narażenie na alergen

Narażenie na alergen to kontakt organizmu z substancją, która może wywołać reakcję alergiczną u osób predysponowanych genetycznie. Alergeny mogą przedostawać się do organizmu drogą oddechową (np. pyłki roślin, roztocza kurzu domowego), przez skórę (np. nikiel, lateks), poprzez układ pokarmowy (np. białka mleka, orzechów) lub drogą parenteralną (np. leki podawane dożylnie, jad owadów).

Reakcja immunologiczna po narażeniu na alergen opiera się głównie na mechanizmach IgE-zależnych (reakcja typu I wg klasyfikacji Gella i Coombsa). W procesie tym dochodzi do aktywacji limfocytów Th2, produkcji specyficznych przeciwciał klasy IgE, które wiążą się z receptorami na powierzchni komórek tucznych i bazofilów, a następnie, przy ponownym kontakcie z alergenem, do degranulacji tych komórek i uwolnienia mediatorów zapalnych.

Skutki kliniczne narażenia na alergen mogą być różnorodne – od łagodnych objawów miejscowych (np. alergiczny nieżyt nosa, atopowe zapalenie skóry) po potencjalnie zagrażające życiu reakcje ogólnoustrojowe (anafilaksja). Intensywność reakcji alergicznej zależy od dawki alergenu, drogi narażenia, wcześniejszej sensytyzacji oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta.

W postępowaniu diagnostycznym narażenia na alergen stosuje się testy skórne (punktowe, płatkowe), oznaczenia swoistych IgE w surowicy oraz testy prowokacyjne. Podstawą profilaktyki jest identyfikacja i unikanie kontaktu z alergenem, a w przypadku nieuniknionego narażenia – stosowanie farmakoterapii lub immunoterapii swoistej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl