zakaźność
Zakaźność to zdolność patogenu (drobnoustroju chorobotwórczego) do przenoszenia się z jednego organizmu na drugi i wywoływania infekcji. Jest to jedna z podstawowych cech chorób zakaźnych, określająca łatwość, z jaką dany czynnik chorobotwórczy może rozprzestrzeniać się w populacji.
Miarą zakaźności jest tzw. podstawowy współczynnik reprodukcji (R0), który określa średnią liczbę osób, które może zakazić jeden chory w populacji całkowicie podatnej na zakażenie. Przykładowo, wirus odry ma R0 wynoszące 12-18, co oznacza wyjątkowo wysoką zakaźność, podczas gdy sezonowa grypa ma R0 około 1,3.
Zakaźność zależy od wielu czynników, w tym drogi transmisji patogenu (kropelkowa, kontaktowa, przez wektory, drogą pokarmową), dawki zakaźnej (liczby drobnoustrojów potrzebnych do wywołania infekcji), przeżywalności patogenu w środowisku oraz podatności populacji. Wiedza o zakaźności poszczególnych patogenów jest kluczowa dla opracowywania skutecznych strategii zapobiegania i kontroli chorób zakaźnych.
W praktyce klinicznej rozróżnia się pojęcie zakaźności od zjadliwości (wirulencji). Podczas gdy zakaźność odnosi się do zdolności rozprzestrzeniania się patogenu, zjadliwość określa stopień, w jakim patogen może wywoływać chorobę i uszkadzać organizm gospodarza po zakażeniu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Norowirus (zakażenie jelit) – Zapobieganie i profilaktyka
Norowirus jest wysoce zakaźnym patogenem odpowiedzialnym za ostre zapalenie żołądka i jelit, manifestujące się wymiotami i biegunką. Transmisja odbywa się głównie przez kontakt bezpośredni, skażone powierzchnie, żywność i wodę. Kluczową rolę w profilaktyce odgrywa prawidłowa higiena rąk – mycie mydłem i ciepłą wodą przez minimum 20 sekund, zwłaszcza po skorzystaniu z toalety, przed jedzeniem i po kontakcie z osobą chorą. Środki dezynfekujące na bazie alkoholu nie są skuteczne wobec norowirusa ze względu na brak otoczki lipidowej wirusa. Osoby zakażone pozostają zakaźne od początku objawów do kilku dni po ich ustąpieniu, a wirus może być obecny w kale nawet do 2 tygodni. Zaleca się izolację chorych przez co najmniej 48 godzin po ustąpieniu objawów oraz unikanie przygotowywania żywności i kontaktu z innymi osobami w tym okresie. W środowiskach o podwyższonym ryzyku, takich jak placówki opieki zdrowotnej czy szkoły, stosuje się kohortację i izolację pacjentów, a także wzmożone procedury dezynfekcji powierzchni za pomocą roztworu podchlorynu sodu o stężeniu 1000-5000 ppm, pozostawionego na powierzchni przez minimum 5 minut.
doustny płyn nawadniający, droga transmisji, flora jelitowa, izolacja chorego, kał, lek przeciwbiegunkowy, nawodnienie dożylne, norowirus, obniżona odporność, odporność, odwodnienie, ognisko epidemiczne, otoczka lipidowa, patogen, podchloryn sodu, probiotyk, środek dezynfekujący na bazie alkoholu, szczepionka przeciwko norowirusom, technologia mRNA, wymiociny, wymioty i biegunka, zakaźność, zanieczyszczenie krzyżowe, zatrucie pokarmowe - Leksykon chorób i schorzeń
Płonica – Zapobieganie i profilaktyka
Płonica, wywoływana przez Streptococcus pyogenes (paciorkowiec grupy A), jest chorobą zakaźną najczęściej dotykającą dzieci i związana z anginą paciorkowcową. Wczesne rozpoznanie i leczenie antybiotykami, głównie penicyliną, są kluczowe dla zapobiegania powikłaniom takim jak gorączka reumatyczna czy kłębuszkowe zapalenie nerek. Okres zakaźności bez leczenia wynosi 2-3 tygodnie, natomiast po rozpoczęciu antybiotykoterapii pacjent przestaje być zakaźny zwykle po 24 godzinach. Zaleca się izolację chorego przez co najmniej 24 godziny od rozpoczęcia leczenia i ustąpienia gorączki. Profilaktyka opiera się na higienie rąk (mycie przez minimum 20 sekund), dezynfekcji powierzchni roztworem wybielacza (1:99 do 1:49 rozcieńczenia 5,25% wybielacza), unikaniu kontaktu z osobami zakażonymi oraz edukacji społeczeństwa i personelu medycznego.
angina paciorkowcowa, antybiotykooporność, antybiotykoterapia, chemoprofilaktyka, choroba reumatyczna serca, dezynfekcja rąk, droga kropelkowa, gorączka reumatyczna, immunosupresja, infekcja GAS, infekcja paciorkowcowa, kłębuszkowe zapalenie nerek, odwodnienie, paciorkowiec grupy A, penicylina, płonica, profilaktyka antybiotykowa, zakażenie paciorkowcowe, zakażenie skóry, zakaźność, zapalenie płuc, zapalenie stawów, zapalenie ucha środkowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół spoliczkowanego dziecka – Objawy
Zespół spoliczkowanego dziecka (erythema infectiosum) wywołany przez parwowirusa B19 charakteryzuje się trójfazowym przebiegiem: okres inkubacji 4-14 dni (do 21 dni), faza prodromalna z objawami grypopodobnymi i wysoką zakaźnością, następnie faza wysypki na twarzy trwająca 5-10 dni, po której zakaźność ustępuje. Wysypka ma postać jaskrawoczerwonych, symetrycznych zmian na policzkach, a następnie rozprzestrzenia się na tułów i kończyny, przyjmując koronkowy, siatkowaty wzór utrzymujący się 1-3 tygodnie, z możliwością nawrotów przez kilka miesięcy pod wpływem czynników takich jak światło słoneczne czy wysiłek fizyczny. U dzieci choroba przebiega łagodnie, dominują objawy skórne i łagodne dolegliwości grypopodobne, natomiast u dorosłych częściej występują przewlekłe bóle i sztywność stawów, zwłaszcza w obrębie dłoni, nadgarstków, kolan i kostek, utrzymujące się nawet przez kilka miesięcy.
Choroba zwykle ustępuje samoistnie w ciągu 1-3 tygodni, a leczenie jest objawowe: nawodnienie, odpoczynek, leki przeciwgorączkowe (paracetamol, ibuprofen) oraz przeciwhistaminowe przy świądzie. Antybiotyki nie są wskazane. Szczególną uwagę należy zwrócić na grupy ryzyka, takie jak pacjenci z zaburzeniami krwiotwórczymi (np. niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, talasemia), osoby z immunosupresją oraz kobiety w ciąży, u których zakażenie może prowadzić do poważnych powikłań, w tym kryzysu aplastycznego lub niedokrwistości płodu. Kluczowe jest rozpoznanie okresu zakaźności – największa transmisja wirusa występuje przed pojawieniem się wysypki, co ma istotne znaczenie dla zapobiegania rozprzestrzenianiu się infekcji. Wskazana jest konsultacja lekarska w przypadku nasilenia objawów, wysokiej gorączki, objawów niedokrwistości lub kontaktu kobiety ciężarnej z chorym.
ból stawów, erythema infectiosum, lek przeciwhistaminowy, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, objawy grypopodobne, obniżona odporność, obrzęk płodu, okres inkubacji, parwowirus B19, piąta choroba, przejściowy kryzys aplastyczny, przewlekła niedokrwistość, sferocytoza dziedziczna, spadek hemoglobiny, sztywność stawów, talasemia, transmisja wirusa, zakaźność, zespół spoliczkowanego dziecka - Leksykon chorób i schorzeń
Świnka – Zapobieganie i profilaktyka
Świnka jest chorobą wirusową wywoływaną przez wirus świnki, charakteryzującą się zapaleniem ślinianek przyusznych. Najskuteczniejszą metodą profilaktyki jest szczepienie szczepionką skojarzoną MMR lub MMRV (dla dzieci do 12 roku życia). Zalecany schemat obejmuje dwie dawki: pierwszą między 12 a 15 miesiącem życia, a drugą między 4 a 6 rokiem życia, podawane podskórnie w dawce 0,5 ml. Skuteczność szczepionki wynosi 86% po dwóch dawkach i 72% po jednej dawce. Szczepienia są szczególnie rekomendowane dla osób z grup ryzyka, w tym pracowników ochrony zdrowia, studentów, podróżujących do regionów o wysokiej zachorowalności oraz osób narażonych podczas ognisk epidemicznych. Udokumentowana odporność u personelu medycznego może być potwierdzona przez podanie dwóch dawek szczepionki, serologiczne badania, urodzenie przed 1957 rokiem lub potwierdzenie przebytej choroby.
badanie serologiczne, choroba zakaźna, diagnostyka laboratoryjna, ekspozycja na wirusa, kontrola zakażeń, nadzór epidemiologiczny, obrzęk ślinianek, odporność zbiorowiskowa, ognisko epidemiczne, osłabiony układ odpornościowy, powikłanie, powikłanie zakażenia, profilaktyka poekspozycyjna, reakcja alergiczna, środki ostrożności, szczepienie przeciwko śwince, szczepionka MMR, szczepionka MMRV, transmisja kropelkowa, transmisja wirusa, wirus świnki, zakaźność, zapalenie mózgu, zapalenie ślinianek przyusznych - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekły katar u niemowląt – Objawy
Przewlekły katar u niemowląt to infekcja wirusowa górnych dróg oddechowych, charakteryzująca się zatkanym lub cieknącym nosem, początkowo przejrzystą, a następnie żółtą lub zieloną wydzieliną, dyskomfortem gardła, kichaniem oraz gorączką do 38-39°C utrzymującą się zwykle przez 2-3 dni. Przebieg choroby dzieli się na trzy fazy: nadchodzenia (2-3 dni z gorączką i wodnistą wydzieliną), obecności (3-7 dni z gęstą, zabarwioną wydzieliną, ustępującą gorączką i nasilonym kaszlem) oraz ustępowania (objawy stopniowo ustępują, kaszel może utrzymywać się do 2-3 tygodni). Całkowity czas trwania choroby wynosi zwykle 7-14 dni, a niemowlęta mogą przechodzić 6-10 przeziębień w pierwszym roku życia, co wynika z niedojrzałości układu odpornościowego i ekspozycji na liczne wirusy.
ból gardła, chrypka, gorączka, infekcja wirusowa górnych dróg oddechowych, kaszel, kichanie, krwista wydzielina, niedojrzały układ odpornościowy, odwodnienie, powiększone węzły chłonne, sinica wokół ust, świszczący oddech, trudności w oddychaniu, trudności z karmieniem, układ odpornościowy, utrata apetytu, wydzielina z nosa, wymioty i biegunka, zakaźność, zapalenie oskrzelików, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zatkany nos - Leksykon chorób i schorzeń
Szybki test przepływowy na covid-19 – Patofizjologia i mechanizm
Szybkie testy przepływowe (LFT) na COVID-19 to immunochromatograficzne testy jakościowe wykrywające antygeny wirusa SARS-CoV-2, głównie białko nukleokapsydu (N), w wymazach z nosogardzieli, z wynikiem dostępnym w 15-30 minut. Testy te wykorzystują przeciwciała monoklonalne sprzężone z koloidem złota, które wiążą antygeny wirusa, tworząc widoczną linię testową na membranie nitrocelulozowej. W porównaniu do testów PCR, które wykrywają materiał genetyczny wirusa, LFT lepiej identyfikują osoby aktualnie zakaźne, gdyż antygeny są obecne głównie podczas aktywnej infekcji. Czułość testów przepływowych w wykrywaniu aktywnej infekcji wynosi około 80%, a specyficzność około 89% u pacjentów z nowymi objawami. Wczesne testowanie jest kluczowe, gdyż wyższy ładunek wirusowy i krótszy czas trwania objawów korelują z dodatnim wynikiem LFT. W celu poprawy czułości opracowano m.in. test immunologiczny z międzymembraną przepływu bocznego (LFIIT) z granicą wykrywalności 2,0 ng/ml białka N, co stanowi istotny postęp w diagnostyce antygenowej.
