ostra czerwonka

Ostra czerwonka (dyzenteria) to choroba zakaźna przewodu pokarmowego wywołana najczęściej przez bakterie z rodzaju Shigella (czerwonka bakteryjna) lub przez pierwotniaka Entamoeba histolytica (czerwonka pełzakowa). Charakteryzuje się gwałtownym początkiem, biegunką z domieszką krwi i śluzu, bólami brzucha oraz bolesnym parciem na stolec (tenezmami).

W przypadku czerwonki bakteryjnej okres inkubacji wynosi zwykle 1-3 dni. Zakażenie szerzy się drogą fekalno-oralną, najczęściej przez zanieczyszczoną wodę, żywność lub brudne ręce. Bakterie Shigella wytwarzają toksyny, które uszkadzają nabłonek jelita grubego, prowadząc do charakterystycznych objawów.

Czerwonka pełzakowa ma dłuższy okres inkubacji (2-4 tygodnie) i często przebiega z okresami zaostrzeń i remisji. Entamoeba histolytica może wywoływać ropnie pozajelitowe, najczęściej w wątrobie. Diagnostyka opiera się na badaniach mikrobiologicznych kału, testach serologicznych i badaniach molekularnych.

Leczenie czerwonki bakteryjnej obejmuje odpowiednią antybiotykoterapię (fluorochinolony, azytromycyna, kotrimoksazol), nawadnianie i wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych. W przypadku czerwonki pełzakowej stosuje się metronidazol lub tinidazol, a następnie leki przeciwpierwotniacze działające w świetle jelita.

Zapobieganie obejmuje przestrzeganie zasad higieny osobistej, bezpieczne przygotowanie żywności, dostęp do czystej wody oraz izolację chorych. W niektórych regionach świata czerwonka stanowi istotny problem zdrowotny, szczególnie wśród dzieci w krajach rozwijających się.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl