bezsoczewkowatość

Bezsoczewkowatość (afakia) to stan, w którym w oku brakuje soczewki naturalnej. Może być skutkiem zabiegu chirurgicznego usunięcia soczewki (np. w przypadku zaćmy), urazu mechanicznego oka lub rzadziej występuje jako wada wrodzona. W wyniku bezsoczewkowatości pacjent doświadcza znacznego pogorszenia ostrości wzroku, nadwzroczności oraz zaburzenia akomodacji.

Diagnostyka bezsoczewkowatości obejmuje badanie za pomocą lampy szczelinowej, które ujawnia brak soczewki, oraz badanie ostrości wzroku. W obrazie klinicznym można zaobserwować głęboką komorę przednią, drżenie tęczówki (iridodonesis) oraz czasami obecność ciała szklistego w komorze przedniej.

Leczenie bezsoczewkowatości polega na korekcji wady wzroku za pomocą okularów, soczewek kontaktowych lub najczęściej poprzez wszczepienie soczewki wewnątrzgałkowej. Wybór metody zależy od wieku pacjenta, współistniejących chorób oczu oraz możliwości przeprowadzenia implantacji. Obecnie standardem postępowania w przypadku usunięcia soczewki z powodu zaćmy jest jednoczesna implantacja soczewki wewnątrzgałkowej.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Taptiqom

Lek Taptiqom, zawierający tafluprost (15 µg/ml) i tymolol (5 mg/ml) w formie kropli do oczu, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na możliwość ogólnoustrojowego wchłaniania obu składników i związane z tym działania niepożądane. Tymolol, jako beta-adrenolityk, może wywoływać efekty charakterystyczne dla beta-blokerów systemowych, zwłaszcza w układzie krążenia (np. maskowanie objawów choroby wieńcowej, nasilenie dławicy Prinzmetala, niewydolności serca, blok przedsionkowo-komorowy I stopnia) oraz układzie oddechowym (ryzyko skurczu oskrzeli u pacjentów z astmą lub POChP). Konieczne jest monitorowanie pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, chorobami obwodowymi (np. choroba Raynauda) oraz cukrzycą, gdzie beta-adrenolityki mogą maskować objawy hipoglikemii i nadczynności tarczycy. Nie zaleca się łączenia miejscowych beta-blokerów okulistycznych ani stosowania ich u pacjentów już leczonych systemowo beta-adrenolitykami bez ścisłej obserwacji. U pacjentów z jaskrą z zamkniętym kątem konieczne jest stosowanie leku w skojarzeniu z preparatem zwężającym źrenicę, gdyż tymolol nie wpływa na źrenicę.
atopia, beta-adrenolityk, bezsoczewkowatość, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Raynauda, choroba wieńcowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dławica Prinzmetala, hipoglikemia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra torebkowa, jaskra wrodzona, jaskra z zamkniętym kątem, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niestabilna cukrzyca, niewydolność serca, odwarstwienie naczyniówki, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, receptor beta-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, suchość oczu, tafluprost, torbielowaty obrzęk plamki żółtej, tymolol, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki, zespół Raynauda
Leksykon substancji czynnych
Tafluprost – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Tafluprost, analog prostaglandyny F2α, jest stosowany w leczeniu jaskry i dostępny w preparatach takich jak Taflotan, Taflotan Multi, Taptiqom oraz Taptiqom Multi. Przed rozpoczęciem terapii należy poinformować pacjentów o możliwych trwałych zmianach kosmetycznych, w tym wzroście rzęs, ściemnieniu skóry powiek oraz stopniowym, często niezauważalnym przez kilka miesięcy, zabarwieniu tęczówki, szczególnie u osób z mieszanym kolorytem tęczówek (np. niebiesko-brązowym, szaro-brązowym). Zmiany te mogą prowadzić do trwałej różnobarwności oczu, zwłaszcza przy leczeniu jednostronnym. Należy także zwrócić uwagę na ryzyko wzrostu włosów w miejscach kontaktu roztworu z okoliczną skórą, co podkreśla znaczenie prawidłowej techniki aplikacji. Tafluprost nie jest zalecany lub doświadczenie kliniczne jest ograniczone w leczeniu jaskry neowaskularnej, z zamkniętym lub wąskim kątem przesączania, wrodzonej, a także u pacjentów z bezsoczewkowatością, jaskrą barwnikową i torebkową.
afakia, analog prostaglandyny F2α, atopia, beta-adrenolityk, bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Raynauda, choroba rogówki, choroba wieńcowa, ciężka astma, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dławica Prinzmetala, jaskra, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra torebkowa, jaskra wrodzona, jaskra z zamkniętym kątem, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, lek zwężający źrenicę, mieszany kolor tęczówki, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niestabilna cukrzyca, niewydolność serca, odwarstwienie naczyniówki, pigmentacja tęczówki, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, receptory beta-adrenergiczne, różnobarwność oczu, samoistna hipoglikemia, ściemnienie skóry powiek, skurcz oskrzeli, soczewka przedniokomorowa, suchość oczu, torbielowaty obrzęk plamki żółtej, wzrost rzęs, zabarwienie tęczówki, zabieg filtracyjny, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie tęczówki, zespół Raynauda, znieczulenie chirurgiczne
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bimifree

