mikroemulsja
Mikroemulsja to układ koloidalny składający się z dwóch niemieszających się cieczy (najczęściej wody i oleju), stabilizowany przez surfaktant (związek powierzchniowo czynny). W przeciwieństwie do tradycyjnych emulsji, mikroemulsje tworzą się spontanicznie i są termodynamicznie stabilne, a ich cząstki mają rozmiary rzędu 10-100 nanometrów.
W medycynie i farmacji mikroemulsje mają szerokie zastosowanie jako nośniki leków, ponieważ mogą zwiększać biodostępność substancji trudno rozpuszczalnych w wodzie. Dzięki małym rozmiarom cząstek i dużej powierzchni międzyfazowej, mikroemulsje umożliwiają efektywne dostarczanie leków przez różne bariery biologiczne, w tym przez skórę (aplikacje transdermalne) oraz błony śluzowe.
Formułowanie mikroemulsji pozwala na kontrolowane uwalnianie substancji czynnych, poprawia ich stabilność oraz może zmniejszać działania niepożądane. Są one wykorzystywane w preparatach doustnych, pozajelitowych, ocznych oraz dermatologicznych. W ostatnich latach rośnie również zainteresowanie mikroemulsjami jako potencjalnymi nośnikami szczepionek oraz w terapiach przeciwnowotworowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aderolio 0,75 mg
Terapia lekiem Aderolio, zawierającym ewerolimus, powinna być prowadzona przez doświadczonych specjalistów w dziedzinie immunosupresji po przeszczepieniu narządów, z obowiązkowym monitorowaniem stężenia leku w pełnej krwi. Dawkowanie różni się w zależności od rodzaju przeszczepionego narządu: po przeszczepieniu nerki i serca zalecana dawka początkowa wynosi 0,75 mg dwa razy na dobę w skojarzeniu z cyklosporyną, natomiast po przeszczepieniu wątroby – 1,0 mg dwa razy na dobę w skojarzeniu z takrolimusem, podawana około 4 tygodnie po transplantacji. Modyfikacje dawkowania wprowadza się co 4-5 dni, uwzględniając stężenia leku, tolerancję, odpowiedź kliniczną oraz interakcje lekowe. U pacjentów rasy czarnej po przeszczepieniu nerki może być konieczne zwiększenie dawki ze względu na wyższe ryzyko ostrego odrzucania, jednak brak jest precyzyjnych wytycznych. Lek nie jest zalecany u dzieci i młodzieży po przeszczepieniu nerki lub wątroby, a dane dotyczące stosowania u osób powyżej 65 lat są ograniczone, choć nie wykazano istotnych różnic farmakokinetycznych.
cyklosporyna, dawkowanie u dorosłych, ewerolimus, farmakokinetyka ewerolimusu, indeks terapeutyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor kalcyneuryny, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, metoda chromatograficzna, mikroemulsja, okres półtrwania leku, ostre odrzucanie przeszczepu, przeszczepienie nerki i serca, przeszczepienie wątroby, stężenie ewerolimusu, takrolimus, terapia podtrzymująca, transplantacja, wąski indeks terapeutyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aderolio 0,75 mg
Ewerolimus, substancja czynna leku Aderolio, stosowany w immunosupresji po przeszczepach narządów, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych z udziałem 4737 pacjentów (2497 po przeszczepie nerki, 1531 po przeszczepie serca, 719 po przeszczepie wątroby). Najczęstsze działania niepożądane to zakażenia (≥1/10), niedokrwistość (≥1/10), hiperlipidemia (≥1/10), nowo rozpoznana cukrzyca (≥1/10), bezsenność (≥1/10), ból głowy (≥1/10), nadciśnienie tętnicze (≥1/10), kaszel (≥1/10), zaparcia, nudności, obrzęki obwodowe (≥1/10) oraz zaburzenia gojenia ran, w tym wysięk opłucnowy i osierdziowy (≥1/10). Profil działań niepożądanych zależy od schematu immunosupresji, zwłaszcza dawki cyklosporyny, gdzie pełna dawka wiąże się z częstszym wzrostem kreatyniny. Istotne są także rzadkie, ale poważne działania, takie jak śródmiąższowa choroba płuc (≥1/1000 do <1/100), nowotwory złośliwe (3,1% pacjentów, w tym 1,0% nowotwory skóry i 0,6% chłoniaki) oraz zaburzenia płodności u mężczyzn (odwracalna azoospermia i oligospermia). Po wprowadzeniu do obrotu zgłoszono dodatkowe działania o nieznanej częstości, m.in. niedobór żelaza, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, proteinozę pęcherzyków płucnych i erytrodermię.
azoospermia, białkomocz, chłoniak, cukrzyca, cyklosporyna, duszność, erytrodermia, ewerolimus, glikokortykosteroid, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor mTOR, kortykosteroid, kreatynina w surowicy, leczenie immunosupresyjne, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, martwica kanalików nerkowych, mikroemulsja, nadciśnienie tętnicze, niedobór żelaza, niedokrwistość, nowotwór złośliwy, obrzęk limfatyczny, oligospermia, posocznica, proteinoza pęcherzyków płucnych, rapamycyna, spermatogeneza, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, takrolimus, trombocytopenia, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenie limfoproliferacyjne, zakażenie, zakażenie oportunistyczne, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zwłóknienie - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aderolio 0,25 mg
Terapia lekiem Aderolio, zawierającym ewerolimus, powinna być prowadzona przez doświadczonych lekarzy w dziedzinie immunosupresji po transplantacjach, z możliwością monitorowania stężeń leku w pełnej krwi. Dawkowanie różni się w zależności od rodzaju przeszczepionego narządu: po transplantacji nerki i serca zalecana dawka początkowa to 0,75 mg dwa razy na dobę w skojarzeniu z cyklosporyną, podawana możliwie jak najszybciej po zabiegu; po transplantacji wątroby dawka wynosi 1,0 mg dwa razy na dobę w skojarzeniu z takrolimusem, z pierwszą dawką po około 4 tygodniach. Dawkę należy modyfikować co 4-5 dni na podstawie stężeń terapeutycznych (docelowe minimalne stężenie ewerolimusu ≥3,0 ng/ml, górna granica 8 ng/ml), tolerancji pacjenta oraz stanu klinicznego. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, gdzie dawkowanie dostosowuje się według klasyfikacji Childa-Pugha, oraz na pacjentów rasy czarnej, u których może być konieczne zwiększenie dawki ze względu na wyższe ryzyko ostrego odrzucania przeszczepu.
biopsja, cyklosporyna, ewerolimus, indeks terapeutyczny, inhibitor kalcyneuryny, inhibitory CYP3A4, klirens kreatyniny, leczenie immunosupresyjne, metoda chromatograficzna, mikroemulsja, okres półtrwania leku, ostre odrzucanie przeszczepu, przeszczep nerki, przeszczep serca, przeszczep wątroby, skala Childa-Pugha, stężenie ewerolimusu, stężenie leku we krwi, stężenie terapeutyczne, takrolimus, terapia podtrzymująca, toksyczność nerkowa, transplantacja narządów, zaburzenia czynności wątroby, zawiesina doustna