zespół Ellis-van Creveld

Zespół Ellis-van Creveld (EVC) to rzadkie, dziedziczone autosomalnie recesywnie schorzenie genetyczne, charakteryzujące się chondrodysplazją, czyli zaburzeniem rozwoju chrząstki i kości. Choroba została po raz pierwszy opisana w 1940 roku przez Richarda Ellisa i Simona van Crevelda.

Główne cechy kliniczne zespołu EVC obejmują: niskorosłość z krótkimi kończynami (karłowatość), wielopalczastość (polidaktylia) zwłaszcza w obrębie rąk, anomalie paznokci i zębów, oraz wrodzone wady serca (najczęściej wspólny przedsionek) występujące u około 60% pacjentów. Charakterystyczna jest również dysplazja płytek paznokciowych, hipoplazja środkowej i dystalnej części kończyn oraz przedwczesne wyrzynanie zębów.

Zespół Ellis-van Creveld jest spowodowany mutacjami w genach EVC1 lub EVC2, zlokalizowanych na chromosomie 4p16. Diagnoza opiera się na charakterystycznych objawach klinicznych i może być potwierdzona badaniami genetycznymi. Występuje z częstością około 1:60 000-200 000 żywych urodzeń, choć w niektórych izolowanych populacjach (np. wśród Amiszów) częstość jest znacznie wyższa.

Leczenie zespołu EVC jest objawowe i wymaga podejścia multidyscyplinarnego. Obejmuje ono korektę chirurgiczną polidaktylii, leczenie wad serca, oraz wsparcie endokrynologiczne w przypadku niskorosłości. Rokowanie zależy głównie od stopnia zaawansowania wad serca, które są główną przyczyną śmiertelności w okresie niemowlęcym. Pacjenci, którzy przeżyją okres niemowlęcy, mają zwykle normalne zdolności intelektualne i mogą prowadzić stosunkowo normalne życie.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl