interleukina IL-1β

Interleukina IL-1β to kluczowa cytokina prozapalna należąca do rodziny interleukin IL-1, będąca jednym z głównych mediatorów odpowiedzi immunologicznej i zapalnej organizmu. Jest produkowana głównie przez monocyty, makrofagi, komórki dendrytyczne oraz inne komórki układu odpornościowego w odpowiedzi na infekcje, uszkodzenia tkanek czy kontakt z antygenami.

W przeciwieństwie do wielu innych cytokin, IL-1β jest początkowo syntetyzowana jako nieaktywna forma prekursorowa (pro-IL-1β), która wymaga proteolitycznego cięcia przez kaspazę-1 w ramach kompleksu inflamasomu, aby uzyskać swoją aktywną postać. Po uwolnieniu z komórki, IL-1β oddziałuje z receptorami IL-1 (głównie IL-1RI), inicjując kaskadę sygnałową prowadzącą do aktywacji czynnika transkrypcyjnego NF-κB i kinaz MAP, co skutkuje ekspresją genów związanych z procesami zapalnymi.

IL-1β odpowiada za szereg efektów biologicznych, takich jak indukcja gorączki (działanie pirogeniczne), stymulacja syntezy białek ostrej fazy w wątrobie, aktywacja śródbłonka naczyniowego, mobilizacja neutrofili oraz stymulacja limfocytów. Podwyższone poziomy IL-1β obserwuje się w wielu chorobach zapalnych i autoimmunologicznych, w tym w reumatoidalnym zapaleniu stawów, chorobie Stilla, rodzinnych zespołach gorączek autoimmunologicznych czy miażdżycy.

Terapeutyczne blokowanie działania IL-1β stało się ważną strategią w leczeniu chorób zapalnych. Leki takie jak anakinra (antagonista receptora IL-1), kanakinumab (przeciwciało monoklonalne anty-IL-1β) czy rilonacept (białko fuzyjne wiążące IL-1) są stosowane w leczeniu różnych zespołów zapalnych zależnych od IL-1β, przynosząc znaczną poprawę kliniczną u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi i autoapalnymi.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl