marker kostny
Markery kostne, określane również jako biomarkery kostne lub markery metabolizmu kostnego, to substancje chemiczne uwalniane podczas procesów przebudowy tkanki kostnej. Dzielą się na markery kościotworzenia (np. osteokalcyna, frakcja kostna fosfatazy alkalicznej, N-końcowy propeptyd prokolagenu typu I) oraz markery resorpcji kostnej (np. C-końcowy telopeptyd kolagenu typu I, N-końcowy telopeptyd kolagenu typu I, deoksypirydynolina).
Oznaczanie markerów kostnych pozwala na ocenę intensywności procesów przebudowy kości, co ma szczególne znaczenie w diagnostyce, monitorowaniu leczenia oraz prognozowaniu przebiegu chorób metabolicznych kości, zwłaszcza osteoporozy. Badania markerów kostnych umożliwiają wczesne wykrycie zmian w metabolizmie kostnym, zanim staną się one widoczne w badaniach densytometrycznych.
W praktyce klinicznej markery kostne wykorzystuje się do monitorowania skuteczności leczenia antyresorpcyjnego lub anabolicznego osteoporozy, identyfikacji pacjentów z szybkim obrotem kostnym oraz jako uzupełnienie badania gęstości mineralnej kości. Zmiany w stężeniu markerów kostnych są wykrywalne już po kilku tygodniach od rozpoczęcia terapii, podczas gdy zmiany w badaniu densytometrycznym wymagają nawet 12-24 miesięcy obserwacji.