powietrznopochodne kontaktowe zapalenie skóry

Powietrznopochodne kontaktowe zapalenie skóry (airborne contact dermatitis) to odmiana alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, która rozwija się w wyniku ekspozycji na alergeny przenoszone drogą powietrzną. W przeciwieństwie do klasycznego kontaktowego zapalenia skóry, gdzie reakcja pojawia się w miejscu bezpośredniego kontaktu z alergenem, w tej postaci zmiany skórne mogą pojawiać się na odsłoniętych obszarach ciała, takich jak twarz, szyja, dekolt czy ramiona.

Najczęstszymi czynnikami wywołującymi powietrznopochodne kontaktowe zapalenie skóry są lotne substancje chemiczne (np. formaldehyd, składniki perfum), pyłki roślin, a także cząsteczki roślin zawierające alergeny (np. z rodziny Compositae). Reakcja alergiczna typu IV (komórkowa) rozwija się po ekspozycji na alergen u osób uprzednio uczulonych, co prowadzi do charakterystycznych zmian skórnych o typie wyprysku.

Obraz kliniczny obejmuje rumień, obrzęk, grudki, pęcherzyki, a w fazie przewlekłej – lichenifikację i złuszczanie naskórka. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz testach płatkowych, które pomagają zidentyfikować konkretny alergen. Leczenie polega przede wszystkim na unikaniu ekspozycji na czynnik wywołujący, stosowaniu miejscowych glikokortykosteroidów oraz emolientów. W ciężkich przypadkach mogą być konieczne ogólnoustrojowe leki immunosupresyjne.