spektrum przeciwgrzybicze
Spektrum przeciwgrzybicze określa zakres aktywności leku przeciwgrzybiczego wobec różnych gatunków grzybów. Związane jest z efektywnością danego preparatu w zwalczaniu określonych patogenów grzybiczych, takich jak drożdżaki (np. Candida spp.), dermatofity czy grzyby pleśniowe.
Leki przeciwgrzybicze różnią się spektrum działania – niektóre wykazują aktywność wobec wąskiej grupy patogenów (np. flukonazol skuteczny głównie wobec drożdżaków), inne mają szerokie spektrum (np. worikonazol, posakonazol czy amfoterycyna B działające na większość klinicznie istotnych grzybów patogennych). Znajomość spektrum przeciwgrzybiczego jest kluczowa przy doborze odpowiedniej terapii empirycznej oraz celowanej.
W praktyce klinicznej ocena spektrum przeciwgrzybiczego danego leku umożliwia racjonalną farmakoterapię zakażeń grzybiczych, minimalizując ryzyko niepowodzenia terapeutycznego. Coraz większym wyzwaniem staje się narastająca oporność grzybów na dostępne leki, co wymusza stosowanie preparatów o odpowiednio dobranym spektrum działania, często w terapii skojarzonej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abelcet 5 mg/ml
Abelcet to koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji zawierający 5 mg/ml amfoterycyny B w kompleksach lipidowych, klasyfikowany jako lek przeciwgrzybiczy (kod ATC: J02AA01). Preparat zawiera również 3,6 mg sodu na ml, co daje 72 mg sodu w fiolce 20 ml. Amfoterycyna B jest polienowym antybiotykiem produkowanym przez Streptomyces nodosus, działającym poprzez wiązanie się z ergosterolem w błonach komórkowych grzybów, co prowadzi do uszkodzenia błony i śmierci komórek grzybiczych. Lek może wykazywać działanie grzybostatyczne lub grzybobójcze, a jego toksyczność wynika z częściowego wiązania z cholesterolem w komórkach ludzkich.
amfoterycyna B w kompleksach lipidowych, antybiotyk przeciwgrzybiczny, aspergiloza, blastomykoza, Candida, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, ergosterol, histoplazmoza, kokcydioidomykoza, kryptokokoza, lek przeciwgrzybiczny, mukormykoza, spektrum przeciwgrzybicze, sporotrychoza, Streptomyces nodosus, toksyczność leku - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fluconazole Polfarmex 50 mg
Flukonazol, klasyfikowany jako J02AC01 w systemie ATC, jest triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym dostępnym w tabletkach o dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg. Jego mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu enzymu cytochromu P-450 odpowiedzialnego za demetylację 14 alfa-lanosterolu, co prowadzi do deficytu ergosterolu w błonie komórkowej grzybów i skutkuje działaniem przeciwgrzybiczym. Flukonazol wykazuje szerokie spektrum aktywności in vitro przeciwko gatunkom Candida (w tym C. albicans, C. parapsilosis, C. tropicalis), Cryptococcus neoformans, a także endemicznych pleśni. W badaniach klinicznych dawki 50 mg/dobę przez 28 dni nie wpływały na stężenia steroidów u zdrowych osób, a wyższe dawki (200-400 mg/dobę) nie wywoływały istotnych zmian hormonalnych ani interakcji z fenazonem.
biosynteza ergosterolu, Blastomyces dermatiditis, błona komórkowa grzyba, Candida, Candida albicans, Candida glabrata, Candida krusei, Candida parapsilosis, Candida tropicalis, Coccidioides immitis, Cryptococcus gattii, Cryptococcus neoformans, cytochrom P450, demetylacja lanosterolu, endogenne steroidy, ergosterol w błonie komórkowej, Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości Drobnoustrojów, fenazon, flukonazol, Histoplasma capsulatum, kandydemia, kandydoza jamy ustnej, mechanizm działania leku, minimalne stężenie hamujące, Paracoccidioides brasiliensis, pole pod krzywą stężenia leku, spektrum przeciwgrzybicze, stymulacja ACTH, testosteron w osoczu, triazol przeciwgrzybiczy, wrażliwość in vitro, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Polfungicid (50 mg + 10 mg)/ml
Polfungicid to roztwór na skórę o stężeniu 50 mg/ml chlorowodorku chlormidazolu oraz 10 mg/ml kwasu salicylowego, należący do grupy leków przeciwgrzybiczych z pochodnych imidazolu i triazolu (kod ATC: D01AC20). Chlorowodorek chlormidazolu wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, szczególnie skuteczny wobec dermatofitów z rodzajów Epidermophyton, Trichophyton i Microsporum, a także przeciwko grzybom z rodzajów Aspergillus, Candida oraz rzadziej występującym patogenom jak Sporothrix schenkii, Cryptococcus neoformans i Torulopsis glabrata. Ponadto chlormidazol posiada aktywność bakteriostatyczną wobec bakterii Gram-dodatnich, w tym Streptococcus pyogenes i Bacillus subtilis, co jest korzystne w leczeniu zakażeń mieszanych grzybiczo-bakteryjnych.
aktywność przeciwbakteryjna, Aspergillus, bakterie Gram-dodatnie, Candida, chlorowodorek chlormidazolu, dermatofity, działanie bakteriostatyczne, działanie keratolityczne, grzybica paznokci, grzybica skóry, kwas salicylowy, lek przeciwgrzybiczy, paciorkowiec ropotwórczy, penetracja przez warstwę rogową, pochodne imidazolu i triazolu, roztwór na skórę, spektrum przeciwgrzybicze, zakażenie grzybicze, zakażenie mieszane, złuszczanie warstwy rogowej - Leksykon substancji czynnych
Izokonazol – Właściwości farmakodynamiczne
Izokonazolu azotan, pochodna imidazolu, jest szeroko stosowanym lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania obejmującym dermatofity, drożdżaki (w tym Candida), grzyby drożdżakopodobne, pleśniaki oraz patogeny wywołujące łupież rumieniowy. Substancja ta wykazuje również aktywność przeciwbakteryjną wobec bakterii Gram-dodatnich, co czyni ją skuteczną w leczeniu mieszanych zakażeń skóry. W zależności od postaci farmaceutycznej i wskazań, izokonazol jest klasyfikowany pod kodami ATC: G01AF07 (ginekologia) oraz D01AC05 i D01AC20 (dermatologia). Preparaty zawierające izokonazol stosuje się zarówno w monoterapii niepowikłanych zakażeń grzybiczych skóry i błon śluzowych, jak i w terapii skojarzonej z kortykosteroidami w przypadku nasilonych objawów zapalnych.
aktywność przeciwbakteryjna, bakteria Gram-dodatnia, Candida, dermatofity, diflukortolonu walerianian, drożdżaki, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwzapalne, izokonazolu azotan, kandydoza, lek przeciwgrzybiczy, łupież pstry, łupież rumieniowy, mieszane zakażenie skóry, patogen grzybiczny, pleśniaki, powierzchowne zakażenie grzybicze, reakcja alergiczna skóry, reakcja zapalna, spektrum przeciwgrzybicze, świąd, zakażenie grzybicze pochwy, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nystatin TZF 100000 IU/ml
Nystatyna jest antybiotykiem polienowym o działaniu przeciwgrzybiczym, produkowanym przez Streptomyces noursei, klasyfikowanym w grupie leków stosowanych w zakażeniach jelitowych (kod ATC: A07A A02). Mechanizm jej działania polega na selektywnym wiązaniu z ergosterolem w błonie cytoplazmatycznej grzybów, co prowadzi do powstawania porów i utraty integralności błony komórkowej, skutkując śmiercią komórki grzyba. Nystatyna wykazuje szerokie spektrum aktywności przeciwko drożdżakom z rodzaju Candida, zwłaszcza Candida albicans, oraz innym drożdżom i grzybom drożdżakopodobnym, jednak nie działa na dermatofity ani bakterie. Minimalne stężenia hamujące (MIC) nystatyny mieszczą się w zakresie 3,7–7,4 IU/ml, co jest istotnym wskaźnikiem jej skuteczności terapeutycznej.
antybiotyk polienowy, błona cytoplazmatyczna, Candida, Candida albicans, dermatofit, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, ergosterol, grzyb drożdżakopodobny, komórka grzyba, minimalne stężenie hamujące, patogen grzybiczny, spektrum przeciwgrzybicze, Streptomyces noursei, zakażenie jelitowe, zawiesina doustna - Leksykon substancji czynnych
Cyklopiroks – Właściwości farmakokinetyczne
Cyklopiroks wykazuje szerokie spektrum przeciwgrzybicze i jest stosowany zarówno w formie lakierów do paznokci (stężenie 80 mg/g), jak i preparatów z pochodną cyklopiroksu z olaminą do aplikacji na skórę i błony śluzowe. Lakier do paznokci skutecznie penetruje płytkę paznokciową, osiągając stężenia w głębszych warstwach 2-10-krotnie przekraczające MIC dla grzybów patogennych, a jego aktywność utrzymuje się przez 2-3 tygodnie. Wchłanianie ogólnoustrojowe z lakierów jest minimalne – poniżej 5% dawki dla lakieru 8% stosowanego przez 6 miesięcy oraz mniej niż 2% dla preparatu Polinail, z poziomami w osoczu odpowiednio 0,904 ng/ml po 6 miesiącach i 1,444 ng/ml po 12 miesiącach. Cyklopiroks z olaminą przenika przez naskórek i gruczoły łojowe, osiągając w skórze stężenia 10-15 razy wyższe niż minimalne hamujące wzrost grzybów, a jego stężenie w surowicy po 6 godzinach od aplikacji 1% kremu wynosiło 0,012 μg/ml, co wskazuje na niskie wchłanianie systemowe i głównie miejscowe działanie.
białko osocza, cyklopiroks z olaminą, glukuronid, glukuronidacja, gradient dyfuzji, grzyb chorobotwórczy, grzybica paznokci, krążenie obwodowe, kwas glukuronowy, łańcuch oddechowy, mieszek włosowy, minimalne stężenie hamujące, okres półtrwania, opatrunek zamknięty, płytka paznokciowa, podanie dopochwowe, ściana komórkowa grzyba, spektrum przeciwgrzybicze, stężenie grzybobójcze, stężenie w osoczu, warstwa rogowa naskórka, wchłanianie przezskórne, znakowanie radioaktywne - Leksykon substancji czynnych
Izokonazol – Wskazania do stosowania
Izokonazol, w postaci azotanu izokonazolu, jest skutecznym środkiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, stosowanym w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry i błon śluzowych. Preparaty zawierające 10 mg/g izokonazolu azotanu, takie jak krem dopochwowy Izovag, są wskazane w terapii grzybic pochwy, w tym zakażeń mieszanych z udziałem bakterii Gram-dodatnich. Dermatologiczne formy leku, Travogen (10 mg/g) i Travocort (10 mg/g izokonazolu + 1 mg/g diflukortolonu walerianianu), stosuje się odpowiednio w powierzchownych zakażeniach grzybiczych skóry bez i ze współistniejącym nasilonym stanem zapalnym lub zmianami wypryskowymi. Izokonazol wykazuje aktywność przeciw dermatofitom, drożdżakom (w tym Candida), Malassezia furfur oraz grzybom odpowiedzialnym za łupież rumieniowy, co czyni go wszechstronnym narzędziem terapeutycznym w praktyce klinicznej.
azotan izokonazolu, bakteria Gram-dodatnia, dermatofity, drożdżaki, działanie przeciwgrzybicze, grzybica narządów płciowych, grzybica rąk, grzybica stóp, kandydoza pochwy, komponent zapalny, kortykosteroid, łupież pstry, łupież rumieniowy, Malassezia furfur, pityriasis versicolor, pochodna imidazolu, spektrum przeciwgrzybicze, tinea cruris, tinea manus, tinea pedis, zakażenie grzybicze pochwy, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie mieszane, zakażenie mieszane pochwy, zmiana zapalna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ketokonazol 200 mg
Ketokonazol, pochodna imidazolu z grupy leków przeciwgrzybiczych (kod ATC: J02AB02), dostępny w tabletkach po 200 mg, działa poprzez hamowanie syntezy ergosterolu w błonie komórkowej grzybów. Mechanizm ten polega na specyficznym wiązaniu z lanosterolo-14-alfademetylazą, enzymem cytochromu P450, co prowadzi do utraty integralności błony i śmierci komórki grzybiczej. Dodatkowo, w przypadku Candida spp., ketokonazol zaburza przejście patogenu w formę micelarną, ograniczając jego patogenność. Lek wykazuje szerokie spektrum działania przeciw dermatofitom (Microsporum, Epidermatophyton, Trichophyton), drożdżakom (Candida albicans, Cryptococcus neoformans, Pityrosporum), grzybom dimorficznym (Coccidioides immitis, Histoplasma capsulatum, Paracoccidioides brasiliensis) oraz innym patogenom (Sporotrichum schenckii, Phialophora spp., Blastomyces dermatiditis).
Candida, chromomikoza, cytochrom P450, dermatofity, drożdżaki, ergosterol, grzyb dimorficzny, grzybica paznokci, grzybica powierzchniowa, grzybica układowa, histoplazmoza, kandydoza błony śluzowej, kandydoza pochwy, ketokonazol, kokcydioidomikoza, lanosterolo-14-alfademetylaza, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, parakokcydioidomikoza, pochodna imidazolu, postać micelarna, spektrum przeciwgrzybicze - Leksykon substancji czynnych
Worykonazol – Właściwości farmakodynamiczne
Worykonazol, lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli (kod ATC: J02AC03), działa poprzez hamowanie demetylacji 14-alfa-lanosterolu, co prowadzi do utraty ergosterolu w błonie komórkowej grzybów. Wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, skuteczny wobec gatunków Candida (w tym opornych na flukonazol C. krusei, C. glabrata i C. albicans), Aspergillus spp., Scedosporium spp. oraz Fusarium spp. Mediana średnich stężeń worykonazolu w osoczu wynosiła 2425 ng/ml (kwartyle 1193-4380 ng/ml), a maksymalnych 3742 ng/ml (kwartyle 2027-6302 ng/ml), bez korelacji między stężeniem a skutecznością. Worykonazol wykazuje działanie grzybobójcze in vitro, a wartości MIC dla najczęstszych gatunków Candida i Aspergillus są zwykle poniżej 1 mg/l. W badaniach klinicznych wykazano skuteczność w leczeniu inwazyjnej aspergilozy, kandydemii oraz rzadkich zakażeń grzybiczych, w tym u pacjentów z opornością na flukonazol i po przeszczepach komórek krwiotwórczych.
14 alfa-metylosterol, aspergiloza, badanie czynności wątroby, biosynteza ergosterolu, cytochrom P450, demetylacja 14 alfa-lanosterolu, ergosterol w błonie komórkowej, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydemia, kandydoza przełyku, kondycjonowanie mieloablacyjne, lek przeciwgrzybiczny, minimalne stężenie hamujące, oporność na flukonazol, ostra białaczka szpikowa, ostra inwazyjna aspergiloza, przeszczepienie macierzystych komórek krwiotwórczych, spektrum przeciwgrzybicze, stężenie graniczne, triazol, wydłużenie QTc, zaburzenie widzenia, zakażenie Aspergillus, zakażenie Scedosporium, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon substancji czynnych
Kwas undecylenowy – Właściwości farmakodynamiczne
Kwas undecylenowy (Acidum undecylenicum) jest substancją o udokumentowanym działaniu przeciwgrzybiczym i przeciwbakteryjnym, należącą do grupy środków antyseptycznych i leków przeciwgrzybiczych stosowanych miejscowo w dermatologii. Wykazuje umiarkowaną aktywność grzybobójczą wobec dermatofitów z rodzajów Epidermophyton floccosum, Trichophyton i Microsporum, oddziałując zarówno na grzybnię, jak i zarodniki. Mechanizm działania polega na zakłócaniu syntezy błony komórkowej grzybów poprzez wnikanie w struktury lipidowe ściany komórkowej, co prowadzi do utraty integralności i śmierci komórki. Działanie przeciwbakteryjne jest słabsze, jednak w preparatach złożonych, takich jak Skinman soft (zawierający 0,1 g kwasu undecylenowego, 60 g alkoholu izopropylowego i 0,3 g chlorku benzalkoniowego na 100 g), obserwuje się synergistyczne rozszerzenie spektrum aktywności na bakterie (w tym prątki gruźlicy) oraz wirusy osłonkowe (HBV, HCV, HIV), wirusy opryszczki i rotawirusy.
alkohol izopropylowy, badanie genotoksyczności, biodostępność ogólnoustrojowa, błona komórkowa grzyba, chlorek benzalkoniowy, cynk undecylenian, dermatofity, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze i przeciwbakteryjne, działanie przeciwwirusowe, działanie rakotwórcze, enzym mitochondrialny, Epidermophyton floccosum, HBV, HCV, HIV, kwas undecylenowy, lek przeciwgrzybiczy, Microsporum, prątek gruźlicy, rotawirus, Salmonella typhimurium, spektrum przeciwgrzybicze, środek antyseptyczny i dezynfekujący, test Amesa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, Trichophyton, wirus opryszczki, wirus osłonkowy, właściwość mutagenna, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Canespor Onychoset (10 mg + 400 mg)/g
Canespor Onychoset to miejscowy lek przeciwgrzybiczy z grupy pochodnych imidazolu i triazolu (kod ATC: D01AC60), zawierający bifonazol (10 mg/g) oraz mocznik (400 mg/g). Bifonazol działa poprzez podwójne hamowanie syntezy ergosterolu na dwóch poziomach, co prowadzi do uszkodzenia błony cytoplazmatycznej grzybów i ich eliminacji. Mocznik wykazuje działanie keratolityczne, rozmiękczając keratynę zakażonego paznokcia, co umożliwia nieinwazyjne usunięcie zakażonej tkanki oraz zwiększa penetrację bifonazolu w głąb paznokcia, potęgując efekt terapeutyczny. Preparat wykazuje szerokie spektrum działania przeciwko dermatofitom (zwłaszcza Trichophyton), drożdżakom (Candida), pleśniom, Malassezia furfur oraz Corynebacterium minutissimum.
Corynebacterium minutissimum, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie keratolityczne, działanie przeciwgrzybicze, grzybica paznokci, lek przeciwgrzybiczy miejscowy, Malassezia furfur, mechanizm działania leku, minimalne stężenie hamujące, oporność grzybów, oporność wtórna, pochodna imidazolu, spektrum przeciwgrzybicze, synteza ergosterolu, terapia przeciwgrzybicza - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Axopirox 80 mg/g
Axopirox to lakier do paznokci leczniczy zawierający cyklopiroks w stężeniu 80 mg/g, stosowany miejscowo w terapii grzybic paznokci. Cyklopiroks, pochodna hydroksypirydonu, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, obejmujące zarówno efekt grzybobójczy, jak i hamowanie wzrostu patogenów. Preparat jest skuteczny wobec głównych etiologicznych czynników onychomikozy, takich jak dermatofity Trichophyton rubrum i Epidermophyton floccosum, drożdżak Candida albicans oraz pleśń Scopulariopsis brevicaulis. Axopirox tworzy na powierzchni paznokcia film, który umożliwia penetrację substancji czynnej i długotrwały kontakt z patogenami, co pozwala na osiągnięcie wysokiego stężenia leku w miejscu infekcji przy minimalnej ekspozycji ogólnoustrojowej.
Candida albicans, cyklopiroks, dermatofit, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, grzybica paznokci, infekcja paznokci, kandydoza paznokci, lakier do paznokci leczniczy, lek przeciwgrzybiczny, onychodystrofia, onychomikoza, patogen grzybiczny, płytka paznokciowa, Scopulariopsis brevicaulis, spektrum przeciwgrzybicze, Trichophyton rubrum - Leksykon substancji czynnych
Azotan butokonazolu – Właściwości farmakodynamiczne
Azotan butokonazolu, należący do pochodnych imidazolu (kod ATC: G01AF15), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, szczególnie skuteczny wobec patogenów rodzaju Candida, w tym Candida albicans, będącego główną przyczyną kandydozy pochwy. Ponadto substancja ta działa przeciwbakteryjnie na niektóre bakterie Gram-dodatnie, co jest istotne w terapii mieszanych infekcji pochwy. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu poprzez blokadę przekształcenia lanosterolu, co prowadzi do zaburzeń integralności błony komórkowej grzybów, zmniejszenia ich oporności osmotycznej oraz śmierci komórkowej. Azotan butokonazolu jest stosowany głównie w formie kremu dopochwowego (Gynazol) o unikalnej formulacji emulsji typu „woda w oleju” z wysokim wewnętrznym wskaźnikiem fazowym, co zapewnia długotrwałe działanie miejscowe.
azotan butokonazolu, bakteria Gram-dodatnia, błona komórkowa grzyba, błona śluzowa pochwy, Candida, Candida albicans, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, emulsja woda w oleju, Epidermophyton, grzybica skóry głowy, grzybica skóry i paznokci, grzybicze zakażenie pochwy, kandydoza pochwy, kinetyka uwalniania, krem dopochwowy, lek przeciwzakaźny i antyseptyczny, Microsporum, mieszana infekcja pochwy, pochodna imidazolu, przepuszczalność błony komórkowej, spektrum przeciwgrzybicze, synteza ergosterolu, Trichophyton, właściwości adhezyjne, zakażenie pochwy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – GYNOXIN OPTIMA 20 mg/g (2%)
Gynoxin Optima zawiera azotan fentikonazolu w stężeniu 20 mg/g (2%) i należy do pochodnych imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, przeciwbakteryjnego oraz przeciwpierwotniakowego. Fentikonazol wykazuje zarówno działanie grzybostatyczne, jak i grzybobójcze, skutecznie hamując wzrost i niszcząc komórki dermatofitów (Trichophyton, Microsporum) oraz drożdżaków, zwłaszcza Candida albicans. Mechanizm działania obejmuje hamowanie enzymów utleniających w komórce grzyba, co prowadzi do akumulacji toksycznych nadtlenków, oraz bezpośrednie uszkodzenie błony komórkowej patogenu. Ponadto, fentikonazol hamuje produkcję kwaśnej proteinazy przez Candida albicans, co ogranicza wirulencję tego patogenu. Skuteczność przeciwgrzybicza została potwierdzona zarówno in vitro, jak i in vivo, gdzie u świnek morskich z grzybicą skóry terapia trwająca 7 dni prowadziła do całkowitego wyleczenia.
azotan fentikonazolu, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, błona komórkowa grzyba, Candida albicans, czynnik wirulencji, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwpierwotniakowe, enzym utleniający, grzybica błon śluzowych, grzybica skóry, infekcja rzęsistkowa, kandydoza pochwy, kwaśna proteinaza, lek przeciwzakaźny i antyseptyczny, mieszana infekcja pochwy, pochodna imidazolu, rzęsistkowica pochwy, spektrum przeciwgrzybicze, Trichomonas vaginalis - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Caspofungin Fresenius Kabi
Kaspofungina wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na ryzyko poważnych reakcji niepożądanych, w tym anafilaksji, która wymaga natychmiastowego przerwania infuzji i wdrożenia leczenia przeciwwstrząsowego. Reakcje związane z uwalnianiem histaminy, takie jak wysypka, obrzęk twarzy i naczynioruchowy, świąd, uczucie gorąca oraz skurcz oskrzeli, mogą wymagać przerwania terapii i zastosowania leków przeciwhistaminowych oraz przeciwzapalnych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią reakcji alergicznych. Spektrum działania kaspofunginy jest ograniczone, wykazuje skuteczność głównie przeciwko Candida i Aspergillus, natomiast jej efektywność wobec innych drożdżaków i pleśni jest niepewna, co należy uwzględnić przy doborze terapii przeciwgrzybiczej.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, Aspergillus, AUC, Candida, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, cyklosporyna, histamina, kaspofungina, łagodne zaburzenie czynności wątroby, lek przeciwhistaminowy, nadwrażliwość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, próby czynnościowe wątroby, reakcja skórna, skurcz oskrzeli, spektrum przeciwgrzybicze, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, wysypka skórna, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Sertakonazol – Działania niepożądane
Sertakonazol, pochodna imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, stosowany w postaci azotanu sertakonazolu w leku Cagynol (globulki dopochwowe 300 mg), cechuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa. Działania niepożądane występują rzadko (częstotliwość >1/10 000 i <1/1 000) i są głównie miejscowe, obejmując uczucie pieczenia oraz zaostrzenie świądu w miejscu aplikacji. Objawy te mają zazwyczaj charakter przejściowy i ustępują samoistnie przy kontynuacji terapii, nie wymagając przerwania leczenia. Ponadto, rzadko mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości na substancję czynną lub składniki pomocnicze, manifestujące się miejscowymi objawami alergicznymi.
azotan sertakonazolu, Departament Monitorowania Niepożądanych, działanie niepożądane, farmakoterapia, globulka dopochwowa, klasyfikacja układów i narządów, lek przeciwgrzybiczny, MedDRA, miejscowa nietolerancja, monitorowanie działań niepożądanych, personel medyczny, pochodna imidazolu, reakcja nadwrażliwości, reakcja uczuleniowa, sertakonazol, spektrum przeciwgrzybicze, terapia przeciwgrzybicza, uczucie pieczenia, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, zaburzenia skóry, zaburzenia układu immunologicznego - Leksykon substancji czynnych
Kaspofungina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kaspofungina niesie ryzyko wystąpienia reakcji anafilaktycznych, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia leczenia ratunkowego. Działania niepożądane związane z uwalnianiem histaminy, takie jak wysypka, obrzęk twarzy, obrzęk naczynioruchowy, świąd, uczucie gorąca czy skurcz oskrzeli, mogą wymagać przerwania podawania leku i leczenia objawowego. Skuteczność kaspofunginy jest ograniczona wobec drożdżaków innych niż Candida oraz pleśni innych niż Aspergillus, co należy uwzględnić przy doborze terapii przeciwgrzybiczej. Jednoczesne stosowanie kaspofunginy i cyklosporyny wymaga ścisłego monitorowania enzymów wątrobowych, gdyż obserwowano przejściowy wzrost AlAT i AspAT do wartości nie przekraczających 3-krotności górnej granicy normy (GGN), który ustępował po przerwaniu leczenia. Dane retrospektywne na 40 pacjentach nie wykazały poważnych hepatotoksycznych działań niepożądanych podczas terapii trwającej od 1 do 290 dni (mediana 17,5 dnia).
alergiczna reakcja skórna, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, cyklosporyna, drożdżaki Candida, farmakokinetyka kaspofunginy, hepatotoksyczność, kaspofungina, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pleśń Aspergillus, reakcja anafilaktyczna, reakcja histaminowa, skurcz oskrzeli, spektrum przeciwgrzybicze, terapia przeciwgrzybicza, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pozakonazol Altan 300 mg
Pozakonazol, pochodna triazolowa o kodzie ATC J02AC04, działa poprzez inhibicję enzymu 14α-demetylazy lanosterolu (CYP51), co prowadzi do zahamowania syntezy ergosterolu i uszkodzenia błony komórkowej grzybów. Wykazuje szerokie spektrum aktywności przeciwgrzybiczej, obejmujące gatunki Aspergillus (m.in. A. fumigatus, A. terreus), Candida (m.in. C. albicans, C. tropicalis), a także Coccidioides immitis, Fonsecaea pedrosoi oraz Fusarium. Wartości graniczne MIC według EUCAST dla Aspergillus fumigatus i A. terreus wynoszą odpowiednio S ≤0,125 mg/L, R >0,25 mg/L, a dla Candida albicans i innych gatunków Candida S ≤0,06 mg/L, R >0,06 mg/L. Mechanizm oporności opiera się głównie na mutacjach w CYP51, które zmniejszają wiązanie leku. Pozakonazol jest stosowany zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej, choć brak jest jednoznacznych dowodów na przewagę terapii kombinowanej nad monoterapią.
14α-demetylaza lanosterolu, amfoterycyna B, Aspergillus, aspergiloza inwazyjna, Candida, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, chromoblastomikoza, Coccidioides immitis, elektrokardiogram, ergosterol, flukonazol, Fonsecaea pedrosoi, Fusarium, fuzarioza, grzybniak, GVHD, inwazyjne zakażenie grzybicze, itrakonazol, kokcydioidomikoza, koncentrat do sporządzania roztworu, leczenie skojarzone, lek przeciwgrzybiczny, neutropenia, odstęp QTc, ostra białaczka szpikowa, pochodne triazolowe, pozakonazol, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, Rhizomucor, spektrum przeciwgrzybicze, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fluconazole Aurobindo 50 mg
Flukonazol, będący pochodną triazolu (Kod ATC: J02AC01), działa przeciwgrzybiczo poprzez selektywne hamowanie enzymu cytochromu P-450 odpowiedzialnego za demetylację 14 alfa-lanosterolu, co prowadzi do zaburzenia biosyntezy ergosterolu w błonie komórkowej grzybów. Lek wykazuje szerokie spektrum działania przeciwko gatunkom Candida (w tym C. albicans, C. parapsilosis, C. tropicalis), Cryptococcus neoformans, Cryptococcus gattii oraz endemicznych pleśni, takich jak Blastomyces dermatiditis czy Histoplasma capsulatum. Flukonazol charakteryzuje się wysoką selektywnością wobec enzymów grzybiczych, co przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa, potwierdzony brakiem wpływu na stężenia testosteronu i steroidów przy dawkach terapeutycznych od 50 mg do 400 mg na dobę. W badaniach klinicznych wykazano liniową zależność między dawką a AUC, co koreluje z efektywnością leczenia kandydozy jamy ustnej i kandydemii, jednak skuteczność jest ograniczona w przypadku szczepów o wysokich wartościach MIC.
