procesy trawienne
Procesy trawienne to złożony ciąg reakcji fizycznych i chemicznych, które zachodzą w przewodzie pokarmowym człowieka, umożliwiając rozkład spożywanych pokarmów na proste związki chemiczne, które mogą być wchłaniane do krwioobiegu i wykorzystywane przez organizm. Procesy te rozpoczynają się już w jamie ustnej, gdzie pokarm ulega rozdrobnieniu mechanicznemu i wstępnemu trawieniu przez enzymy zawarte w ślinie.
W żołądku pokarm miesza się z sokiem żołądkowym zawierającym kwas solny i enzymy trawienne, głównie pepsynę, która rozpoczyna trawienie białek. Następnie treść pokarmowa przechodzi do dwunastnicy, gdzie mieszana jest z sokiem trzustkowym, żółcią i wydzielinami jelitowymi. W jelicie cienkim zachodzi główny etap trawienia węglowodanów, białek i tłuszczów oraz wchłanianie powstałych produktów.
Procesy trawienne są regulowane przez złożony system hormonalny i nerwowy, który dostosowuje intensywność wydzielania enzymów i motorykę przewodu pokarmowego do rodzaju i ilości spożytego pokarmu. Zaburzenia procesów trawiennych mogą prowadzić do różnorodnych dolegliwości, takich jak niestrawność, zgaga, wzdęcia czy zespół jelita drażliwego, a w poważniejszych przypadkach do chorób takich jak nieswoiste zapalenia jelit czy zaburzenia wchłaniania.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Korzenie goryczki – Przeciwwskazania stosowania
Korzenie goryczki (Gentiana lutea L.) stanowią aktywny składnik preparatów wspomagających trawienie, takich jak Krople żołądkowe Amara, które zawierają nalewkę gorzką (Amara tinctura) z korzeni goryczki, liści bobrka oraz owocni pomarańczy gorzkiej w stosunku ekstraktu do surowca 1:3,5, ekstrahowaną 70% etanolem (V/V). Preparaty te są bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, zapaleniem lub niedrożnością dróg żółciowych oraz u osób poniżej 18. roku życia. Dodatkowo, Krople żołądkowe Amara zawierają 65-72% etanolu (V/V), co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu oraz przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem. W preparacie tym obecny jest także wyciąg z mięty pieprzowej, co stanowi przeciwwskazanie u osób z nadwrażliwością na mentol.
choroba wątroby, choroba wrzodowa, dyspepsja, kamica żółciowa, korzeń kozłka, korzenie goryczki, kwas solny, liść bobrka, mentol, mięta pieprzowa, nadkwaśność żołądka, nadwrażliwość, nalewka gorzka, niedrożność dróg żółciowych, pęcherzyk żółciowy, pomarańcza gorzka, procesy trawienne, refluks żołądkowo-przełykowy, skurcz dróg żółciowych, sok żołądkowy, substancja goryczowa, zapalenie dróg żółciowych, ziele dziurawca - Leksykon substancji czynnych
Szanta – Właściwości farmakodynamiczne
Szanta zwyczajna (Marrubium vulgare L.) jest rośliną leczniczą z rodziny Lamiaceae, wykorzystywaną głównie ze względu na zawartość związków goryczowych, które odruchowo stymulują wydzielanie soku żołądkowego poprzez aktywację receptorów smakowych w jamie ustnej. Mechanizm ten prowadzi do poprawy procesów trawiennych oraz zwiększenia apetytu, co stanowi podstawę jej zastosowania w preparatach takich jak Apetiherb. Preparat ten zawiera wyciąg płynny o stężeniu 15 g/100 g syropu, w którym składniki aktywne występują w proporcjach 3/2/3/2 (ziele krwawnika, szanta, liść melisy, owoc kopru włoskiego), co zapewnia synergistyczne działanie farmakodynamiczne, łączące stymulację wydzielania soku żołądkowego, działanie przeciwzapalne, uspokajające oraz wiatropędne i spazmolityczne.