antygen, białko kolca, czułość i specyficzność, ładunek wirusowy, materiał genetyczny wirusa, nukleokapsyd, przeciwciało IgG, przeciwciało monoklonalne, reakcja immunologiczna, replikacja wirusa, szybki test przepływowy, terapia przeciwwirusowa, test antygenowy, test CRISPR, test immunochromatograficzny, test PCR, wirus SARS-CoV-2, wymaz z nosogardzieli, zakażenie SARS-CoV-2, zakaźność - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie spojówek – Objawy
Zapalenie spojówek (conjunctivitis) to zapalenie spojówki, objawiające się zaczerwienieniem, świądem, pieczeniem, łzawieniem oraz wydzieliną o charakterze zależnym od etiologii. Wyróżnia się trzy główne typy: wirusowe, bakteryjne i alergiczne. Wirusowe zapalenie spojówek charakteryzuje się wodnistą, przejrzystą wydzieliną, początkowo jednostronnym zajęciem oka, z możliwym powiększeniem węzłów chłonnych przedusznych i współistniejącą infekcją górnych dróg oddechowych. Bakteryjne zapalenie spojówek manifestuje się gęstą, ropną wydzieliną (biała, żółta lub zielonkawa), sklejeniem powiek po przebudzeniu oraz może dotyczyć jednego lub obu oczu. Alergiczne zapalenie spojówek cechuje się intensywnym świądem, wodnistą wydzieliną, obustronnym zajęciem oraz towarzyszącymi objawami alergicznymi, takimi jak katar czy astma. Czas inkubacji wynosi 12 godzin do 12 dni dla wirusowego, 24-72 godziny dla bakteryjnego, a objawy alergiczne pojawiają się nagle po ekspozycji na alergen.
alergiczne zapalenie spojówek, astma, bakteryjne zapalenie spojówek, białkówka oka, bliznowacenie rogówki, fotofobia, gorączka, herpes simplex, infekcja górnych dróg oddechowych, leczenie przeciwnowotworowe, naczynia krwionośne, obniżona odporność, obrzęk powiek, spojówka, strupy, substancje chemiczne, utrata wzroku, węzły chłonne przeduszne, wirus ospy wietrznej, wirusowe zapalenie spojówek, wydzielina ropna, zaczerwienienie oka, zakaźność, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie ucha - Leksykon chorób i schorzeń
Wrzody opryszczkowe – Etiologia i przyczyny
Wrzody opryszczkowe, wywoływane głównie przez wirus opryszczki pospolitej typu 1 (HSV-1), stanowią powszechny problem kliniczny, dotykający około 64% populacji poniżej 50. roku życia, z czego jedynie około jedna trzecia manifestuje objawy kliniczne. HSV-1 pozostaje w stanie latencji w zwoju nerwu trójdzielnego, a jego reaktywacja prowadzi do nawrotów wrzodów, najczęściej w okolicy ust. Czynniki wyzwalające reaktywację obejmują infekcje, stres, ekspozycję na promieniowanie UV, zmiany hormonalne oraz immunosupresję. Wirus przenosi się głównie przez bezpośredni kontakt ze zmianami aktywnymi lub płynem z pęcherzyków, a także przez wymianę śliny i dzielenie się przedmiotami osobistymi. Zakaźność jest największa w pierwszych 24 godzinach od pojawienia się wrzodu, ale może występować także w fazie prodromalnej bez widocznych objawów.
choroba Alzheimera, egzema, faza prodromalna, gen APOE-e4, Herpes Simplex Virus, HSV-1, HSV-2, immunokompetencja, latencja wirusa, lek immunosupresyjny, łuszczyca, opryszczka narządów płciowych, opryszczka noworodków, opryszczkowe zapalenie mózgu, pęcherzyk, promieniowanie słoneczne, promieniowanie UV, przewlekła choroba skóry, układ odpornościowy, wirus opryszczki pospolitej, wrzód opryszczkowy, zaburzenie immunologiczne, zakażenie HIV, zakaźność, zapalenie dziąseł i jamy ustnej, zwój nerwu trójdzielnego - Leksykon chorób i schorzeń
Rumień nagły – Objawy
Rumień nagły (Exanthem subitum) to łagodna infekcja wirusowa najczęściej dotykająca dzieci w wieku 6 miesięcy do 2 lat, charakteryzująca się nagłym początkiem wysokiej gorączki sięgającej często powyżej 39°C, a nawet do 40,5°C, utrzymującej się zwykle 3-5 dni. Gorączka ta często ustępuje gwałtownie, co jest typowe dla tej choroby, a w fazie gorączkowej dziecko jest najbardziej zakaźne. Towarzyszyć jej mogą objawy takie jak drażliwość, obrzęk węzłów chłonnych, objawy ze strony układu oddechowego i pokarmowego oraz zmniejszony apetyt. Po ustąpieniu gorączki, w ciągu 12-24 godzin pojawia się charakterystyczna różowa, niebolesna i niewywołująca świądu wysypka, rozpoczynająca się na tułowiu i rozprzestrzeniająca na szyję, twarz i kończyny, utrzymująca się od kilku godzin do 1-3 dni. W momencie pojawienia się wysypki dziecko zwykle czuje się dobrze i nie jest już zakaźne.
biegunka, choroba samoograniczająca się, drgawki gorączkowe, exanthem subitum, faza gorączkowa, faza wysypkowa, infekcja wirusowa, objawy kliniczne, objawy przeziębienia, obrzęk powiek, obrzęk węzłów chłonnych, odra, okres inkubacji, płonica, roseola, różowe plamki, różyczka, rumień nagły, szósta choroba, układ oddechowy, układ pokarmowy, utrata kontroli nad pęcherzem, utrata świadomości, wysoka gorączka, wysypka, zakaźność - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół spoliczkowanego dziecka – Zapobieganie i profilaktyka
Zespół spoliczkowanego dziecka, wywoływany przez parwowirus B19, przenosi się głównie drogą kropelkową oraz przez kontakt z zakażoną krwią lub z matki na płód. Brak jest szczepionki i specyficznego leczenia, dlatego profilaktyka opiera się na ścisłej higienie: myciu rąk przez minimum 20 sekund, zakrywaniu ust i nosa podczas kaszlu lub kichania, unikaniu bliskiego kontaktu z chorymi oraz dezynfekcji powierzchni. Zakaźność jest największa przed pojawieniem się wysypki, co utrudnia wczesne wykrycie i zapobieganie transmisji. Po wystąpieniu wysypki pacjent nie jest już zakaźny, więc wykluczenie z placówek edukacyjnych nie jest konieczne.
anemia sierpowata, badanie krwi, ciężki przebieg zakażenia, droga kropelkowa, dysfagia, izolacja oddechowa, niedokrwistość ciężka, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość płodu, niedokrwistość sierpowata, parwowirus B19, piąta choroba, poronienie, przeciwciało, przełom aplastyczny, przeszczep narządu, rumień zakaźny, test serologiczny, wysypka charakterystyczna, zaburzenie odporności, zakażenie parwowirusem B19, zakażenie przewlekłe, zakaźność, zespół spoliczkowanego dziecka - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja norowirusowa – Objawy
Norowirus jest wysoce zakaźnym patogenem odpowiedzialnym za wirusowe zapalenie żołądka i jelit, charakteryzującym się nagłym początkiem objawów 12-48 godzin po ekspozycji. Dominują wymioty (często gwałtowne, chlustające) oraz wodnista biegunka bez krwi, a także nudności, ból brzucha i skurcze. Okres trwania objawów wynosi zwykle 1-3 dni, choć u osób starszych i z obniżoną odpornością może się wydłużać do 9 dni lub więcej. Zakażenie przebiega z fazą ostrą intensywnych wymiotów i biegunki, po której następuje stopniowe ustępowanie symptomów. Wydalanie wirusa może trwać do dwóch tygodni po ustąpieniu objawów, co ma istotne znaczenie epidemiologiczne. Odwodnienie jest najczęstszym powikłaniem, szczególnie u dzieci, osób starszych i immunosupresyjnych, a w ciężkich przypadkach może prowadzić do zgonu, zwłaszcza u pacjentów ≥65 lat.
