłań neurologicznych, takich jak śpiączka i napady drgawkowe. W schematach wielolekowych należy zwracać uwagę na addycyjną mielosupresję i toksyczność żołądkowo-jelitową, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu paklitakselu, który podany przed doksorubicyną zwiększa jej stężenie w osoczu.
antracyklina, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna, CYP2D6, cytochrom P450 CYP3A4, doksorubicyna chlorowodorek, doksorubicynol, działanie mielosupresyjne, działanie niepożądane, efekt immunosupresyjny, farmakokinetyka, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, kardiotoksyczność doksorubicyny, klirens leku, morfologia krwi, napad drgawkowy, paklitaksel, powikłanie neurologiczne, schemat wielolekowy, sorafenib, toksyczność hematologiczna, toksyczność przewodu pokarmowego, toksyczność żołądkowo-jelitowa
Leksykon substancji czynnych
Doksorubicyna – Interakcje

Doksorubicyna jest substratem enzymów CYP3A4, CYP2D6 oraz glikoproteiny-P, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych wpływających na metabolizm, dystrybucję i eliminację leku. Szczególnie istotne są interakcje zwiększające kardiotoksyczność, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych antracyklin (daunorubicyna, epirubicyna, idarubicyna), trastuzumabu (z zalecanym odstępem co najmniej 27 tygodni po terapii), leków kardiotoksycznych (5-fluorouracyl, cisplatyna, cyklofosfamid, paklitaksel) oraz antagonistów wapnia (np. werapamil). Cyklosporyna znacząco zwiększa ekspozycję na doksorubicynę (AUC o 55%) i jej metabolit doksorubicynol (AUC o 350%), co wiąże się z przedłużoną toksycznością hematologiczną i ryzykiem poważnych działań niepożądanych, takich jak śpiączka i napady drgawkowe. Paklitaksel podany przed doksorubicyną zmniejsza jej klirens, nasilając neutropenię i zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. Inhibitory CYP3A4, CYP2D6 i P-gp (np. werapamil, rytonawir) zwiększają stężenia doksorubicyny, natomiast induktory tych enzymów (fenobarbital, fenytoina, ziele dziurawca) mogą obniżać jej skuteczność terapeutyczną.
5-fluorouracyl, 6-merkaptopuryna, amfoterycyna B, antagonista wapnia, antracyklina, bloker kanału wapniowego, chloramfenikol, cisplatyna, cyklofosfamid, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, daunorubicyna, digoksyna, doksorubicynol, elementy morfotyczne krwi, epirubicyna, fenytoina, glikoproteina p, hematopoeza, heparyna, idarubicyna, induktor CYP3A4, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kardiotoksyczność, klozapina, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, kwas moczowy, lek przeciwnowotworowy, małopłytkowość, metotreksat, mielosupresja, nefrotoksyczność, neutropenia, paklitaksel, progesteron, przewód pokarmowy, radioterapia, reakcja pamięci promieniowania, rytonawir, sorafenib, streptozocyna, sulfonamid, szpik kostny, toksyczność hematologiczna, toksyczność wątrobowa, trastuzumab, warfaryna, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zastoinowa niewydolność serca, żywa szczepionka
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Doxorubicin-Ebewe 2 mg/ml

Doksorubicyna chlorowodorek, stosowana w postaci koncentratu do infuzji o stężeniu 2 mg/ml (Doxorubicin-Ebewe), charakteryzuje się szybkim klirensem osocza z fazą dystrybucji trwającą około 10 minut oraz długim okresem półtrwania eliminacyjnego wynoszącym około 30 godzin. Objętość dystrybucji jest znaczna i wynosi od 800 do 3500 l/m², co wskazuje na intensywną penetrację leku do tkanek. Doksorubicyna wiąże się z białkami osocza w 50-85%, a jej biodostępność po podaniu doustnym jest zerowa, co determinuje konieczność podawania dożylnego. Lek nie przenika przez barierę krew-mózg, co ogranicza jego zastosowanie w terapii nowotworów ośrodkowego układu nerwowego.
aglikon, bariera krew-mózg, białko osocza, czas półtrwania w fazie eliminacji, doksorubicyna chlorowodorek, doksorubicynol, Doxorubicin-Ebewe, droga wątrobowo-żółciowa, klirens osoczowy, koncentrat do infuzji, metabolizm leku, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, sprzęganie metabolitów, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe

doksorubicynol

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Doxorubicinum Accord 2 mg/ml

Doksorubicyna – Właściwości farmakokinetyczne

Właściwości farmakokinetyczne – Doxorubicinum Accord 2 mg/ml

Właściwości farmakokinetyczne – Adriblastina PFS 2 mg/ml

Interakcje leku – Adriblastina PFS 2 mg/ml

Doksorubicyna – Interakcje

Właściwości farmakokinetyczne – Doxorubicin-Ebewe 2 mg/ml