metabolizm donepezylu
Donepezyl to inhibitor acetylocholinesterazy stosowany głównie w leczeniu otępienia typu alzheimerowskiego. Lek poprawia funkcje poznawcze pacjentów poprzez zwiększenie stężenia acetylocholiny w ośrodkowym układzie nerwowym.
Metabolizm donepezylu odbywa się głównie w wątrobie przy udziale enzymów cytochromu P450, przede wszystkim izoenzymów CYP2D6 i CYP3A4. W wyniku tego procesu powstają liczne metabolity, w tym 6-O-demetylodonepezyl oraz pochodne glukuronidowe. Część metabolitów zachowuje aktywność farmakologiczną podobną do związku macierzystego.
Okres półtrwania donepezylu wynosi około 70 godzin, co pozwala na stosowanie leku raz na dobę. Eliminacja metabolitów następuje głównie przez nerki, choć niewielka część jest wydalana z żółcią. Ze względu na metabolizm wątrobowy, u pacjentów z niewydolnością wątroby może być konieczna modyfikacja dawkowania.
Istotne jest uwzględnienie potencjalnych interakcji lekowych wynikających z metabolizmu donepezylu. Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP2D6 lub CYP3A4 może prowadzić do zwiększenia stężenia donepezylu w osoczu i nasilenia działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Donepesan 5 mg
Donepesan, zawierający chlorowodorek donepezylu w dawkach 5 mg i 10 mg, jest wskazany do leczenia otępienia w chorobie Alzheimera. Terapia rozpoczyna się od dawki początkowej 5 mg raz na dobę, podawanej doustnie wieczorem, przez minimum 1 miesiąc w celu oceny skuteczności i osiągnięcia stanu stacjonarnego stężenia leku. Po ocenie klinicznej dawkę można zwiększyć do maksymalnie 10 mg na dobę. Dawki powyżej 10 mg nie były badane klinicznie. U pacjentów z niewydolnością nerek nie ma konieczności modyfikacji dawkowania, natomiast u osób z łagodną i umiarkowaną niewydolnością wątroby dawkę należy dostosować indywidualnie ze względu na możliwą zwiększoną ekspozycję na lek. Brak jest danych dotyczących stosowania Donepesanu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby. Lek nie jest wskazany u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia.
chlorowodorek donepezylu, choroba Alzheimera, ciężka niewydolność wątroby, dawka inicjująca, dawka podtrzymująca, diagnostyka otępienia, donepezyl, DSM-IV, ekspozycja lekowa, ICD-10, klirens donepezylu, metabolizm donepezylu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, otępienie w chorobie Alzheimera, skuteczność kliniczna, stan stacjonarny stężenia, tabletka powlekana - Leksykon leków
Interakcje leku – Ricordo 5 mg
Donepezil, metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne istotne klinicznie. Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna) oraz CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna) mogą zwiększać stężenie donepezilu w osoczu nawet o około 30%, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Z kolei induktory enzymów (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) oraz alkohol obniżają stężenie leku, potencjalnie zmniejszając jego skuteczność terapeutyczną. Donepezil wykazuje antagonizm farmakodynamiczny z lekami antycholinergicznymi (atropina, skopolamina), co osłabia jego działanie, natomiast synergistyczne działanie obserwuje się z agonistami cholinergicznymi, beta-adrenolitykami oraz lekami blokującymi przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, co może nasilać działania niepożądane, w tym bradykardię i blokadę nerwowo-mięśniową.
agonista cholinergiczny, amiodaron, amitryptylina, badanie EKG, blokada nerwowo-mięśniowa, bradykardia, chinidyna, chlorowodorek donepezylu, choroba Alzheimera, citalopram, cymetydyna, digoksyna, erytromycyna, escitalopram, fenytoina, fluoksetyna, induktor enzymu, induktor enzymu metabolizującego, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek antycholinergiczny, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwpsychotyczny, lewofloksacyna, metabolizm donepezylu, moksyfloksacyna, pimozyd, pochodna fenotiazyny, Ricordo, ryfampicyna, sertindol, sotalol, sukcynylocholina, teofilina, torsade de pointes, warfaryna, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie przewodnictwa, zaburzenie rytmu serca, zyprazydon - Leksykon leków
Interakcje leku – Aricept 5 mg
Donepezyl, stosowany w leczeniu zaburzeń poznawczych, jest metabolizowany głównie przez izoenzymy cytochromu P450 3A4 oraz w mniejszym stopniu 2D6, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna) zwiększają stężenie donepezylu w osoczu o około 30%, natomiast induktory CYP3A4 (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) obniżają jego poziom, potencjalnie zmniejszając skuteczność terapeutyczną. Donepezyl nie wpływa na metabolizm teofiliny, warfaryny, cymetydyny czy digoksyny, a te ostatnie nie zmieniają jego farmakokinetyki. Alkohol etylowy, jako induktor CYP3A4, również obniża stężenie donepezylu, co może prowadzić do zmniejszenia efektu terapeutycznego oraz nasilenia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego.
badanie EKG, chinidyna, choroba wątroby, cytochrom P450 2D6, cytochrom P450 3A4, demencja, działanie depresyjne, erytromycyna, fenytoina, fluoksetyna, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek antycholinergiczny, lek beta-adrenolityczny, lek cholinergiczny, lek hamujący przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek wydłużający odstęp QTc, metabolizm donepezylu, odstęp QTc, ośrodkowy układ nerwowy, terapia donepezylem, torsade de pointes, zaburzenie poznawcze, zaburzenie równowagi - Leksykon leków
Interakcje leku – Donecept 5 mg
Chlorowodorek donepezylu, substancja czynna preparatu Donecept, jest metabolizowany głównie przez izoenzymy cytochromu P450 CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2D6. Inhibitory tych enzymów, takie jak ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna (CYP3A4) oraz chinidyna i fluoksetyna (CYP2D6), mogą zwiększać stężenie donepezylu nawet o około 30%, co wymaga monitorowania działań niepożądanych i ewentualnej korekty dawki. Z kolei induktory enzymów, takie jak ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina oraz alkohol, mogą obniżać stężenie donepezylu, potencjalnie zmniejszając jego skuteczność terapeutyczną. Donepezyl nie wpływa istotnie na metabolizm teofiliny, warfaryny, cymetydyny i digoksyny, a metabolizm donepezylu nie jest zaburzany przez te leki. Ponadto, interakcje farmakodynamiczne z lekami o działaniu antycholinergicznym mogą osłabiać efekt terapeutyczny donepezylu, natomiast synergizm działania obserwuje się z sukcynylocholiną, agonistami układu cholinergicznego oraz beta-adrenolitykami wpływającymi na układ przewodzący serca.
agonista cholinergiczny, amiodaron, amitryptylina, beta-adrenolityk, blokada nerwowo-mięśniowa, bradykardia, chinidyna, chlorowodorek donepezylu, citalopram, cymetydyna, CYP3A4, digoksyna, erytromycyna, escitalopram, fenotiazyna, fenytoina, fluoksetyna, induktor enzymu, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek antycholinergiczny, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lewofloksacyna, metabolizm donepezylu, moksyfloksacyna, otępienie, pimozyd, ryfampicyna, sertyndol, sotalol, sukcynylocholina, teofilina, torsade de pointes, warfaryna, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie przewodzenia, zyprazydon - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Donesyn 5 mg
Leczenie donepezilem (Donesyn) wymaga wykluczenia bezwzględnych przeciwwskazań, takich jak nadwrażliwość na substancję czynną (chlorowodorek donepezylu w dawkach 5 mg lub 10 mg), pochodne piperydyny oraz składniki pomocnicze, zwłaszcza laktozę (91 mg w tabletce 5 mg, 182 mg w tabletce 10 mg). U pacjentów z nietolerancją laktozy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy stosowanie leku może być przeciwwskazane lub wymagać ostrożności, zależnie od nasilenia objawów. W przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości podczas terapii konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i wdrożenie leczenia objawowego, a także poinformowanie pacjenta i opiekunów o konieczności szybkiego kontaktu z lekarzem.
astma oskrzelowa, chlorowodorek donepezylu, choroba Alzheimera, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, choroby układu sercowo-naczyniowego, drgawki, działanie cholinomimetyczne, metabolizm donepezylu, nadwrażliwość na donepezyl, nietolerancja laktozy, pochodne piperydyny, POChP, przeciwwskazania względne, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja nadwrażliwości, składniki pomocnicze, substancja czynna, tabletka powlekana, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie moczu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Interakcje leku – Donesyn 5 mg
Donepezil jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2D6. Inhibitory tych enzymów, takie jak ketokonazol (CYP3A4) i chinidyna (CYP2D6), mogą zwiększać stężenie donepezilu w osoczu o około 30%, co wymaga monitorowania pacjenta pod kątem nasilenia działań niepożądanych. Z kolei induktory enzymów CYP, w tym ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina oraz alkohol, przyspieszają metabolizm donepezilu, prowadząc do obniżenia jego stężenia i potencjalnego zmniejszenia skuteczności terapeutycznej. Donepezil nie wykazuje istotnych interakcji farmakokinetycznych z teofiliną, warfaryną, cymetydyną i digoksyną, a jednoczesne stosowanie tych leków nie wpływa znacząco na jego metabolizm.
agonista cholinergiczny, amiodaron, amitryptylina, bradykardia, chinidyna, chlorowodorek donepezylu, choroba Alzheimera, cymetydyna, cytalopram, digoksyna, erytromycyna, escytalopram, fenytoina, fluoksetyna, induktor enzymu CYP, inhibitor acetylocholinesterazy, inhibitor enzymu CYP, itrakonazol, izoenzym 2D6, izoenzym cytochromu P450-3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lewofloksacyna, metabolizm donepezylu, moksyfloksacyna, pimozyd, pochodna fenotiazyny, ryfampicyna, sertindol, sotalol, sukcynylocholina, teofilina, torsade de pointes, warfaryna, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie przewodzenia, zyprazydon