azolowy lek przeciwgrzybiczny, biosynteza ergosterolu, Blastomyces dermatiditis, błona komórkowa grzyba, Candida, Candida albicans, Candida glabrata, Candida krusei, Candida parapsilosis, Candida tropicalis, Coccidioides immitis, Cryptococcus gattii, Cryptococcus neoformans, cytochrom P-450, cytochrom P450, dane farmakokinetyczno-farmakodynamiczne, dawka flukonazolu, demetylacja lanosterolu, endogenny steroid, gospodarka hormonalna, Histoplasma capsulatum, kandydemia, kandydoza jamy ustnej, komórka grzyba, lek przeciwgrzybiczny, mechanizm oporności, minimalne stężenie hamujące, Paracoccidioides brasiliensis, pochodna triazolu, pole pod krzywą stężenia, spektrum przeciwgrzybicze, steroid, stężenie graniczne, testosteron, wartość MIC, wrażliwość na lek przeciwgrzybiczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Mycosyst 200 mg
Flukonazol, substancja czynna leku Mycosyst, jest triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym działającym poprzez selektywne hamowanie enzymu cytochromu P-450 odpowiedzialnego za demetylację 14-alfa-lanosterolu, co prowadzi do zahamowania biosyntezy ergosterolu w błonach komórkowych grzybów. Wykazuje szerokie spektrum działania przeciwko gatunkom Candida (m.in. C. albicans, C. parapsilosis, C. tropicalis), a także Cryptococcus neoformans, Cryptococcus gattii oraz pleśniom endemicznych. Flukonazol charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa, nie wpływając klinicznie na stężenia steroidów przy dawkach od 50 mg do 400 mg na dobę. Wartości MIC oraz epidemiologiczne punkty odcięcia (ECOFF) różnią się w zależności od gatunku, z wyższymi wartościami dla C. guilliermondii i zmniejszoną wrażliwością lub opornością u C. glabrata, C. krusei i C. auris. W badaniach klinicznych wykazano liniową zależność pomiędzy AUC a dawką leku oraz korelację pomiędzy AUC a skutecznością terapii w kandydozie jamy ustnej i kandydemii.
14 alfa-metylosterol, aktywne usuwanie leków, azolowy lek przeciwgrzybiczny, badanie wrażliwości, biosynteza ergosterolu, Blastomyces dermatiditis, błona komórkowa grzyba, Candida, Candida albicans, Candida auris, Candida dubliniensis, Candida glabrata, Candida krusei, Candida parapsilosis, Candida tropicalis, Coccidioides immitis, Cryptococcus gattii, Cryptococcus neoformans, cytochrom P-450, cytochrom P450, demetylacja 14 alfa-lanosterolu, drug efflux, działanie przeciwgrzybicze, endogenny steroid, epidemiologiczny punkt odcięcia, ergosterol, flukonazol, grzyb patogenny, Histoplasma capsulatum, interakcja z fenazonem, kandydemia, kandydoza jamy ustnej, lek przeciwgrzybiczny, mechanizm oporności, minimalne stężenie hamujące, Mycosyst, nadkażenie, Paracoccidioides brasiliensis, parametr PK/PD, spektrum przeciwgrzybicze, stężenie graniczne, stężenie testosteronu, stymulacja ACTH, triazol przeciwgrzybiczny, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Posaconazole Teva 100 mg
Posaconazole Teva, będący pochodną triazolu i inhibitorem enzymu 14α-demetylazy lanosterolu (CYP51), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, hamując biosyntezę ergosterolu w błonie komórkowej grzybów. Lek jest skuteczny wobec licznych patogenów, w tym gatunków Aspergillus (A. fumigatus, A. flavus, A. terreus, A. nidulans, A. niger, A. ustus), Candida (C. albicans, C. glabrata, C. krusei, C. parapsilosis, C. tropicalis i inne), a także innych grzybów patogennych jak Coccidioides immitis czy Fusarium. Minimalne stężenia hamujące (MIC) dla Mucorales spp. i Scedosporium apiospermum wynoszą 2 mg/l, dla Exophiala dermatiditis 0,5 mg/l, a dla Purpureocillium lilacinum 1 mg/l. Wartości graniczne ECOFF dla Aspergillus spp. wynoszą 0,25-0,5 mg/l, natomiast kliniczne wartości MIC definiujące wrażliwość (S) i oporność (R) dla A. fumigatus i A. terreus to odpowiednio ≤0,13 mg/l i >0,25 mg/l, a dla Candida albicans i innych gatunków Candida ≤0,06 mg/l i >0,06 mg/l. Monitorowanie stężeń minimalnych azoli jest zalecane, a w przypadku wątpliwości dotyczących oporności wskazane jest sekwencjonowanie CYP51A.
14α-demetylaza lanosterolu, Aspergillus fumigatus, Aspergillus terreus, biosynteza ergosterolu, błona komórkowa grzyba, Candida albicans, Candida tropicalis, CYP51, Exophiala dermatiditis, inwazyjna aspergiloza, leczenie skojarzone, lek przeciwgrzybiczny, mechanizm oporności, minimalne stężenie hamujące, Mucorales, pochodna triazolu, Posaconazole Teva, pozakonazol, Purpureocillium lilacinum, Scedosporium apiospermum, spektrum przeciwgrzybicze, terapia przeciwgrzybicza, worykonazol, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zelefion 250 mg
Terbinafina, substancja czynna preparatu ZELEFION, jest alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, należącą do grupy leków przeciwgrzybiczych do stosowania ogólnego (kod ATC: D01BA02). Wykazuje wysoką skuteczność przeciwko dermatofitom, w tym gatunkom Trichophyton (T. rubrum, T. mentagrophytes, T. verrucosum, T. violaceum), Microsporum (M. canis) oraz Epidermophyton floccosum, które są najczęstszymi czynnikami etiologicznymi grzybic skóry, włosów i paznokci. Terbinafina jest zatem efektywnym środkiem w terapii grzybic odzwierzęcych, skóry głowy, ciała, stóp oraz pachwin.
alliloamina, biosynteza steroli, cytochrom P450, dermatofit, działanie fungicydalne, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, Epidermophyton floccosum, epoksydaza skwalenu, ergosterol, grzybica odzwierzęca, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica skóry głowy, grzybica stóp, lek przeciwgrzybiczny, Microsporum, spektrum przeciwgrzybicze, terbinafina, Trichophyton, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Loceryl 50 mg/ml
Amorolfina, substancja czynna zawarta w preparacie Loceryl (50 mg/ml chlorowodorku amorolfiny), jest morfoliną o unikalnym mechanizmie działania przeciwgrzybiczego polegającym na zaburzeniu biosyntezy steroli w ścianie komórkowej grzybów. Skutkuje to zmniejszeniem zawartości ergosterolu oraz akumulacją nietypowych steroli, co prowadzi do śmierci komórek grzybów. Amorolfina wykazuje zarówno działanie grzybostatyczne, jak i grzybobójcze, a jej szerokie spektrum aktywności obejmuje dermatofity (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton), drożdżaki (Candida, Cryptococcus, Malassezia), pleśnie (Alternaria, Hendrsonula, Scopulariopsis), grzyby dematiacea (Cladosporium, Fonsecaea, Wangiella) oraz grzyby dimorficzne (Coccidioides, Histoplasma, Sporothrix). Lek jest szczególnie skuteczny w leczeniu onychomikoz wywołanych przez dermatofity i drożdżaki, a jego mechanizm działania nie obejmuje bakterii, z wyjątkiem promieniowców (Actinomyces).
Actinomyces, biosynteza steroli, chlorowodorek amorolfiny, chromoblastomikoza, czynnik etiologiczny, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, ergosterol, grzyb dimorficzny, grzybica paznokci, kandydoza paznokci, lakier do paznokci, lakier leczniczy, onychomikoza, patogen grzybiczny, pleśń, promieniowiec, spektrum przeciwgrzybicze, sterole - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Caspofungin Adamed
Kaspofungina, stosowana w terapii przeciwgrzybiczej, wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji anafilaktycznych oraz działań niepożądanych związanych z uwalnianiem histaminy, takich jak wysypka, obrzęk twarzy, obrzęk naczynioruchowy, świąd, uczucie gorąca oraz skurcz oskrzeli. W przypadku pojawienia się tych objawów konieczne jest przerwanie leczenia i wdrożenie odpowiedniej terapii objawowej. Kaspofungina wykazuje ograniczoną aktywność wobec drożdżaków innych niż Candida oraz pleśni innych niż Aspergillus, co należy uwzględnić przy wyborze leczenia. Współpodawanie kaspofunginy z cyklosporyną może prowadzić do przejściowego wzrostu aktywności enzymów wątrobowych (ALT i AST do 3-krotności górnej granicy normy), dlatego zaleca się ścisłe monitorowanie funkcji wątroby podczas takiej terapii.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, Aspergillus, Candida, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, cyklosporyna, działanie niepożądane, histamina, kaspofungina, łagodne zaburzenia czynności wątroby, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, patogen grzybiczny, reakcja alergiczna skórna, skurcz oskrzeli, spektrum przeciwgrzybicze, świąd, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, wysypka, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Undofen Amorolfina 50 mg/ml
Undofen Amorolfina to lakier do paznokci leczniczy o stężeniu 50 mg/ml (co odpowiada 55,74 mg amorolfiny chlorowodorku na 1 ml), należący do grupy leków przeciwgrzybiczych stosowanych miejscowo (kod ATC: D01AE16). Preparat zawiera również 482,5 mg etanolu na 1 ml lakieru i jest przezroczystym roztworem o barwie od bezbarwnej do bladożółtej. Mechanizm działania amorolfiny opiera się na hamowaniu syntezy steroli w ścianie komórkowej grzybów, co prowadzi do zmniejszenia zawartości ergosterolu i akumulacji nietypowych steroli, skutkując zaburzeniem integralności błony komórkowej i śmiercią komórek grzybów. Działanie obejmuje zarówno efekt grzybostatyczny, jak i grzybobójczy.
amorolfina, błona komórkowa, Candida, Cryptococcus, dematiacea, dermatofity, drożdżaki, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, Epidermophyton, ergosterol, grzyb dimorficzny, lakier do paznokci leczniczy, lek przeciwgrzybiczny, Malassezia, Microsporum, pleśnie, Propionibacterium acnes, spektrum przeciwgrzybicze, stosowanie dermatologiczne, synteza steroli, Trichophyton - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Hascofungin 1 g/100 g
Hascofungin w postaci kremu zawiera cyklopiroks z olaminą w stężeniu 1 g/100 g, klasyfikowany pod kodem ATC D01AE14, jako lek przeciwgrzybiczy do stosowania miejscowego. Substancja aktywna wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego in vitro wobec dermatofitów (Trichophyton rubrum, T. mentagrophytes, Epidermophyton floccosum, Microsporum canis), drożdżaków (Candida albicans) oraz innych grzybów, takich jak Pityrosporum orbiculare (Malassezia furfur). Ponadto, cyklopiroks z olaminą wykazuje aktywność przeciwko niektórym bakteriom Gram-dodatnim i Gram-ujemnym, co może być korzystne w leczeniu mieszanych zakażeń skóry.
bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, Candida albicans, cyklopiroks z olaminą, dermatofity, drożdżaki, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, grzybica skóry, lek przeciwgrzybiczny, Malassezia furfur, mechanizm działania przeciwgrzybiczego, Microsporum canis, oddychanie wewnątrzkomórkowe, oporność drobnoustrojów, pityrosporum orbiculare, proliferacja, przepuszczalność błon komórkowych, równowaga osmotyczna, spektrum przeciwgrzybicze, synteza kwasów nukleinowych, transport substancji odżywczych, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clotrimazolum Amara 10 mg/g
Klotrymazol, będący pochodną imidazolu i triazolu (kod ATC: D01AC), jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym miejscowo, zawartym w preparacie Clotrimazolum Amara w stężeniu 10 mg/g kremu. Jego mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzenia integralności błony komórkowej grzybów i ich eliminacji. Działanie klotrymazolu może być grzybostatyczne lub grzybobójcze, zależnie od lokalnego stężenia. W badaniach in vitro MIC dla wrażliwych gatunków grzybów wynosi od 0,062 do 8,0 µg/ml podłoża, przy czym substancja działa głównie na formy proliferacyjne grzybów, a zarodniki wykazują niską wrażliwość. Spektrum działania obejmuje dermatofity, drożdżaki (w tym Candida) oraz pleśnie.
badanie in vitro, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, błona komórkowa grzyba, Candida, corynebacterium, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, Enterococcus, Gardnerella vaginalis, grzyb strzępkowy, klotrymazol, lek przeciwgrzybiczny, minimalne stężenie hamujące, oporność pierwotna, oporność wtórna, pleśń, pochodna imidazolu i triazolu, spektrum przeciwgrzybicze, synteza ergosterolu, zarodnik - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Voriconazole Sandoz 200 mg
Worykonazol, pochodna triazolu z grupy leków przeciwgrzybiczych (ATC: J02AC03), działa poprzez selektywne hamowanie enzymu cytochromu P450 odpowiedzialnego za demetylację 14-alfa-lanosterolu, co prowadzi do zahamowania biosyntezy ergosterolu i destabilizacji błony komórkowej grzybów. Mediana średnich stężeń worykonazolu w osoczu wynosiła 2425 ng/ml (IQR 1193–4380 ng/ml), a mediana stężeń maksymalnych 3742 ng/ml (IQR 2027–6302 ng/ml). Nie stwierdzono korelacji między stężeniami leku a skutecznością terapeutyczną, jednak wyższe stężenia wiązały się z większą częstością działań niepożądanych, takich jak zaburzenia czynności wątroby i zaburzenia widzenia, co podkreśla konieczność monitorowania bezpieczeństwa terapii.
14 alfa-metylosterol, aspergiloza płucna, biosynteza ergosterolu, błona komórkowa grzyba, cytochrom P450, demetylacja 14 alfa-lanosterolu, hemodializa, inwazyjna aspergiloza, kandydoza, klirens leku, lek przeciwgrzybiczny, oporność na flukonazol, otomykoza, pochodna triazolu, przedawkowanie leku, spektrum przeciwgrzybicze, stężenie worykonazolu w osoczu, światłowstręt, test czynności wątroby, zaburzenie widzenia, zakażenie odcewnikowe, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon substancji czynnych
Azotan mikonazolu – Właściwości farmakodynamiczne
Azotan mikonazolu, klasyfikowany pod kodem ATC D01AC02, jest pochodną imidazolu stosowaną miejscowo w leczeniu zakażeń grzybiczych. Jego mechanizm działania polega na hamowaniu biosyntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzenia integralności błony komórkowej grzybów i ich śmierci. Substancja ta wykazuje szerokie spektrum aktywności przeciwgrzybiczej, obejmujące dermatofity oraz drożdżaki z rodzaju Candida, a także działanie przeciwbakteryjne wobec bakterii Gram-dodatnich, w tym pałeczek i ziarenkowców. Dzięki temu azotan mikonazolu jest szczególnie skuteczny w leczeniu grzybic powikłanych wtórnym zakażeniem bakteryjnym, co często obserwuje się w praktyce klinicznej.
azotan mikonazolu, bakteria Gram-dodatnia, błona komórkowa grzyba, Candida, dermatofit, drożdżak, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwświądowe, grzybica skóry, kandydoza skóry, keratyna skóry, krem leczniczy, lek przeciwgrzybiczy, pałeczka gram-dodatnia, patogen grzybiczy, pochodna imidazolu, puder leczniczy, spektrum przeciwgrzybicze, stan zapalny skóry, świąd skóry, synteza ergosterolu, wtórne zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, ziarenkowiec Gram-dodatni - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gynoxin Uno 600 mg
Gynoxin Uno zawiera azotan fentikonazolu w dawce 600 mg w postaci miękkiej kapsułki dopochwowej, należący do pochodnych imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego. Fentikonazol wykazuje zarówno działanie grzybostatyczne, jak i grzybobójcze wobec dermatofitów (Trichophyton, Microsporum) oraz drożdżaków, zwłaszcza Candida albicans. Mechanizm działania polega na hamowaniu enzymów utleniających w komórkach grzybów, co prowadzi do kumulacji nadtlenków i śmierci komórki grzyba, a także na bezpośrednim uszkodzeniu błony komórkowej. Dodatkowo, lek hamuje produkcję kwaśnej proteinazy przez Candida albicans, co może zwiększać jego skuteczność w zwalczaniu zakażeń grzybiczych. Badania in vivo na modelach zwierzęcych potwierdziły skuteczność leczenia grzybic skórnych w ciągu 7 dni terapii.
azotan fentikonazolu, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, Candida albicans, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, enzymy utleniające, grzybica skórna, infekcja pochwy, kwaśna proteinaza, leki przeciwzakaźne i antyseptyczne, Microsporum, patogen grzybiczny, pochodne imidazolu, spektrum przeciwgrzybicze, Trichomonas vaginalis, Trichophyton, zakażenie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Imazol plus (10 mg + 2,5 mg)/g
Imazol plus to krem zawierający 10 mg klotrymazolu oraz 2,5 mg diizetionianu heksamidyny w 1 g preparatu, należący do grupy leków przeciwgrzybiczych stosowanych miejscowo (kod ATC: D01AC20). Klotrymazol wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, obejmujące dermatofity, grzyby drożdżopodobne, pleśnie oraz grzyby dimorficzne, z wartościami MIC w zakresie 0,05-3,13 μg/ml i MFC do 12,5 μg/ml w zależności od gatunku. Mechanizm działania klotrymazolu polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzenia integralności błony cytoplazmatycznej grzybów. Występowanie oporności na klotrymazol jest rzadkie, a rozwój wtórnej oporności obserwowany sporadycznie.
Actinomyces, Aspergillus niger, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, błona cytoplazmatyczna, Candida albicans, dermatofit, diizetionian heksamidyny, Epidermophyton floccosum, Escherichia coli, grzyb drożdżopodobny, heksamidyna, Imazol plus, klotrymazol, lek przeciwgrzybiczny, Microsporum canis, minimalne stężenie grzybobójcze, minimalne stężenie hamujące, oporność na leki, promieniowiec, proteus vulgaris, Pseudomonas aeruginosa, spektrum przeciwgrzybicze, Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes, synteza ergosterolu, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, zakażenie skórne - Leksykon substancji czynnych
Kwas undecylenowy – Wskazania do stosowania
Kwas undecylenowy, będący substancją czynną o działaniu przeciwgrzybiczym, znajduje zastosowanie w preparatach dermatologicznych o różnym składzie i wskazaniach. W maści Unguentum undecylenicum, zawierającej 50 mg/g kwasu undecylenowego oraz 200 mg/g cynku undecylenianu, preparat stosowany jest miejscowo w leczeniu grzybic skóry, takich jak grzybica pachwin, stóp, dłoni, głowy, powierzchowne postacie grzybicy strzygącej oraz łupież pstry. Preparat ten może być używany zarówno terapeutycznie, jak i profilaktycznie u pacjentów z grup ryzyka zakażeń grzybiczych, np. sportowców czy osób korzystających z basenów i saun.
alkohol izopropylowy, aseptyka, chlorek benzalkoniowy, cynku undecylenian, dermatofitoza, dezynfekcja rąk, działanie przeciwgrzybicze, grzybica dłoni, grzybica głowy, grzybica pachwin, grzybica skórna, grzybica stóp, grzybica strzygąca, infekcja grzybicza skóry, kwas undecylenowy, łupież pstry, maść przeciwgrzybicza, odkażanie rąk, pityriasis versicolor, preparat dermatologiczny, spektrum przeciwgrzybicze, terapia dermatologiczna, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Miconal 3,29 mg/g
Mikonazol, będący składnikiem aktywnym preparatu Miconal (3,29 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina), jest pochodną imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego. Wykazuje skuteczność wobec dermatofitów i drożdżaków, a także posiada właściwości przeciwbakteryjne, szczególnie przeciwko bakteriom Gram-dodatnim (pałeczkom i ziarenkowcom). Mechanizm działania mikonazolu polega na hamowaniu biosyntezy ergosterolu, kluczowego składnika błon komórkowych grzybów, co prowadzi do zaburzenia integralności błony i śmierci komórki grzyba. Dzięki temu preparat zapewnia wysoką skuteczność terapeutyczną przy minimalnym wpływie na komórki gospodarza.
aerozol na skórę, azotan mikonazolu, bakterie Gram-dodatnie, biosynteza ergosterolu, błona komórkowa, dermatofity, działanie przeciwgrzybicze, eradykacja patogenu, grzybica wtórnie zakażona, lek przeciwgrzybiczny, mikonazol, spektrum przeciwgrzybicze, świąd skóry, właściwości przeciwbakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Stieprox 15 mg/g (1,5 %)
Cyklopiroks z olaminą, będący składnikiem aktywnym szamponu leczniczego Stieprox (1,5% stężenia, tj. 15 mg/g), należy do grupy leków przeciwgrzybiczych stosowanych miejscowo (kod ATC: D01 AE14). Substancja wykazuje silne działanie przeciwgrzybicze wobec grzybów z rodzaju Mallassezia spp. (dawniej Pityrosporum), które są główną etiologiczną przyczyną łupieżu oraz łojotokowego zapalenia skóry. Potwierdzono to zarówno w badaniach in vitro, jak i in vivo, gdzie stosowanie 1,5% szamponu prowadziło do istotnego statystycznie zmniejszenia kolonii Mallassezia furfur na skórze głowy pacjentów, co korelowało z poprawą kliniczną objawów dermatologicznych.
Oprócz działania przeciwgrzybiczego, cyklopiroks z olaminą wykazuje także właściwości przeciwzapalne, co jest szczególnie istotne w terapii łojotokowego zapalenia skóry, gdzie komponent zapalny odgrywa kluczową rolę w patogenezie i manifestacji klinicznej. Redukcja komponentu zapalnego stanowi dodatkowy efekt terapeutyczny, zwiększający skuteczność leczenia. W sumie, farmakodynamiczne właściwości cyklopiroksu z olaminą – przeciwgrzybicze i przeciwzapalne – uzasadniają jego zastosowanie w formie 1,5% szamponu leczniczego Stieprox w terapii łupieżu oraz łojotokowego zapalenia skóry.
- Leksykon substancji czynnych
Kaspofungina – Właściwości farmakodynamiczne
Kaspofungina, półsyntetyczny lipopeptyd z grupy echinokandyn, działa poprzez selektywne hamowanie syntezy beta-(1,3)-D-glukanu w ścianie komórkowej grzybów, co prowadzi do ich śmierci. Wykazuje szerokie spektrum aktywności przeciwgrzybiczej wobec gatunków Aspergillus (m.in. A. fumigatus, A. flavus, A. niger) oraz Candida (m.in. C. albicans, C. glabrata, C. krusei), w tym szczepów opornych na flukonazol, amfoterycynę B i 5-flucytozynę. Oporność na kaspofunginę jest rzadka i związana głównie z mutacjami w genach FKS1/FKS2. Wartości MIC dla opornych izolatów Candida mogą przekraczać 2 mg/l, co koreluje z gorszymi wynikami klinicznymi. Standaryzowane metody badania wrażliwości opierają się na wytycznych CLSI (M38-A2 dla Aspergillus, M27-A3 dla Candida), natomiast wartości graniczne EUCAST dla kaspofunginy nie zostały jeszcze ustalone ze względu na zmienność wyników MIC.
3)-D-glukan, 5-flucytozyna, amfoterycyna B, anidulafungina, Aspergillus, Aspergillus flavus, Aspergillus fumigatus, Aspergillus niger, beta-(1, Candida, Candida albicans, Candida glabrata, Candida krusei, clinical and laboratory standards institute, deoksycholan amfoterycyny B, drożdżak, drożdżyca przełyku, działanie grzybobójcze, echinokandyna, flukonazol, gen Fks1, gen Fks2, glarea lozoyensis, grzyb strzępkowy, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, kandydemia, lek przeciwgrzybiczny, liposomalna amfoterycyna B, minimalne stężenie hamujące, mykafungina, neutropenia, ściana komórkowa, spektrum przeciwgrzybicze, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie wsierdzia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tersilat 10 mg/g
Terbinafina chlorowodorek, substancja czynna leku Tersilat, jest alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, klasyfikowaną w grupie innych leków przeciwgrzybiczych do stosowania miejscowego (kod ATC: D01AE15). Mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu epoksydazy skwalenu, enzymu kluczowego w biosyntezie steroli grzybów, co prowadzi do niedoboru ergosterolu i akumulacji skwalenu, skutkując śmiercią komórek grzybów. Terbinafina wykazuje działanie fungicydalne wobec pleśni, dermatofitów oraz niektórych grzybów dimorficznych, natomiast w przypadku drożdżaków jej efekt może być fungicydalny lub fungistatyczny, zależnie od gatunku. Brak wpływu na układ cytochromu P450 minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami i hormonami, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa terapii.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, alliloamina, biosynteza steroli, cytochrom P450, dermatofity, drożdżaki, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, epoksydaza skwalenu, ergosterol, farmakokinetyka, grzyby dimorficzne, lek przeciwgrzybiczny, postać farmaceutyczna, skwalen, spektrum przeciwgrzybicze, terbinafina chlorowodorek - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ipozumax 100 mg
Itrakonazol, substancja czynna leku Ipozumax, jest triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym o mechanizmie działania polegającym na hamowaniu enzymu 14α-demetylazy grzybiczej, co prowadzi do zaburzenia syntezy ergosterolu i integralności ściany komórkowej grzybów. Farmakokinetyka i farmakodynamika itrakonazolu są złożone i wymagają dalszych badań. Oporność na itrakonazol rozwija się powoli i jest związana z mutacjami w genie ERG11, nadmierną ekspresją enzymu lub nośników leku oraz opornością krzyżową, szczególnie w rodzaju Candida. Stężenia graniczne wrażliwości dla Candida według CLSI wynoszą: szczepy wrażliwe ≤0,125 µg/mL, wrażliwe zależnie od dawki 0,25-0,5 µg/mL, oporne ≥1 µg/mL, natomiast dla grzybów nitkowatych punkty graniczne nie zostały ustalone metodami EUCAST.
badanie mikrobiologiczne, ciężkie zakażenie, grzyb nitkowaty, itrakonazol, lek przeciwgrzybiczny, MIC90, minimalne stężenie hamujące, niedobór ergosterolu, obniżona odporność, oporność krzyżowa, oporność nabyta, oporność naturalna, pochodna triazolu, powierzchowne zakażenie grzybicze, ściana komórkowa grzyba, spektrum przeciwgrzybicze, stężenie graniczne, szczep oporny, szczep wrażliwy, terapia przeciwgrzybicza, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pirolam 10 mg/g
Cyklopiroks z olaminą, będący składnikiem aktywnym leku Pirolam w stężeniu 10 mg/g, to syntetyczny przeciwgrzybiczy preparat z grupy innych leków przeciwgrzybiczych do stosowania miejscowego (kod ATC: D01AE14). Charakteryzuje się szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, skutecznie zwalczając dermatofity, grzyby drożdżopodobne (w tym Candida), pleśnie oraz mieszane infekcje grzybicze. Mechanizm działania obejmuje hamowanie transportu aminokwasów (w tym leucyny), zaburzanie równowagi jonowej (wapń, potas), chelatację jonów metali (Fe³⁺, Al³⁺) oraz wewnątrzkomórkową akumulację substancji, która wiąże się z siateczką endoplazmatyczną, rybosomami, mitochondriami i ścianą komórkową grzybów. Cyklopiroks z olaminą wykazuje dobrą penetrację do naskórka, mieszków włosowych i gruczołów łojowych.
akumulacja wewnątrzkomórkowa, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, chlamydia, cyklooksygenaza, cyklopiroks z olaminą, dermatofity, działanie grzybobójcze, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwzapalne, działanie przetrwalnikobójcze, gruczoły łojowe, grzyby drożdżopodobne, grzyby strzępkowe, hamowanie aktywności enzymów, kandydoza, lek przeciwgrzybiczny, leukotrieny, lipooksygenaza, mieszki włosowe, mitochondria, Mycoplasma, naskórek, oddychanie komórkowe, penetracja skóry, pleśnie, pochodna pirydynonu, prostaglandyny, rybosomy, rzęsistkowica, ściana komórkowa, siateczka endoplazmatyczna, spektrum przeciwgrzybicze, Trichomonas, zaburzenie równowagi jonowej, zakażenie skóry, związek chelatowy - Leksykon substancji czynnych
Chlormidazol – Właściwości farmakodynamiczne
Chlormidazol, substancja aktywna z grupy pochodnych imidazolu i triazolu (kod ATC: D01AC20), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, ze szczególną skutecznością wobec dermatofitów z rodzajów Epidermophyton, Trichophyton i Microsporum, a także drożdżaków (Candida, Torulopsis glabrata), grzybów pleśniowych (Aspergillus) oraz innych patogenów takich jak Sporothrix schenkii i Cryptococcus neoformans. Ponadto chlormidazol wykazuje działanie bakteriostatyczne wobec bakterii Gram-dodatnich, w tym Streptococcus pyogenes i Bacillus subtilis. Preparat Polfungicid łączy chlormidazol z kwasem salicylowym, który wykazuje właściwości bakteriostatyczne, grzybobójcze oraz keratolityczne, co zwiększa penetrację substancji czynnej do głębszych warstw skóry i przyczynia się do skuteczniejszego zwalczania zakażeń.
aspergiloza, bakteria Gram-dodatnia, biodostępność miejscowa, błona komórkowa grzyba, dermatofit, drobnoustrój, działanie bakteriostatyczne, działanie keratolityczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie synergistyczne, grzybica skóry, kandydoza, lek przeciwgrzybiczny, patogen grzybiczny, penetracja substancji czynnej, pochodna imidazolu, pochodna imidazolu i triazolu, promotor wchłaniania, przepuszczalność błony komórkowej, spektrum przeciwgrzybicze, synteza ergosterolu, zakażenie tkanek miękkich, złuszczanie naskórka