pochodna azolu
Pochodne azolu to grupa związków chemicznych zawierających w swojej strukturze pierścień azolowy, będący pięcioczłonowym heterocyklicznym pierścieniem z co najmniej jednym atomem azotu. W medycynie najważniejsze znaczenie mają imidazole i triazole, które stanowią podstawę wielu leków przeciwgrzybiczych.
Mechanizm działania pochodnych azolu polega na hamowaniu enzymu 14-α-demetylazy lanosterolu, który uczestniczy w biosyntezie ergosterolu – kluczowego składnika błony komórkowej grzybów. Zahamowanie syntezy ergosterolu prowadzi do zwiększenia przepuszczalności błony komórkowej i w konsekwencji do śmierci komórki grzyba.
Do najczęściej stosowanych pochodnych azolu w praktyce klinicznej należą flukonazol, itrakonazol, worykonazol, posakonazol i izawukonazol (triazole) oraz ketokonazol, mikonazol i klotrimazol (imidazole). Preparaty te są dostępne w różnych postaciach: doustnej, dożylnej, miejscowej i stosowane w leczeniu zakażeń grzybiczych o różnej lokalizacji i etiologii.
Pochodne azolu wykazują również interakcje z wieloma lekami poprzez hamowanie enzymów cytochromu P450, co może prowadzić do zwiększenia stężenia tych leków w osoczu i nasilenia działań niepożądanych. Najsilniejsze interakcje wykazują ketokonazol i itrakonazol, a najmniejsze flukonazol stosowany w małych dawkach.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fluconazole Hasco 5 mg/ml
Flukonazol, będący pochodną triazolu i substancją czynną preparatu Fluconazole Hasco (5 mg/ml, syrop), działa przeciwgrzybiczo poprzez selektywne hamowanie enzymu cytochromu P-450 odpowiedzialnego za demetylację 14 alfa-lanosterolu, co prowadzi do utraty ergosterolu w błonie komórkowej grzybów. W badaniach klinicznych wykazano, że dawki 50 mg/dobę przez 28 dni nie wpływają na poziomy testosteronu ani steroidów u zdrowych osób, a dawki 200-400 mg/dobę nie wywołują klinicznie istotnych zaburzeń hormonalnych. Flukonazol wykazuje aktywność przeciwko Candida albicans, C. parapsilosis, C. tropicalis, Cryptococcus neoformans, Cr. gattii oraz endemicznych pleśni, jednak szczepy C. glabrata wykazują zmniejszoną wrażliwość, a C. krusei i C. auris są oporne. Wartości MIC korelują z efektywnością leczenia, a zależność AUC od dawki jest liniowa, co potwierdza skuteczność terapii w kandydozie jamy ustnej i kandydemii.
14 alfa-metylosterol, biosynteza ergosterolu, Blastomyces dermatiditis, błona komórkowa grzybów, Candida, Candida albicans, Candida auris, Candida glabrata, Candida krusei, Candida parapsilosis, Candida tropicalis, Coccidioides immitis, Cryptococcus neoformans, cytochrom P-450, cytochrom P450, dysfagia, endogenny steroid, EUCAST, EUCAST-AFST, Histoplasma capsulatum, interakcja z fenazonem, kandydemia, kandydoza jamy ustnej, lek przeciwgrzybiczny, mechanizm oporności, minimalne stężenie hamujące, nadkażenie, Paracoccidioides brasiliensis, pochodna azolu, pochodna triazolu, pole pod krzywą stężenia, stężenie graniczne, stężenie testosteronu, stymulacja ACTH, wrażliwość in vitro - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Canesten Control
Canesten Control to krem zawierający klotrymazol w stężeniu 10 mg/g, stosowany miejscowo w leczeniu zakażeń grzybiczych. Produkt może obniżać skuteczność lateksowych środków antykoncepcyjnych (prezerwatyw, krążków dopochwowych) podczas aplikacji w okolicy narządów płciowych, co wymaga stosowania alternatywnych metod ochrony w trakcie terapii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów immunosupresyjnych, poddawanych chemioterapii, chorych na cukrzycę oraz zakażonych HIV, ze względu na ryzyko osłabienia układu odpornościowego i możliwe interakcje. Istnieje ryzyko krzyżowej nadwrażliwości na klotrymazol i inne azole (itrakonazol, flukonazol, ketokonazol, mikonazol), co wymaga wnikliwego wywiadu alergicznego przed rozpoczęciem leczenia.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, błona śluzowa, chemioterapia, cukrzyca, flukonazol, HIV, itrakonazol, ketokonazol, klotrymazol, kontaktowe zapalenie skóry, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczy, mikonazol, nadwrażliwość krzyżowa, pochodna azolu, reakcja alergiczna, terapia antyretrowirusowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – ApoTiapina 200 mg
Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania leku ApoTiapina jest nadwrażliwość na kwetiapinę (fumaranu kwetiapiny) lub substancje pomocnicze. Tabletki zawierają dawki 25 mg, 100 mg lub 200 mg kwetiapiny, z odpowiednio 7,00 mg, 28,00 mg i 56,00 mg laktozy jednowodnej. U pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy należy rozważyć ryzyko związane z laktozą. Tabletki 25 mg zawierają także 0,003 mg żółcieni pomarańczowej (E110), która może wywoływać reakcje alergiczne u wrażliwych osób. Reakcje nadwrażliwości na kwetiapinę mogą manifestować się wysypką, świądem, pokrzywką, obrzękiem naczynioruchowym lub anafilaksją.
dysfagia, działanie niepożądane, erytromycyna, flukonazol, fumaran kwetiapiny, inhibitor CYP 3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kwetiapina, laktoza jednowodna, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość na substancję czynną, nefazodon, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, pochodna azolu, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, wysypka skórna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółcień pomarańczowa