działanie farmakodynamiczne, działanie przeciwzapalne, działanie spazmolityczne, działanie uspokajające, efekt farmakodynamiczny, efekt synergistyczny, jasnotowate, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, kod ATC, koper włoski, krwawnik pospolity, marrubina, melisa lekarska, olejek eteryczny, procesy trawienne, produkt leczniczy, szanta zwyczajna, właściwości wiatropędne, wyciąg płynny, wydzielanie soku żołądkowego, zaburzenia łaknienia, związki goryczowe - Leksykon substancji czynnych
Symetykon – Właściwości farmakodynamiczne
Symetykon, będący mieszaniną polidimetylosiloksanu i dwutlenku krzemu, jest lekiem z grupy silikonów stosowanym w czynnościowych zaburzeniach przewodu pokarmowego (kod ATC: A03AX13). Jego mechanizm działania opiera się na obniżaniu napięcia powierzchniowego na granicy faz płyn-gaz, co prowadzi do łączenia się mniejszych pęcherzyków gazu w większe, ułatwiając ich eliminację z przewodu pokarmowego. Preparaty zawierają symetykon w różnych stężeniach, np. 40 mg/ml (Espumisan), 66,66 mg/ml (Bobotic), 80 mg (Simet), 100 mg/ml (Espumisan 100 mg/ml) oraz 300 mg (Meteospasmyl). Substancja ta nie wchłania się z przewodu pokarmowego, nie wpływa na motorykę jelit ani procesy trawienne, a jej działanie jest wyłącznie miejscowe i powierzchniowe, co przekłada się na brak działań niepożądanych związanych z interakcjami biochemicznymi.
alweryna, badanie endoskopowe, badanie kolonoskopowe, badanie radiologiczne, badanie ultrasonograficzne, blokowanie kanałów wapniowych, ból brzucha, cytrynian, dimetykon, dwutlenek krzemu, działanie spazmolityczne, działanie zobojętniające, efekt przeczyszczający, kolonoskopia, krwioobieg, kwas solny, kwasy żółciowe, makrogol, mięśnie gładkie, motoryka przewodu pokarmowego, napięcie powierzchniowe, pepsyna, polidimetylosiloksan, procesy trawienne, przewód pokarmowy, ruchy perystaltyczne jelit, siarczan sodu, symetykon, wchłanianie z przewodu pokarmowego, właściwości powierzchniowo czynne, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, wzdęcia - Leksykon substancji czynnych
Olejek osnówki muszkatołowca – Właściwości farmakodynamiczne
Olejek osnówki muszkatołowca (Myristicae fragrantis aetheroleum), obecny w preparacie Argol Essenza Balsamica w stężeniu 0,260 g/100 g, wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, obejmujące właściwości przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne oraz przeciwbólowe. Jego aktywność bakteriobójcza i grzybobójcza została potwierdzona in vitro wobec patogenów górnych dróg oddechowych, jamy ustnej i przewodu pokarmowego, co wiąże się z uszkodzeniem błon komórkowych mikroorganizmów. Działanie przeciwzapalne olejku polega na hamowaniu syntezy i uwalniania mediatorów zapalenia, co skutkuje redukcją obrzęku, zaczerwienienia i bólu. W preparacie Argol Essenza Balsamica olejek ten współdziała synergistycznie z innymi olejkami eterycznymi, takimi jak mentol (1,500 g/100 g), olejek cynamonowca chińskiego (0,465 g/100 g), olejek miętowy (0,375 g/100 g) oraz inne, wzmacniając efekty terapeutyczne w leczeniu stanów zapalnych i infekcji układu oddechowego oraz jamy ustnej.
działanie antyoksydacyjne, działanie bakteriobójcze i grzybobójcze, działanie farmakodynamiczne, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe, działanie spazmolityczne, działanie wykrztuśne, infekcja jamy ustnej, infekcja układu oddechowego, integralność błony komórkowej, mediatory stanu zapalnego, Myristica fragrans, Myristicae fragrantis aetheroleum, olejek cynamonowca chińskiego, olejek cytrynowy, olejek goździkowy, olejek kolendry siewnej, olejek melisy lekarskiej, olejek miętowy, olejek osnówki muszkatołowca, olejek tymianku pospolitego, patogeny górnych dróg oddechowych, procesy trawienne, stan zapalny górnych dróg oddechowych, stan zapalny jamy ustnej, synergizm, związki fenolowe, związki terpenowe - Leksykon substancji czynnych
Krwawnik – Właściwości farmakodynamiczne
Krwawnik pospolity (Achillea millefolium L.) wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, które jest wykorzystywane w preparatach leczniczych o złożonym składzie. Jego główne efekty obejmują stymulację wydzielania soku żołądkowego dzięki zawartości związków goryczowych, co jest podstawą działania preparatu Apetiherb stosowanego w zaburzeniach łaknienia. W preparacie Hepatosan fix krwawnik wspomaga procesy trawienne i funkcje wątroby w synergii z innymi ziołami. Działanie moczopędne krwawnika jest wykorzystywane w produkcie Nefrobonisol, gdzie sok z ziela (10% składu) współdziała z innymi roślinnymi diuretykami. Ponadto, krwawnik wykazuje właściwości uspokajające, co znajduje zastosowanie w preparacie Nervosan fix (0,4 g ziela w saszetce), gdzie działa synergistycznie z korzeniem kozłka, liściem melisy i innymi składnikami na ośrodkowy układ nerwowy.
alkaloidy, działanie diuretyczne, działanie moczopędne, działanie przeciwutleniające, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczające, flawonoidy, funkcje wątroby, krwawnik pospolity, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, olejek eteryczny, ośrodkowy układ nerwowy, preparat złożony, procesy trawienne, sok żołądkowy, synergizm działania, właściwości diuretyczne, właściwości farmakodynamiczne, właściwości uspokajające, zaburzenia łaknienia, związki goryczowe - Leksykon substancji czynnych
Ziele bylicy boże drzewko – Wskazania do stosowania
Ziele bylicy boże drzewko (Artemisia abrotanum L.) jest składnikiem złożonych preparatów roślinnych, takich jak Gastrovit TraviComplex, stosowanych w leczeniu dolegliwości trawiennych, w tym niestrawności po spożyciu ciężkostrawnych pokarmów, wzdęć, uczucia pełności oraz odbijania. W preparacie tym ziele stanowi 2/12 części wyciągu płynnego (0,5:1), który zawiera 100 ml substancji czynnej na 100 ml produktu. Kompozycja obejmuje także korę dębu, korę wierzby, ziele szałwii, tymianku oraz krwawnika. Preparat jest przeznaczony wyłącznie dla pacjentów dorosłych, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia.
Artemisia abrotanum, bylica boże drzewko, choroba alkoholowa, choroba wątroby, dolegliwości trawienne, epilepsja, interakcja z alkoholem, kora dębu, kora wierzby, niestrawność, odbijanie, płyn doustny, preparat roślinny, procesy trawienne, uczucie pełności, wyciąg płynny złożony, wzdęcia, ziele krwawnika, ziele szałwii, ziele tymianku - Leksykon substancji czynnych
Dziurawiec zwyczajny – Właściwości farmakodynamiczne
Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum L.) w postaci nalewki z ziela (Hyperici tinctura) stanowi 25% składu preparatów doustnych Krople Żołądkowe Forte i Krople Żołądkowe T, gdzie jest ekstrahowany etanolem 70% w proporcjach 1:4,47 oraz 1:5 odpowiednio. W tych produktach dziurawiec wykazuje farmakodynamiczne działanie na układ trawienny, obejmujące stymulację wydzielania soku żołądkowego, poprawę procesów trawiennych, wzmaganie łaknienia oraz efekt wiatropędny, co przekłada się na łagodzenie zaburzeń trawiennych. Działanie to jest wynikiem synergii z innymi składnikami roślinnymi, takimi jak nalewka z kozłka, mięty pieprzowej i nalewka gorzka, co potwierdza tradycyjne zastosowanie tych preparatów w dyspepsji i braku apetytu.
