pierwotna dysfunkcja przeszczepu

Pierwotna dysfunkcja przeszczepu (PGD – Primary Graft Dysfunction) to poważne powikłanie wczesnego okresu po transplantacji, charakteryzujące się upośledzeniem funkcji przeszczepionego narządu bezpośrednio po operacji, mimo technicznie poprawnego zabiegu. Najczęściej termin ten odnosi się do transplantacji serca, płuc i wątroby.

W przypadku przeszczepienia płuc, PGD manifestuje się jako zespół ostrego uszkodzenia płuc z obrzękiem, niedotlenieniem i zmianami radiologicznymi. W transplantacji serca objawia się jako niewydolność mięśnia sercowego z obniżoną frakcją wyrzutową, zaburzeniami kurczliwości i niestabilnością hemodynamiczną. Przy przeszczepieniu wątroby PGD objawia się podwyższonymi enzymami wątrobowymi, zaburzeniami krzepnięcia i upośledzoną funkcją metaboliczną narządu.

Etiologia pierwotnej dysfunkcji przeszczepu jest wieloczynnikowa i obejmuje uszkodzenie niedokrwienno-reperfuzyjne, przedłużony czas zimnego niedokrwienia, problemy z konserwacją narządu, reakcje immunologiczne oraz czynniki zależne od dawcy i biorcy. Szybka diagnostyka i wdrożenie odpowiedniego leczenia, w tym farmakoterapii i czasami mechanicznego wspomagania narządu, są kluczowe dla poprawy rokowania pacjentów.

PGD stanowi istotny czynnik ryzyka wczesnej śmiertelności po transplantacji oraz może prowadzić do przewlekłej dysfunkcji przeszczepu i odrzucania narządu w późniejszym okresie. Postępy w technikach konserwacji narządów, optymalizacja doboru dawca-biorca oraz rozwój protokołów leczenia immunosupresyjnego przyczyniają się do zmniejszenia częstości występowania tego powikłania.