biegunka wodnista, ból mięśniowy, ciężkie odwodnienie, dawka zakaźna, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, dyskomfort w jamie brzusznej, faza ostra, gorączka o niskim stopniu, krwawa biegunka, mikrobiota jelitowa, objaw ogólnoustrojowy, obniżona odporność, odrzucenie przeszczepu, okres inkubacji, ostra niewydolność nerek, podwyższona temperatura ciała, powikłanie zakażenia, szczep wirusa, wodnista biegunka, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zakażenie bezobjawowe, zakażenie norovirusem, zakaźność, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon chorób i schorzeń
Grypa świńska (h1n1) – Objawy
Grypa świńska (H1N1) to zakaźna choroba układu oddechowego wywołana przez wirus grypy typu A podtypu H1N1, charakteryzująca się objawami podobnymi do grypy sezonowej, lecz z częstszym występowaniem symptomów ze strony przewodu pokarmowego, takich jak nudności, wymioty, biegunka i bóle brzucha. Inkubacja wynosi 1-4 dni, a objawy utrzymują się zwykle 3-7 dni, choć kaszel i zmęczenie mogą trwać do 2 tygodni. Gorączka często przekracza 38°C, a okres zakaźności obejmuje 1 dzień przed i 5-7 dni po wystąpieniu symptomów. U dzieci przebieg może być cięższy, z wysoką gorączką, apatią i częstszymi objawami żołądkowo-jelitowymi. Powikłania obejmują zapalenie płuc (wirusowe i bakteryjne), zaostrzenie chorób przewlekłych układu oddechowego, niewydolność oddechową, zapalenie zatok, ucha środkowego, oskrzeli, odwodnienie oraz rzadko zaburzenia neurologiczne. Objawy alarmowe wymagające pilnej interwencji to m.in. duszność, ból w klatce piersiowej, sinica, drgawki oraz utrzymujące się lub nasilające się objawy grypopodobne.
badanie fizykalne, bóle mięśniowo-stawowe, ciężki przebieg grypy, drogi oddechowe, grypa świńska H1N1, lek przeciwwirusowy, leki immunosupresyjne, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność oddechowa, oseltamiwir, ostre uszkodzenie płuc, otyłość, POChP, sepsa, suchy kaszel, układ pokarmowy, wentylacja mechaniczna, wirus grypy A H1N1, wirusowe zapalenie płuc, wysoka gorączka, zaburzenia neurologiczne, zakaźność, zanamiwir, zapalenie mózgu, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon chorób i schorzeń
Opryszczka narządów płciowych – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Opryszczka narządów płciowych jest chorobą wrzodziejącą skóry i błon śluzowych okolicy anogenitalnej, charakteryzującą się latencją oraz okresową reaktywnością kliniczną i subkliniczną. Pierwotne zakażenia HSV-1 i HSV-2 różnią się epidemiologią i rokowaniem – HSV-1 coraz częściej odpowiada za pierwotne zakażenia genitalne, zwłaszcza w kontekście kontaktów oralno-genitalnych, podczas gdy HSV-2 jest związany z większą liczbą partnerów seksualnych. Nawracające epizody opryszczki mają zwykle łagodniejszy przebieg i dłuższe odstępy między nawrotami. W badaniu z Rotterdamu w latach 1996-2001, 52% pierwotnych zakażeń genitalnych było wywołanych przez HSV-1, co potwierdza globalne trendy epidemiologiczne.
chorobowość, gojenie, HSV-1, HSV-2, latencja, następstwo neurologiczne, nawrót, niekorzystny wynik, okolica anogenitalna, opryszczka narządów płciowych, poradnictwo pacjenta, powikłanie, śmiertelność jednoroczna, wirus opryszczki pospolitej, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, zakażenie OUN, zakaźność, zapalenie mózgu - Leksykon chorób i schorzeń
Angina paciorkowcowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Angina paciorkowcowa, wywołana przez paciorkowca beta-hemolizującego grupy A (GABHS), jest chorobą samoograniczającą się, jednak odpowiednia antybiotykoterapia znacząco poprawia rokowanie. Objawy ustępują zwykle w ciągu 7-10 dni, a poprawa kliniczna następuje już po 1-2 dniach leczenia. Antybiotyki skracają czas trwania objawów o około 16 godzin, a liczba pacjentów, których należy leczyć (NNT), aby złagodzić objawy w ciągu 72 godzin, wynosi 4 przy dodatnim posiewie z gardła. Po rozpoczęciu terapii pacjent przestaje być zakaźny po około 24 godzinach, podczas gdy nieleczona angina może być zakaźna przez 2-3 tygodnie. Nosiciele przewlekli mają niskie ryzyko transmisji i zwykle nie wymagają leczenia.
