pochodne hydroksyantracenu

Pochodne hydroksyantracenu to grupa związków organicznych należących do antrachinonu, występujących naturalnie w niektórych roślinach leczniczych. Najważniejsze z nich to glikozydy antranoidowe zawarte w korze kruszyny, liściach senesu, korzeniu rzewienia i alony obecne w liściach aloesu.

Związki te działają przeczyszczająco poprzez bezpośredni wpływ na jelito grube, gdzie ulegają aktywacji przez bakterie jelitowe. Mechanizm ich działania polega na hamowaniu wchłaniania wody i elektrolitów w jelicie grubym oraz stymulacji perystaltyki poprzez podrażnienie zakończeń nerwowych w błonie śluzowej jelita. Efekt przeczyszczający pojawia się zwykle po 6-12 godzinach od podania.

W praktyce klinicznej pochodne hydroksyantracenu stosuje się głównie w leczeniu zaparć, przed badaniami diagnostycznymi przewodu pokarmowego oraz w przygotowaniu pacjenta do zabiegów chirurgicznych. Należy jednak zachować ostrożność przy ich długotrwałym stosowaniu, gdyż mogą prowadzić do uzależnienia, atonii jelita oraz zaburzeń elektrolitowych. Europejska Agencja Leków (EMA) w ostatnich latach ograniczyła stosowanie tych substancji ze względu na potencjalne ryzyko genotoksyczności i kancerogenności.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl