Właściwości farmakodynamiczne
Bajkalina

Właściwości farmakodynamiczne bajkaliny

Bajkalina to główny aktywny składnik zespołu flawonów izolowanych z korzenia Scutellaria baicalensis Georgi (tarczyca bajkalska). W preparacie Baikadent występuje w stężeniu 5,77 mg/g żelu, przy czym zespół flawonów zawiera nie mniej niż 65% bajkaliny. W 100 g żelu do stosowania w jamie ustnej znajduje się średnio 375 mg bajkaliny, co przekłada się na około 1,5 mg substancji aktywnej w pojedynczej dawce (2 cm żelu).
¹

Działanie przeciwzapalne

Mechanizm działania przeciwzapalnego bajkaliny opiera się przede wszystkim na hamowaniu syntezy komórkowych mediatorów stanu zapalnego. Substancja wykazuje zdolność do blokowania produkcji:
²

• Interleukiny IL-1β – kluczowego cytokiny prozapalnej odpowiedzialnej za nasilenie procesów zapalnych w tkankach
• Leukotrienów – mediatorów lipidowych uczestniczących w reakcjach zapalnych
• Prostaglandyn – związków regulujących procesy zapalne w organizmie

³

Kolejnym istotnym mechanizmem jest zdolność bajkaliny do pobudzania aktywności fibroblastów w komórkach dziąseł. Dzięki temu usprawnia procesy regeneracyjne w tkankach przyzębia, co ma szczególne znaczenie w leczeniu chorób przyzębia.
⁴

Działanie przeciwbakteryjne

Bajkalina wchodząca w skład zespołu flawonów charakteryzuje się znaczącą aktywnością przeciwbakteryjną. Działa przede wszystkim na bakterie Gram-dodatnie, w tym:
⁵

• Staphylococcus aureus – potencjalny patogen jamy ustnej mogący wywoływać zakażenia tkanek miękkich
• Staphylococcus mutans – bakteria odpowiedzialna za rozwój próchnicy zębów

⁶

Oprócz bakterii Gram-dodatnich, bajkalina wykazuje również działanie wobec innych patogennych bakterii jamy ustnej, w tym Prevotella intermedia (dawniej określanej jako Bacteroides melaninogenicus intermedius). Ten patogen jest często izolowany z jamy ustnej pacjentów cierpiących na przewlekłe stany zapalne błony śluzowej i może przyczyniać się do rozwoju chorób przyzębia.
⁷

Działanie przeciwgrzybicze

Zespół flawonów zawierający bajkalinę wykazuje istotne działanie przeciwgrzybicze, szczególnie skierowane przeciwko Candida albicans – drobnoustrojowi oportunistycznemu, który może wywoływać kandydozę jamy ustnej (pleśniawki). Aktywność przeciwgrzybicza stanowi ważne uzupełnienie spektrum działania preparatów zawierających bajkalinę i może być korzystna w przypadku pacjentów ze współistniejącymi infekcjami grzybiczymi jamy ustnej.
⁸

Efekty kliniczne

Systematyczne stosowanie preparatu zawierającego bajkalinę w formie żelu do wcierania prowadzi do znaczącej poprawy stanu dziąseł u pacjentów z chorobami przyzębia. W klasyfikacji według ATC preparat Baikadent zawierający bajkalinę odpowiada grupie A 01 AD (inne środki do stosowania miejscowego w jamie ustnej), co odzwierciedla jego przeznaczenie do miejscowego leczenia stanów zapalnych w obrębie jamy ustnej.
⁹

Kompleksowe działanie bajkaliny obejmujące efekt przeciwzapalny, przeciwbakteryjny i przeciwgrzybiczny, w połączeniu ze zdolnością do stymulacji fibroblastów, sprawia, że substancja ta może być skutecznie stosowana w leczeniu stanów zapalnych dziąseł i przyzębia, gdzie często współistnieją zarówno procesy zapalne, jak i zakażenia bakteryjne.
^10
11