CRSwNP
CRSwNP (Chronic Rhinosinusitis with Nasal Polyps) to przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych z towarzyszącą obecnością polipów nosowych. Schorzenie charakteryzuje się utrzymującymi się objawami przez co najmniej 12 tygodni, takimi jak niedrożność nosa, wydzielina z nosa, zaburzenia węchu oraz uczucie rozpierania i bólu twarzy.
Patofizjologia CRSwNP związana jest z dominującą odpowiedzią zapalną typu 2, z podwyższonym poziomem IL-4, IL-5, IL-13 oraz eozynofilią tkankową. Polipy nosowe to łagodne rozrosty błony śluzowej, najczęściej występujące w zatokach sitowych i przewodach nosowych środkowych. Choroba często współwystępuje z astmą oskrzelową i nadwrażliwością na niesteroidowe leki przeciwzapalne.
Diagnostyka CRSwNP obejmuje badanie endoskopowe nosa oraz tomografię komputerową zatok przynosowych. W leczeniu stosuje się miejscowe glikokortykosteroidy donosowe, krótkie kursy steroidów ogólnoustrojowych oraz leczenie chirurgiczne – funkcjonalną endoskopową operację zatok. W przypadkach opornych coraz większe znaczenie mają terapie biologiczne ukierunkowane na szlaki zapalenia typu 2, w tym przeciwciała monoklonalne anty-IL-4/IL-13 (dupilumab) oraz anty-IL-5 (mepolizumab).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekłe zapalenie zatok – Diagnostyka i diagnoza
Przewlekłe zapalenie zatok przynosowych (PZZP) definiuje się jako utrzymujący się przez ≥12 tygodni stan zapalny błon śluzowych zatok i jamy nosowej, charakteryzujący się co najmniej dwoma z czterech głównych objawów: ropną wydzieliną z nosa, niedrożnością nosa, bólem lub uczuciem rozpierania twarzy oraz hiposmią lub anosmią. Rozpoznanie wymaga potwierdzenia stanu zapalnego w badaniu endoskopowym lub obrazowym. Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad lekarski, badanie przedmiotowe, endoskopię nosową oraz tomografię komputerową zatok (TK), która jest złotym standardem obrazowania, szczególnie przy niejasnym obrazie klinicznym, braku odpowiedzi na leczenie, podejrzeniu powikłań lub zmian nowotworowych. Endoskopia umożliwia ocenę błony śluzowej, identyfikację polipów i pobranie materiału do badań mikrobiologicznych i histopatologicznych. Rezonans magnetyczny (MRI) stosuje się w wybranych przypadkach, np. podejrzeniu grzybiczego zapalenia lub powikłań wewnątrzczaszkowych.
alergiczne grzybicze zapalenie zatok, alergiczny nieżyt nosa, anosmia, badanie histopatologiczne, ból twarzy, choroba przyzębia, CRSsNP, CRSwNP, diagnostyka alergologiczna, endoskopia nosowa, eozynofilia, grzybicze zapalenie zatok, hiposmia, kompleks ujściowo-przewodowy, neuralgia nerwu trójdzielnego, niealergiczny nieżyt nosa, niedrożność nosa, nowotwór zatoki przynosowej, polip nosa, polip nosowy, posiew mikrobiologiczny, przeciwciało IgE, przerost małżowin nosowych, przewlekłe zapalenie zatok przynosowych, rezonans magnetyczny, ropna wydzielina z nosa, skrzywienie przegrody nosowej, test skórny punktowy, tomografia komputerowa zatok przynosowych - Leksykon chorób i schorzeń
Polipy nosowe – Objawy
Polipy nosowe (polyposis nasi) to łagodne, miękkie narośla błony śluzowej nosa i zatok przynosowych, występujące najczęściej obustronnie u dorosłych, zwłaszcza mężczyzn (4% populacji dorosłych). Objawy zależą od rozmiaru i lokalizacji polipów: niedrożność nosa pojawia się przy wypełnieniu jamy nosowej w 50-75%, a całkowita niedrożność przy 100%. Towarzyszą temu wodnisty wyciek z nosa, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, przewlekły stan zapalny zatok (CRSwNP), utrata węchu (około 17% pacjentów), bóle twarzy i głowy oraz ryzyko obturacyjnego bezdechu sennego. Polipy sprzyjają nawracającym infekcjom zatok, torbielom śluzowym, zaostrzeniom astmy i w rzadkich przypadkach poważnym powikłaniom, takim jak rozprzestrzenianie się infekcji do oczu lub mózgu. Objawy utrzymują się ponad 12 tygodni i nie ustępują bez leczenia, co odróżnia je od przeziębienia.
anosmia, bezdech senny, CRSwNP, drenaż wydzieliny, infekcja zatok przynosowych, jama nosowa, morfologia krwi, mucocele, mukowiscydoza, niedrożność nosowa, obturacyjny bezdech senny, polip nosowy, postnasal drip, przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa, przewlekłe zapalenie zatok przynosowych, rhinorrhea, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, torbiel śluzowa, upośledzenie węchu, wyciek z nosa, zaostrzenie astmy, zatoka przynosowa - Leksykon chorób i schorzeń
Polipy nosowe – Epidemiologia
Polipy nosowe (CRSwNP) to łagodne, obrzękowe zmiany błony śluzowej nosa i zatok przynosowych, o częstości występowania w populacji ogólnej od 0,2% do 5,6%, najczęściej 1-4%. W Polsce częstość CRSwNP wynosi około 0,52% (52,0/10 000 osób), z wyższą częstością u mężczyzn (stosunek 2:1) i szczytem zachorowań w wieku 40-60 lat. Polipy nosowe współwystępują często z astmą (7% ogółu, 16,5% u pacjentów >40 r.ż.), nietolerancją aspiryny (36%) oraz mukowiscydozą (20-48%). Diagnostyka opiera się na endoskopii nosa, która jest złotym standardem, natomiast rynoskopia przednia i zdjęcia radiologiczne są przestarzałe. Polipy nosowe mają wysoki odsetek nawrotów (ok. 40% w ciągu 18 miesięcy po zabiegu chirurgicznym ESS), a czynniki ryzyka nawrotu to m.in. astma, wrażliwość na aspirynę, wysoki stopień polipów i palenie tytoniu.
alergiczny nieżyt nosa, astma alergiczna, astma niealergiczna, choroba refluksowa przełyku, CRSwNP, czynnik genetyczny, endoskopia nosa, gen HLA, hiposmia, lek biologiczny, mukowiscydoza, niedobór immunologiczny, niedrożność nosa, obciążenie ekonomiczne, polip nosowy, rynoskopia przednia, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, terapia biologiczna, tomografia komputerowa, zabieg chirurgiczny, zaburzenie węchu, złoty standard diagnostyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Polipy nosowe – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w przewlekłym zapaleniu zatok przynosowych z polipami nosowymi (CRSwNP) jest silnie uzależnione od endotypu choroby oraz czynników klinicznych, takich jak współistniejąca astma oskrzelowa, nadwrażliwość na aspirynę (AERD) czy nietolerancja NLPZ, które znacząco zwiększają ryzyko nawrotów (OR odpowiednio 6,5, 13,5 i 5,9; p < 0,01). Wskaźnik nawrotów po zabiegach chirurgicznych waha się od 20% do 70%, a historia wcześniejszych operacji istotnie koreluje z ryzykiem nawrotu (OR 4,7 dla jednego zabiegu, OR 14,1 dla więcej niż jednego; p < 0,01). Czynniki prognostyczne obejmują młodszy wiek wystąpienia objawów, wyższe wyniki w skali Lund-Mackay, podwyższoną eozynofilię lub neutrofilię tkankową oraz wysoki poziom globalnego zapalenia kości. Anomalie anatomiczne nosa nie wykazują istotnego wpływu na ryzyko nawrotu (p > 0,1). Polipy nosowe mogą prowadzić do obturacyjnych objawów nosowych, zaburzeń snu, a w ciężkich przypadkach do nieodwracalnej anosmii oraz rozwoju obturacyjnego bezdechu sennego.
AERD, alergiczne grzybicze zapalenie zatok, anosmia, astma oskrzelowa, autoprzeciwciało, choroba dróg oddechowych zaostrzana przez aspirynę, CRSwNP, dupilumab, endoskopia, eozynofilia, nadwrażliwość na aspirynę, obturacyjny bezdech senny, podwójne widzenie, przerost małżowin nosowych, przewlekłe zapalenie zatok przynosowych, rynoskopia przednia, skrzywienie przegrody, śluzowiak, tomografia komputerowa, wytrzeszcz oczu, zapalenie kości - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekłe zapalenie zatok – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Przewlekłe zapalenie zatok przynosowych (CRS) jest schorzeniem o wieloczynnikowej etiologii, obejmującym czynniki infekcyjne, zapalne i strukturalne, dotykającym około 10% dorosłych w krajach rozwiniętych. Leczenie CRS wymaga wczesnej i agresywnej terapii medycznej, a w przypadkach opornych na leczenie zachowawcze, funkcjonalna endoskopowa chirurgia zatok (FESS) przynosi całkowitą lub umiarkowaną ulgę u 80-90% pacjentów. Kluczowymi predyktorami sukcesu operacyjnego są brak wcześniejszych zabiegów chirurgicznych oraz wysokie wyniki w skali SNOT-22, gdzie objawy takie jak katar nosa korelują z lepszą odpowiedzią na zabieg, natomiast smutek i kaszel z gorszą. Wartości statystyczne wskazują, że pacjenci poddawani pierwszej operacji mają 2,1 razy większą szansę na poprawę w skali RSDI (95% CI: 1,2-3,4; p=0,006) oraz 1,8 razy większą szansę na poprawę w skali CSS (95% CI: 1,1-3,1; p=0,020) w porównaniu do operacji rewizyjnej.
antybiotykoterapia, biomarker, CRSsNP, CRSwNP, dupilumab, endoskopowa chirurgia zatok, funkcjonalna endoskopowa chirurgia zatok, infekcja wewnątrzczaszkowa, jakość życia pacjenta, nerw węchowy, operacja rewizyjna, polip nosowy, powikłanie wewnątrzczaszkowe, przewlekłe zapalenie zatok, przewlekłe zapalenie zatok przynosowych, ropień mózgu, steryd, terapia biologiczna, zaostrzenie astmy, zapalenie opon mózgowych, zapalenie zatok