arnika górska, badania farmakodynamiczne, działanie wiatropędne, dziurawiec zwyczajny, etanol, farmakodynamika, kozłek lekarski, krople żołądkowe, mięta pieprzowa, nagietek lekarski, nalewka gorzka, nalewka miętowa, nalewka z kozłka, nalewka z ziela dziurawca, oczar wirginijski, procesy trawienne, rozcieńczenie homeopatyczne, sok żołądkowy, środek wiatropędny, Traumeel S, zaburzenia trawienne - Leksykon substancji czynnych
Korzeń mniszka – Właściwości farmakodynamiczne
Korzeń mniszka (Taraxaci radix) jest składnikiem preparatów leczniczych Gastrobonisol i Nefrol, wykazującym złożone działanie farmakodynamiczne. W Gastrobonisolu sok z korzenia mniszka (Taraxaci radicis succus) w stężeniu 20% (20 g/100 g), ekstraktowany etanolem 96% (V/V), stymuluje wydzielanie soków trawiennych, co poprawia procesy trawienne, zwłaszcza przy niedostatecznym wydzielaniu enzymów. W Nefrolu korzeń mniszka z zielem (Taraxaci radice cum herba) stanowi 3,7% składu nalewki złożonej (proporcja 1:7), ekstraktowany etanolem 70%, wykazując działanie moczopędne i wspomagające funkcje nerek. Oba preparaty zawierają korzeń mniszka w formie farmaceutycznej dostosowanej do specyficznego działania, co może wpływać na biodostępność i profil farmakodynamiczny substancji aktywnych.
biodostępność, drogi moczowe, działanie moczopędne, ekstrahent, enzymy trawienne, funkcje nerek, Gastrobonisol, korzeń mniszka, korzeń mniszka z zielem, liść mięty, nalewka złożona, Nefrol, owoc aminka, owoc ostropestu, owocnia fasoli, procesy trawienne, profil farmakodynamiczny, sok z korzenia mniszka, soki trawienne, układ moczowy, układ pokarmowy, właściwości farmakodynamiczne, ziele dziurawca, ziele krwawnika, ziele nawłoci - Leksykon substancji czynnych
Owoc ostropestu – Wskazania do stosowania
Owoc ostropestu (Silybi mariani fructus) w postaci nalewki (tinctura) stanowi istotny składnik preparatu Gastrobonisol, stosowanego tradycyjnie w leczeniu zaburzeń trawiennych związanych z niedostatecznym wydzielaniem soków trawiennych, w tym soku żołądkowego i żółci. Nalewka z owoców ostropestu występuje w preparacie w proporcji 1:45-55, z ekstrahentem etanolowym o stężeniu 65% (V/V), stanowiąc 15 g na 100 g produktu. Preparat zawiera również inne ekstrakty roślinne, takie jak intrakt z ziela bożego drzewka, sok z korzenia mniszka, sok z ziela krwawnika, nalewkę z ziela dziurawca oraz nalewkę z liścia mięty, co pozwala na uzyskanie efektu synergistycznego wspomagającego procesy trawienne. Gastrobonisol jest wskazany u pacjentów z objawami niestrawności, takimi jak uczucie pełności, wzdęcia czy dyskomfort w nadbrzuszu, szczególnie gdy towarzyszy im niedobór żółci lub soku żołądkowego.
błona śluzowa przewodu pokarmowego, działanie hepatoprotekcyjne, działanie żółciotwórcze, flawonolignany, funkcje wątroby, Gastrobonisol, intrakt, korzeń mniszka, liść mięty, nalewka, nalewka z owoców ostropestu, niestrawność, owoc ostropestu, procesy trawienne, Silybi mariani fructus, sok żołądkowy, soki trawienne, sylimaryna, uczucie pełności, wydzielanie żółci, zaburzenia trawienne, ziele bożego drzewka, ziele dziurawca, ziele krwawnika - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Simet 80 mg
Lek Simet zawiera symetykon w dawce 80 mg na tabletkę do rozgryzania i żucia, będący mieszaniną dimetykonu i dwutlenku krzemu, klasyfikowany jako związek powierzchniowo czynny z grupy silikonów (kod ATC: A03AX13). Symetykon działa lokalnie w świetle przewodu pokarmowego, nie ulega wchłanianiu systemowemu i nie wykazuje działania drażniącego na błony śluzowe. Jego mechanizm polega na obniżeniu napięcia powierzchniowego na granicy faz między treścią pokarmową a pęcherzykami gazu, co prowadzi do łączenia się pęcherzyków w większe struktury ułatwiające ich eliminację.
absorpcja systemowa, czynnościowe zaburzenia przewodu pokarmowego, dimetykon, dwutlenek krzemu, działanie lokalne, enzymy trawienne, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, motoryka przewodu pokarmowego, napięcie powierzchniowe, pęcherzyki gazu, procesy trawienne, światło przewodu pokarmowego, symetykon, treść pokarmowa, wydalanie z organizmu, wzdęcia, związek powierzchniowo czynny