pełnościenne zapalenie

Pełnościenne zapalenie jelita (łac. panenteritis) to stan chorobowy charakteryzujący się procesem zapalnym obejmującym wszystkie warstwy ściany jelita – od błony śluzowej, przez błonę podśluzową, warstwę mięśniową, aż po surowicówkę. Jest to poważniejsza forma zapalenia w porównaniu do procesów ograniczonych tylko do błony śluzowej.

Pełnościenne zapalenie najczęściej występuje w przebiegu choroby Leśniowskiego-Crohna, gdzie charakterystyczne nacieki zapalne mogą obejmować całą grubość ściany jelita, prowadząc do powstawania zwężeń, przetok i ropni. Inne przyczyny to niedokrwienne zapalenie jelit, niektóre infekcje bakteryjne (np. Clostridium difficile, Yersinia, Salmonella), infekcje wirusowe (CMV) oraz stany po radioterapii.

Diagnostyka pełnościennego zapalenia jelita obejmuje badania obrazowe, w tym tomografię komputerową, rezonans magnetyczny oraz ultrasonografię. W badaniach tych widoczne jest pogrubienie ściany jelita, wzmocnienie kontrastowe oraz często zatarcie okolicznych struktur tłuszczowych. Endoskopia z biopsją pozwala na histopatologiczną ocenę zmian, choć nie zawsze umożliwia pobranie materiału z głębszych warstw ściany jelita.

Leczenie pełnościennego zapalenia jelita zależy od przyczyny podstawowej. W chorobie Leśniowskiego-Crohna stosuje się leki przeciwzapalne, immunosupresyjne i biologiczne. W przypadkach infekcyjnych konieczna jest odpowiednia antybiotykoterapia. Powikłania, takie jak perforacja, przetoki czy niedrożność, mogą wymagać interwencji chirurgicznej.