Stosowanie bimatoprostu 0,3 mg/ml (Bimifree) wiąże się z ryzykiem wystąpienia periorbitopatii po zastosowaniu analogu prostaglandyn (PAP) oraz trwałego wzmożenia pigmentacji tęczówki, co może prowadzić do zaburzeń pola widzenia. U pacjentów z czynnikami ryzyka torbielowatego obrzęku plamki, takimi jak bezsoczewkowatość czy bezsoczewkowatość rzekoma, konieczna jest szczególna ostrożność, zwłaszcza przy stosowaniu postaci wielodawkowej bez środka konserwującego. Ponadto, u pacjentów z historią zakażeń wirusowych oka (np. HSV), zapaleniem błony naczyniowej lub tęczówki, zaleca się regularne monitorowanie stanu klinicznego ze względu na ryzyko nawrotu zmian naciekowych lub zakażeń. Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u pacjentów z jaskrą neowaskularną, wrodzoną oraz z zamkniętym lub wąskim kątem przesączania, co wymaga rozważenia alternatywnych terapii.
astma, bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma, bimatoprost, blok serca, bradykardia, duszność, hipotensja, jaskra neowaskularna, jaskra wrodzona, jaskra z wąskim kątem przesączania, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, niedociśnienie tętnicze, periorbitopatia analogu prostaglandyn, pigmentacja tęczówki, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, torbielowaty obrzęk plamki, zakażenie wirusowe oka, zaostrzenie astmy, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Taptiqom Multi

Produkt leczniczy TAPTIQOM Multi zawiera tafluprost 15 µg/ml oraz tymolol 5 mg/ml i wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne działania ogólnoustrojowe obu składników. Pomimo miejscowego podania do oka, oba leki wchłaniają się do krążenia ogólnego, co może prowadzić do działań niepożądanych typowych dla beta-adrenolityków, zwłaszcza w układzie krążenia i oddechowym. Szczególną uwagę należy zwrócić u pacjentów z chorobą wieńcową, dławicą Prinzmetala, niewydolnością serca, nadciśnieniem tętniczym, blokiem przedsionkowo-komorowym I stopnia oraz ciężkimi zaburzeniami krążenia obwodowego. U pacjentów z astmą lub POChP stosowanie tymololu wymaga oceny korzyści i ryzyka, a u osób z cukrzycą i nadczynnością tarczycy beta-adrenolityki mogą maskować objawy tych chorób, co wymaga ścisłego monitorowania. Równoczesne stosowanie tymololu z innymi beta-adrenolitykami ogólnoustrojowymi lub miejscowymi jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych i konieczność dokładnego monitorowania pacjenta.
afakia, atopia, beta-adrenolityk, bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Raynauda, choroba rogówki, choroba wieńcowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dławica Prinzmetala, hiperpigmentacja powiek, hiperpigmentacja tęczówki, hipertrichoza rzęs, hipoglikemia samoistna, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra torebkowa, jaskra wrodzona, jaskra z wąskim kątem, jaskra z zamkniętym kątem, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niewydolność serca, odwarstwienie naczyniówki, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, receptor beta-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, soczewka przedniokomorowa, suchość oka, tafluprost, torbielowaty obrzęk plamki żółtej, tymolol, zabieg filtracyjny, zaburzenie krążenia obwodowego, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki, zespół Raynauda
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Taflotan Multi

Produkt leczniczy Taflotan Multi zawiera 15 µg/ml tafluprostu w postaci kropli do oczu, z dawką około 0,45 µg substancji czynnej na kroplę. Stosowanie tafluprostu wiąże się z ryzykiem trwałych zmian kosmetycznych, takich jak wydłużenie, pogrubienie i zwiększenie pigmentacji rzęs, ściemnienie skóry powiek oraz nasilona pigmentacja tęczówki, szczególnie u pacjentów z mieszanym kolorem tęczówek (np. niebiesko-brązowym, szaro-brązowym). W terapii jednostronnej istnieje istotne ryzyko trwałej heterochromii. Ponadto, kontakt roztworu z okolicą skóry może powodować wzrost włosów, co wymaga edukacji pacjentów w zakresie prawidłowej aplikacji i usuwania nadmiaru preparatu. Roztwór zawiera także fosforany w stężeniu 1,2 mg/ml (około 0,04 mg na kroplę), co może mieć znaczenie kliniczne u wybranych pacjentów.
bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma, ciężka astma, heterochromia, hiperpigmentacja powiek, hiperpigmentacja tęczówki, hipertrychoza, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra torebkowa, jaskra wąskiego kąta, jaskra wrodzona, jaskra zamkniętego kąta, obrzęk plamki żółtej, tafluprost, wzrost rzęs, zabarwienie tęczówki, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Taflotan

Stosowanie kropli do oczu TAFLOTAN (tafluprost 15 µg/ml) wymaga szczególnej ostrożności i dokładnego poinformowania pacjenta o możliwych trwałych zmianach kosmetycznych, takich jak wzrost rzęs, ściemnienie skóry powiek oraz stopniowe, często niezauważalne przez kilka miesięcy, zabarwienie tęczówki. Szczególnie narażeni są pacjenci z mieszanym kolorem tęczówek (np. niebiesko-brązowy, szaro-brązowy), a leczenie jednostronne może prowadzić do trwałej heterochromii. Istnieje także ryzyko wzrostu włosów w miejscach wielokrotnego kontaktu leku ze skórą wokół oczu. Doświadczenie kliniczne dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa tafluprostu jest ograniczone lub brakujące w przypadku jaskry neowaskularnej, z zamkniętym lub wąskim kątem oraz jaskry wrodzonej, a także u pacjentów z bezsoczewkowatością, jaskrą barwnikową i torebkową, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania terapii.
bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma, błona naczyniowa oka, ciężka astma, heterochromia, jaskra barwnikowa, jaskra neowaskularna, jaskra torebkowa, jaskra wrodzona, jaskra z wąskim kątem, jaskra z zamkniętym kątem, pigmentacja tęczówki, ściemnienie skóry powiek, soczewka przedniokomorowa, tafluprost, torbielowaty obrzęk plamki żółtej, wzrost rzęs, zabarwienie tęczówki, zapalenie tęczówki
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bimatoprost Indoco

Bimatoprost Indoco 0,3 mg/ml, stosowany jako krople do oczu, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne działania niepożądane i specyficzne przeciwwskazania. Należy poinformować pacjentów o ryzyku periorbitopatii związanej z analogami prostaglandyn (PAP) oraz o możliwym nasileniu pigmentacji tęczówki, które mogą być trwałe i wpływać na pole widzenia. Rzadko (≥1/1000 do <1/100) obserwowano torbielowaty obrzęk plamki, zwłaszcza u pacjentów z bezsoczewkowatością lub bezsoczewkowatością rzekomą, co wymaga ścisłego monitorowania. U pacjentów z historią zakażeń wirusowych oka, zapalenia błony naczyniowej lub tęczówki, stosowanie bimatoprostu powinno być prowadzone z dużą ostrożnością. Lek nie jest zalecany u pacjentów z jaskrą neowaskularną, wrodzoną, czy z zamkniętym lub wąskim kątem przesączania ze względu na brak danych klinicznych.
astma, bakteryjne zapalenie rogówki, bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma, bimatoprost, bradykardia, chlorek benzalkonium, jaskra neowaskularna, jaskra wrodzona, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, niedociśnienie tętnicze, periorbitopatia związana z analogami prostaglandyn, pigmentacja tęczówki, POChP, podrażnienie oka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, stan zapalny gałki ocznej, torbielowaty obrzęk plamki, uszkodzenie nabłonka rogówki, uszkodzenie rogówki, wrzodziejący ubytek rogówki, zakażenie opryszczkowe, zakażenie wirusowe oka, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki, zespół suchego oka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vizibim

Lek Vizibim zawierający bimatoprost w stężeniu 0,3 mg/ml, stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia periorbitopatii po zastosowaniu analogów prostaglandyn (PAP) oraz trwałego wzrostu pigmentacji tęczówki. Zgłaszano rzadkie przypadki torbielowatego obrzęku plamki (częstość ≥1/1000 do <1/100), zwłaszcza u pacjentów z bezsoczewkowatością lub jej rzekomą postacią z rozdarciem tylnej torebki soczewki. Ponadto, u osób z przebytymi zakażeniami wirusowymi oka, zapaleniem błony naczyniowej lub tęczówki, stosowanie leku wymaga szczególnej ostrożności. Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa u pacjentów z różnymi formami jaskry (neowaskularna, zapalna, wrodzona, z zamkniętym lub wąskim kątem przesączania). Należy również zwrócić uwagę na ryzyko niezamierzonego wzrostu owłosienia w miejscach kontaktu roztworu ze skórą, co podkreśla konieczność precyzyjnego stosowania leku.
analog prostaglandyn, astma, bakteryjne zapalenie rogówki, bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma, bimatoprost, blok serca, bradykardia, jaskra neowaskularna, jaskra wrodzona, jaskra zamkniętego kąta, jaskra zapalna, naciek rogówki, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk plamki, opryszczka, periorbitopatia, pigmentacja tęczówki, POChP, uszkodzenie nabłonka rogówki, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bimican

Produkt leczniczy Bimican zawierający bimatoprost 0,3 mg/ml wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem obrzęku plamki (np. bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma) oraz u osób z historią zakażeń oczu (wirusowe zakażenia, zapalenie błony naczyniowej, tęczówki). Należy poinformować pacjentów o możliwych działaniach niepożądanych, takich jak periorbitopatia związana z analogami prostaglandyn (PAP), trwała pigmentacja tęczówki oraz ryzyko torbielowatego obrzęku plamki (częstość ≥1/1000 do <1/100). Produkt nie był badany u pacjentów z jaskrą neowaskularną, wrodzoną, z zamkniętym lub wąskim kątem przesączania oraz u osób z upośledzoną czynnością oddechową i niektórymi schorzeniami kardiologicznymi (blok serca cięższy niż I stopnia, niewyrównana zastoinowa niewydolność serca).
bakteryjne zapalenie rogówki, benzalkoniowy chlorek, bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma, bimatoprost, blok serca, bradykardia, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duszność, hirsutyzm, jaskra neowaskularna, jaskra wrodzona, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, miękkie soczewki kontaktowe, niedociśnienie tętnicze, niewyrównana zastoinowa niewydolność serca, periorbitopatia związana z analogami prostaglandyn, torbielowaty obrzęk plamki, upośledzona czynność oddechowa, uszkodzenie nabłonka rogówki, uszkodzenie rogówki, wirusowe zakażenie oka, zakażenie oka, zaostrzenie astmy, zaostrzenie POChP, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki, zespół suchego oka, zmiany naciekowe rogówki