marker mezenchymalny
Marker mezenchymalny to specyficzny antygen lub białko charakterystyczne dla komórek pochodzenia mezenchymalnego, które jest wykorzystywane w diagnostyce histopatologicznej i badaniach molekularnych. Mezenchyma to tkanka zarodkowa, z której rozwijają się tkanki łączne, kości, chrząstki, mięśnie oraz układ krwionośny i limfatyczny.
Do najczęściej badanych markerów mezenchymalnych należą wimentyna, desmina, CD34, CD73, CD90 oraz CD105. Markery te mają kluczowe znaczenie w diagnostyce nowotworów, szczególnie mięsaków i guzów o niejasnym pochodzeniu tkankowym. Pozwalają one odróżnić nowotwory pochodzenia mezenchymalnego od guzów nabłonkowych.
W badaniach nad komórkami macierzystymi, markery mezenchymalne służą do identyfikacji i izolacji mezenchymalnych komórek macierzystych (MSC), które wykazują potencjał różnicowania w kierunku tkanek pochodzenia mezodermalnego. Ich ekspresja jest również analizowana w procesie przejścia nabłonkowo-mezenchymalnego (EMT), kluczowego mechanizmu w progresji nowotworów i procesach metastatycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Guzy drobne, okrągłe z desmoplastyczną stroma – Diagnostyka i diagnoza
Desmoplastic Small Round Cell Tumor (DSRCT) to rzadki, wysoce agresywny nowotwór tkanek miękkich, najczęściej występujący u młodych mężczyzn, lokalizujący się głównie w jamie brzusznej i miednicy. Charakterystyczne cechy obrazowe w tomografii komputerowej (CT) obejmują liczne masy tkankowe w jamie otrzewnej/sieci (95% przypadków) bez wyraźnego narządu pochodzenia, heterogenne wzmocnienie kontrastowe, obecność wodobrzusza oraz powiększone węzły chłonne. Diagnostyka wymaga biopsji z oceną histopatologiczną, immunohistochemiczną (ekspresja cytokeratyn KL1, AE1/AE3, EMA, wimentyny, desminy z punktową ekspresją okołojądrową oraz markerów neuralnych NSE i CD56) oraz potwierdzenia obecności translokacji t(11;22)(p13;q12) prowadzącej do genu fuzyjnego EWSR1-WT1, wykrywanej metodami FISH, RT-PCR lub NGS. Różnicowanie obejmuje mięsak Ewinga, neuroblastoma, chłoniaki i inne nowotwory drobnokomórkowe.
badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, badanie molekularne, badanie obrazowe, DSRCT, FISH, GIST, jama brzuszna, leczenie wielomodalne, marker mezenchymalny, marker nabłonkowy, mediana przeżycia całkowitego, międzybłoniak złośliwy, mięsak Ewinga, mięsak maziówkowy, mięśniakomięsak prążkowanokomórkowy, neuroblastoma, nowotwór tkanki miękkiej, PET-CT, przerzut do wątroby, przeżycie wolne od choroby, rezonans magnetyczny, RT-PCR, sekwencjonowanie nowej generacji, stopień zaawansowania, szlak sygnałowy, tomografia komputerowa, translokacja chromosomowa, ultrasonografia - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy drobne, okrągłe z desmoplastyczną stroma – Patofizjologia i mechanizm
Desmoplastyczny guz drobnych okrągłych komórek z desmoplastyczną stromą (DSRCT) to rzadki, agresywny mięsak tkanek miękkich, typowo występujący u młodych mężczyzn. Kluczowym czynnikiem patogenezy jest translokacja t(11;22)(p13;q12), prowadząca do powstania białka fuzyjnego EWSR1-WT1, które działa jako nieprawidłowy czynnik transkrypcyjny aktywujący geny związane z proliferacją, angiogenezą i przeżyciem komórek nowotworowych. Wyróżnia się dwie izoformy EWSR1-WT1 (E+KTS i E-KTS), różniące się obecnością trzech aminokwasów w domenie wiążącej DNA. Nadekspresja receptorów kinazy tyrozynowej, takich jak PDGFRA, IGF1R, VEGFR, oraz czynników transkrypcyjnych MYC i PAX2, podkreśla złożoność molekularną DSRCT. Średnia liczba mutacji somatycznych wynosi 0,72 mutacji/Mb, z medianą 23 niesilentnych mutacji na guz, co wskazuje na niskie obciążenie mutacyjne typowe dla mięsaków z fuzją genów. Charakterystyczny immunofenotyp obejmuje koekspresję markerów epitelialnych (cytokeratyna, EMA), mezenchymalnych (dezmina, wimentyna) i neuronalnych (NSE, CD56), co komplikuje diagnostykę.
białko fuzyjne, chemioterapia wysokodawkowa, cytokeratyna, czynnik transkrypcyjny, DSRCT, EGFR, EMT, fuzja genów, gen chimeryczny, gen EWSR1, gen WT1, ICI, IGF1R, immunofenotyp, inhibitor CDK4/6, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor mTOR, komórka macierzysta, komórka macierzysta raka, marker mezenchymalny, mięsak tkanek miękkich, mutacja somatyczna, palec cynkowy, PDGFRA, radioterapia, receptor alfa płytkopochodnego czynnika wzrostu, receptor androgenowy, trabektedyna, translokacja chromosomowa, VEGF, wimentyna - Leksykon chorób i schorzeń
Sarcoma nabłonkowate – Diagnostyka i diagnoza
Sarkoma nabłonkowate to rzadki (<1% mięsaków tkanek miękkich), agresywny nowotwór o mieszanym fenotypie nabłonkowym i mezenchymalnym, występujący w dwóch podtypach: dystalnym (kończyny) i proksymalnym (tułów). Charakteryzuje się wysokim ryzykiem nawrotów miejscowych, zajęcia regionalnych węzłów chłonnych oraz przerzutów odległych. Diagnostyka jest utrudniona przez niespecyficzny obraz kliniczny (guz ≥5 cm, szybko rosnący, bolesny, głęboko położony), podobieństwo do zmian łagodnych i innych nowotworów oraz opóźnienia diagnostyczne na różnych etapach. Kluczowe jest badanie fizykalne, obrazowanie (MRI preferowane, CT, PET/CT, USG wysokiej rozdzielczości) oraz biopsja (gruboigłowa, wycinkowa lub otwarta) z oceną węzłów chłonnych. Histopatologia wykazuje komórki nabłonkowate do wrzecionowatych, naciekający wzrost, centralną martwicę i utratę ekspresji INI1 (SMARCB1) w >90% przypadków. Immunohistochemia potwierdza ekspresję cytokeratyny, EMA, wimentyny, CD34 (~50%) i CA 125.
badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, badanie PET-CT, biopsja gruboigłowa, biopsja otwarta, biopsja wycinkowa, choroba miejscowo zaawansowana, choroba ziarniniakowa, cytokeratyna, czerniak, margines chirurgiczny, marker mezenchymalny, marker nabłonkowy, metylotransferaza histonowa, mięsak maziówkowy, mięsak tkanek miękkich, opieka multidyscyplinarna, przerzut odległy, radioterapia, rak przerzutowy, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, USG wysokiej rozdzielczości, węzły chłonne, wimentyna, wysoki stopień złośliwości, zespół uciskowy nerwu, złośliwy nowotwór osłonek nerwów obwodowych