Wskazania do stosowania
Kwas undecylenowy

Kwas undecylenowy, będący substancją czynną o działaniu przeciwgrzybiczym, znajduje zastosowanie w preparatach dermatologicznych o różnym składzie i wskazaniach. W maści Unguentum undecylenicum, zawierającej 50 mg/g kwasu undecylenowego oraz 200 mg/g cynku undecylenianu, preparat stosowany jest miejscowo w leczeniu grzybic skóry, takich jak grzybica pachwin, stóp, dłoni, głowy, powierzchowne postacie grzybicy strzygącej oraz łupież pstry. Preparat ten może być używany zarówno terapeutycznie, jak i profilaktycznie u pacjentów z grup ryzyka zakażeń grzybiczych, np. sportowców czy osób korzystających z basenów i saun.

Kwas undecylenowy – wskazania do stosowania

Kwas undecylenowy (Acidum undecylenicum) to substancja czynna o działaniu przeciwgrzybiczym, która znajduje zastosowanie w różnych preparatach dermatologicznych. Wskazania do jej stosowania różnią się w zależności od postaci farmaceutycznej oraz obecności dodatkowych substancji czynnych w preparacie.1 2

Wskazania dla postaci maściowej

W preparacie Unguentum undecylenicum, który zawiera kwas undecylenowy w stężeniu 50 mg/g w połączeniu z cynku undecylenianem (200 mg/g), substancja ta wykorzystywana jest w miejscowym leczeniu różnych postaci grzybic skórnych. Preparat ten ma szerokie zastosowanie w terapii dermatologicznej.3

Unguentum undecylenicum jest wskazany w następujących przypadkach:

  • Grzybica skóry pachwinzakażenie grzybicze występujące w okolicach pachwinowych, często związane z podwyższoną wilgotnością i temperaturą w tych rejonach
  • Grzybica stóp – jedna z najpowszechniejszych infekcji grzybiczych, objawiająca się pękaniem, łuszczeniem i świądem skóry stóp
  • Grzybica dłoni – zakażenie grzybicze obejmujące skórę dłoni
  • Grzybica głowy – infekcja dotycząca skóry owłosionej głowy
  • Powierzchniowe postacie grzybicy strzygącejdermatofitoza charakteryzująca się tworzeniem okrągłych, zaczerwienionych zmian skórnych
  • Łupież pstry (Pityriasis versicolor) – powierzchowne zakażenie grzybicze powodujące przebarwienia skóry

4

Istotną cechą preparatu Unguentum undecylenicum jest możliwość jego stosowania zarówno zapobiegawczo, jak i leczniczo. Oznacza to, że może być wykorzystywany nie tylko do eliminacji istniejących już infekcji grzybiczych, ale także do profilaktyki u pacjentów z grupy zwiększonego ryzyka zakażeń grzybiczych.5

Wskazania dla postaci roztworu na skórę

W preparacie Skinman Soft, kwas undecylenowy występuje w stężeniu 0,1 g/100 g roztworu, w połączeniu z alkoholem izopropylowym (60,0 g/100 g) oraz chlorkiem benzalkoniowym (0,3 g/100 g). Ta kombinacja substancji czynnych tworzy preparat o działaniu odkażającym, przeznaczony do higienicznego i chirurgicznego odkażania rąk.6

Roztwór Skinman Soft jest gotowym do użycia preparatem, który może być stosowany w następujących okolicznościach:

  • Higieniczne odkażanie rąk – w codziennej praktyce medycznej, do rutynowej dezynfekcji rąk personelu medycznego
  • Chirurgiczne odkażanie rąk – przed zabiegami chirurgicznymi, gdy wymagany jest wyższy poziom aseptyki

7

Różnice we wskazaniach w zależności od postaci farmaceutycznej

Analizując wskazania do stosowania kwasu undecylenowego w różnych preparatach, można zauważyć istotne różnice wynikające z postaci farmaceutycznej oraz składu preparatu:

Preparat Postać farmaceutyczna Zawartość kwasu undecylenowego Główne wskazania
Unguentum undecylenicum Maść 50 mg/g Miejscowe leczenie grzybic skórnych (pachwin, stóp, dłoni, głowy); Grzybica strzygąca; Łupież pstry; Profilaktyka zakażeń grzybiczych
Skinman Soft Roztwór na skórę 0,1 g/100 g Higieniczne i chirurgiczne odkażanie rąk

Zalecenia dla personelu medycznego dotyczące stosowania preparatów z kwasem undecylenowym

Przy rekomendowaniu pacjentom preparatów zawierających kwas undecylenowy, należy uwzględnić następujące czynniki:

Maść przeciwgrzybicza (Unguentum undecylenicum)

Preparat w postaci maści, zawierający kwas undecylenowy wraz z cynku undecylenianem, zaleca się pacjentom z potwierdzoną klinicznie infekcją grzybiczą skóry w różnych lokalizacjach anatomicznych. Jest szczególnie przydatny w przypadku:8

  1. Pacjentów z nawracającymi infekcjami grzybiczymi stóp – maść może być stosowana zarówno leczniczo, jak i profilaktycznie
  2. Pacjentów z grzybicą zlokalizowaną w różnych częściach ciała, kiedy potrzebny jest preparat o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego
  3. Przypadków łupieżu pstrego, który wymaga odpowiedniego leczenia miejscowego
  4. Profilaktyki grzybicy u osób z grupy ryzyka (np. sportowcy, osoby korzystające z publicznych basenów, saun)
Roztwór dezynfekcyjny (Skinman Soft)

Roztwór zawierający kwas undecylenowy w kombinacji z alkoholem izopropylowym i chlorkiem benzalkoniowym jest przeznaczony głównie dla personelu medycznego do dezynfekcji rąk. Stosowanie tego preparatu zaleca się w następujących sytuacjach:9

  1. Rutynowa dezynfekcja rąk w placówkach ochrony zdrowia
  2. Przygotowanie do procedur chirurgicznych wymagających wysokiego poziomu aseptyki
  3. Dezynfekcja rąk w warunkach zwiększonego ryzyka zakażeń

Kwas undecylenowy, jako jedna z substancji aktywnych w tym preparacie, przyczynia się do jego właściwości przeciwgrzybiczych, co może być istotne w kontekście kompleksowej dezynfekcji rąk personelu medycznego.

Podsumowanie wskazań do stosowania kwasu undecylenowego

Kwas undecylenowy jest substancją czynną o udokumentowanym działaniu przeciwgrzybiczym, znajdującą zastosowanie w różnych preparatach dermatologicznych. W zależności od postaci farmaceutycznej i kombinacji z innymi substancjami czynnymi, preparaty zawierające kwas undecylenowy mogą być stosowane zarówno w leczeniu miejscowym grzybic skórnych (Unguentum undecylenicum), jak i w odkażaniu rąk (Skinman Soft).10 11

Przy doborze odpowiedniego preparatu zawierającego kwas undecylenowy, należy uwzględnić specyficzne potrzeby pacjenta, lokalizację zmian grzybiczych, a także możliwość zastosowania profilaktycznego.12

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl