środek dezynfekujący na bazie alkoholu
Środki dezynfekujące na bazie alkoholu to preparaty zawierające głównie alkohol etylowy (etanol), izopropylowy (izopropanol) lub n-propylowy (n-propanol) o stężeniu najczęściej 60-95%. Wykazują szerokie spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego, skutecznie eliminując bakterie (w tym prątki gruźlicy), wirusy osłonkowe, grzyby i niektóre wirusy bezosłonkowe.
Mechanizm działania polega na denaturacji białek drobnoustrojów i niszczeniu ich błon komórkowych. Optymalne stężenie alkoholu w preparatach dezynfekcyjnych wynosi 60-80% – zbyt wysokie stężenie paradoksalnie zmniejsza skuteczność ze względu na szybsze parowanie i brak czasu na inaktywację patogenów.
W praktyce klinicznej alkoholowe środki dezynfekcyjne są standardem w higienicznej i chirurgicznej dezynfekcji rąk, przygotowaniu skóry przed zabiegami inwazyjnymi oraz dezynfekcji małych powierzchni i sprzętu medycznego. Ich zaletami są szybkie działanie, brak pozostałości na powierzchniach i szeroki zakres aktywności biobójczej. Nie są jednak skuteczne wobec przetrwalników bakteryjnych i niektórych wirusów bezosłonkowych (np. norowirusy).
Według wytycznych WHO, w warunkach ograniczonego dostępu do komercyjnych preparatów można przygotować środek dezynfekcyjny zawierający 80% etanolu lub 75% izopropanolu, z dodatkiem glicerolu jako substancji nawilżającej i nadtlenku wodoru jako środka eliminującego zarodniki bakteryjne mogące zanieczyszczać roztwór.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół oddechowy bliskiego wschodu (mers) – Zapobieganie i profilaktyka
Zespół oddechowy Bliskiego Wschodu (MERS) wywoływany przez betakoronawirusa MERS-CoV charakteryzuje się wysoką śmiertelnością, szczególnie u osób z grup ryzyka, takich jak pacjenci powyżej 65 roku życia, dzieci poniżej 12 lat, kobiety w ciąży oraz osoby z chorobami przewlekłymi (cukrzyca, przewlekła choroba nerek, płuc, serca, astma) i immunosupresją. Brak licencjonowanej szczepionki i specyficznych leków przeciwwirusowych wymusza stosowanie kompleksowych środków profilaktycznych, obejmujących higienę rąk (mycie przez co najmniej 20 sekund lub stosowanie środków z ≥60% alkoholu), zakrywanie ust i nosa podczas kaszlu, unikanie kontaktu z potencjalnymi źródłami zakażenia (wielbłądy jednogarbne, niepasteryzowane produkty pochodzenia zwierzęcego) oraz noszenie maseczek chirurgicznych w zatłoczonych miejscach. Szczególną uwagę należy zwrócić na wczesne wykrycie i izolację pacjentów z podejrzeniem MERS w placówkach medycznych, stosując izolację w salach z podciśnieniem (AIIR) oraz odpowiednie środki ochrony osobistej (PPE), w tym respirator N95 lub wyższy, gogle, fartuchy i rękawice.
astma, betakoronawirus, bronchoskopia, cukrzyca, ekspozycja na wirusa, infekcja układu oddechowego, intubacja, kontrola zakażeń, leczenie immunosupresyjne, MERS, MERS-CoV, profilaktyka farmakologiczna, przewlekła choroba nerek, przewlekła choroba płuc, środek dezynfekujący na bazie alkoholu, środek kontroli zakażeń, środek ochrony osobistej, wielbłąd jednogarbny, zespół oddechowy Bliskiego Wschodu - Leksykon chorób i schorzeń
Norowirus (zakażenie jelit) – Zapobieganie i profilaktyka
Norowirus jest wysoce zakaźnym patogenem odpowiedzialnym za ostre zapalenie żołądka i jelit, manifestujące się wymiotami i biegunką. Transmisja odbywa się głównie przez kontakt bezpośredni, skażone powierzchnie, żywność i wodę. Kluczową rolę w profilaktyce odgrywa prawidłowa higiena rąk – mycie mydłem i ciepłą wodą przez minimum 20 sekund, zwłaszcza po skorzystaniu z toalety, przed jedzeniem i po kontakcie z osobą chorą. Środki dezynfekujące na bazie alkoholu nie są skuteczne wobec norowirusa ze względu na brak otoczki lipidowej wirusa. Osoby zakażone pozostają zakaźne od początku objawów do kilku dni po ich ustąpieniu, a wirus może być obecny w kale nawet do 2 tygodni. Zaleca się izolację chorych przez co najmniej 48 godzin po ustąpieniu objawów oraz unikanie przygotowywania żywności i kontaktu z innymi osobami w tym okresie. W środowiskach o podwyższonym ryzyku, takich jak placówki opieki zdrowotnej czy szkoły, stosuje się kohortację i izolację pacjentów, a także wzmożone procedury dezynfekcji powierzchni za pomocą roztworu podchlorynu sodu o stężeniu 1000-5000 ppm, pozostawionego na powierzchni przez minimum 5 minut.
doustny płyn nawadniający, droga transmisji, flora jelitowa, izolacja chorego, kał, lek przeciwbiegunkowy, nawodnienie dożylne, norowirus, obniżona odporność, odporność, odwodnienie, ognisko epidemiczne, otoczka lipidowa, patogen, podchloryn sodu, probiotyk, środek dezynfekujący na bazie alkoholu, szczepionka przeciwko norowirusom, technologia mRNA, wymiociny, wymioty i biegunka, zakaźność, zanieczyszczenie krzyżowe, zatrucie pokarmowe