adenoidektomia, angina paciorkowcowa, antybiotykoterapia, badanie fizykalne, ból gardła, GABHS, gorączka reumatyczna, infekcja paciorkowcowa, kłębuszkowe zapalenie nerek, limfadenopatia, migdałek gardłowy, migdałki, nosiciel przewlekły, paciorkowiec beta-hemolizujący grupy A, powikłanie ropne, ropień okołomigdałkowy, skala Centora, tonsillektomia, uszkodzenie serca, wirusowe zapalenie gardła, zakażenie paciorkowcowe, zakaźność, zapalenie gardła, zapalenie nerek, zastawka sercowa - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekłe zapalenie zatok nie jest wprost wymienione, ale „przewlekłe zapalenie zatok” to schorzenie, które może być związane z objawami przeziębieni – Zapobieganie i profilaktyka
Przeziębienie, będące ostrym wirusowym zakażeniem górnych dróg oddechowych, jest wywoływane przez ponad 200 różnych wirusów, co uniemożliwia opracowanie skutecznej szczepionki. Kluczowymi metodami profilaktyki są higiena rąk – mycie przez minimum 20 sekund z użyciem mydła lub stosowanie środków odkażających na bazie alkoholu (≥60% alkoholu) – oraz unikanie bliskiego kontaktu z osobami chorymi, zachowanie dystansu około 2 metrów, noszenie maseczek w miejscach o wysokim ryzyku oraz regularna dezynfekcja powierzchni dotykowych. Ponadto, ograniczenie dotykania twarzy nieumytymi rękoma oraz prawidłowa etykieta kaszlu i kichania (kaszel/kichanie w chusteczkę lub zgięcie łokcia) znacząco zmniejszają ryzyko transmisji wirusa. Szczególne znaczenie ma wzmacnianie układu odpornościowego poprzez regularną aktywność fizyczną, odpowiednią ilość snu, zbilansowaną dietę, nawodnienie oraz redukcję stresu.
białe krwinki, błona śluzowa, dezynfekcja powierzchni, działanie niepożądane, infekcja górnych dróg oddechowych, irygacja nosa, jeżówka, karmienie piersią, nawilżacz, płukanie nosa, probiotyk, przewlekłe zapalenie zatok, przewlekły stres, rinowirus, rozprzestrzenianie wirusa, siarczan cynku, sól fizjologiczna, spray do nosa, środek dezynfekujący, szczepionka przeciwko grypie, układ odpornościowy, witamina C, zakaźność - Leksykon chorób i schorzeń
Ostra zespół niewydolności oddechowej – Zapobieganie i profilaktyka
Ostry zespół niewydolności oddechowej wywołany przez koronawirusa SARS-CoV-1, pojawił się w latach 2002-2004 i charakteryzuje się transmisją głównie drogą kropelkową, z największą zakaźnością w drugim tygodniu choroby, po wystąpieniu objawów. Brak skutecznej szczepionki wymusza stosowanie środków zapobiegawczych, takich jak higiena rąk (mycie przez minimum 20 sekund lub dezynfekcja alkoholem 60-70%), dystans fizyczny 1-3 metrów, izolacja pacjentów w pomieszczeniach z podciśnieniem oraz stosowanie środków ochrony indywidualnej (maski chirurgiczne, respiratory N95, okulary ochronne, rękawiczki, fartuchy). Kontrola epidemii opiera się na szybkim wykrywaniu przypadków, izolacji, kwarantannie 10-dniowej kontaktów oraz ścisłym nadzorze epidemiologicznym.
badanie przesiewowe, droga powietrzna, epidemia, izolacja pacjenta, kontrola zakażeń, koronawirus SARS-CoV-1, kwarantanna, łańcuch transmisji, nadzór epidemiologiczny, objawy oddechowe, ognisko epidemii, ostry zespół niewydolności oddechowej, respirator N95, samoizolacja, SARS-CoV-2, środek dezynfekujący, środki ochrony indywidualnej, szczepionka inaktywowana, szczepionka mRNA, szczepionka podjednostkowa, szczepionka wektorowa, wydzielina układu oddechowego, zakaźność